ศาสนา ปรัชญา และวิทยาศาสตร์ การอยู่ร่วมกันในยุคแห่งความก้าวหน้า
คำสำคัญ:
ความก้าวหน้า, ศาสนา, ปรัชญา, วิทยาศาสตร์บทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มุ่งศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างศาสนา ปรัชญา และวิทยาศาสตร์ในบริบทของสังคมร่วมสมัยที่ขับเคลื่อนด้วยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีและวิทยาศาสตร์อย่างรวดเร็ว ทั้งสามศาสตร์ต่างมีบทบาทสำคัญในการอธิบายความจริง ความหมายของชีวิต และการดำรงอยู่ของมนุษย์ แม้จะมีวิธีการ แหล่งที่มาของความรู้ และกรอบการอธิบายที่แตกต่างกัน การวิจัยนี้ใช้การศึกษาวิเคราะห์เชิงเอกสารและการตีความเชิงปรัชญา เพื่อเปรียบเทียบแนวคิด หลักการ และขอบเขตของความรู้ของแต่ละศาสตร์
ผลการศึกษาพบว่า ศาสนา ปรัชญา และวิทยาศาสตร์มิได้เป็นศาสตร์ที่ขัดแย้งกันโดยเนื้อแท้ หากแต่มีความสัมพันธ์เชิงเกื้อกูลและเติมเต็มซึ่งกันและกัน วิทยาศาสตร์ให้คำอธิบายเชิงประจักษ์เกี่ยวกับโลกทางกายภาพ ปรัชญาทำหน้าที่ตั้งคำถาม วิเคราะห์ และวิพากษ์กรอบความคิด ส่วนศาสนามอบมิติด้านคุณค่า จริยธรรม และความหมายของชีวิต องค์ความรู้ที่ได้จากการศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงแนวทางการบูรณาการทั้งสามศาสตร์อย่างสมดุล ซึ่งสามารถนำไปใช้เป็นกรอบความคิดในการพัฒนามนุษย์และสังคมให้ดำรงอยู่ร่วมกันอย่างสร้างสรรค์และยั่งยืนในโลกยุคปัจจุบัน
เอกสารอ้างอิง
Aquinas, T. (1981). Summa theologica (Fathers of the English Dominican Province, Trans.). Christian Classics. (Original work published 1265–1274)
Aristotle. (1984). The complete works of Aristotle (J. Barnes, Ed.; Vols. 1–2). Princeton University Press.
Barbour, I. G. (2000). When science meets religion: Enemies, strangers, or partners? HarperCollins.
Beauchamp, T. L., & Childress, J. F. (2019). Principles of biomedical ethics (8th ed.). Oxford University Press.
Brooke, J. H. (1991). Science and religion: Some historical perspectives. Cambridge University Press.
Chalmers, A. F. (2013). What is this thing called science? (4th ed.). Open University Press.
Dawkins, R. (2006). The God delusion. Bantam Press.
Descartes, R. (1996). Meditations on first philosophy (J. Cottingham, Trans.). Cambridge University Press. (Original work published 1641)
Frankl, V. E. (1959). Man’s search for meaning. Beacon Press.
Galilei, G. (1632). Dialogue concerning the two chief world systems. (Later English translations).
Habermas, J. (2003). The future of human nature (H. Beister, M. Pensky, & W. Rehg, Trans.). Polity Press.
Haught, J. F. (2012). Science and faith: A new introduction. Paulist Press.
Kant, I. (1998). Critique of pure reason (P. Guyer & A. W. Wood, Trans.). Cambridge University Press. (Original work published 1781)
McGrath, A. E. (2017). Christian theology: An introduction (6th ed.). Wiley-Blackwell.
Mill, J. S. (2001). Utilitarianism. Hackett Publishing. (Original work published 1863)
Nasr, S. H. (2003). Islam: Religion, history, and civilization. HarperCollins.
Newberg, A., & d’Aquili, E. (2001). Why God won’t go away: Brain science and the biology of belief. Ballantine Books.
Popper, K. R. (2002). The logic of scientific discovery. Routledge. (Original work published 1959)
Rahula, W. (1974). What the Buddha taught (2nd ed.). Grove Press.
Russell, B. (2004). The problems of philosophy. Oxford University Press. (Original work published 1912)
Russell, B. (2011). Religion and science. Oxford University Press.
Smart, N. (1996). Dimensions of the sacred: An anatomy of the world’s beliefs. University of California Press.
Sandel, M. J. (2007). The case against perfection: Ethics in the age of genetic engineering. Harvard University Press.
ไฟล์ประกอบ
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ฺBuddho
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
