รูปแบบการบริหารความเสี่ยงตามหลักพุทธธรรม
คำสำคัญ:
รูปแบบการบริหารความเสี่ยง, หลักพุทธธรรมบทคัดย่อ
การบริหารความเสี่ยงเป็นกระบวนการสำคัญในการสร้างความยั่งยืนและการตัดสินใจที่มีประสิทธิภาพทั้งในระดับปัจเจกและองค์กร ในบริบทพุทธธรรม ความเสี่ยงมิได้หมายถึงเพียง “สิ่งที่อาจเกิดความสูญเสีย” เท่านั้น แต่ยังสัมพันธ์กับ ทุกข์ (dukkha) และวิธีการดำรงชีวิตให้พ้นทุกข์ตามพุทธธรรมอันเป็นหลักในการตระหนักรู้เหตุและผลของธรรมชาติอันแท้จริง งานวิจัยนี้นำเสนอรูปแบบการบริหารความเสี่ยงโดยอาศัยการตีความหลักธรรมสำคัญในพระไตรปิฎก ได้แก่ อริยสัจ 4 (ทุกข์–สมุทัย–นิโรธ–มรรค) และหลักการประกอบการตัดสินใจเชิงพุทธ เช่น โยนิโสมนสิการ ซึ่งสามารถบูรณาการในกระบวนการบริหารความเสี่ยงสมัยใหม่ได้อย่างมีระบบและยั่งยืน โดยเสนอรูปแบบที่ประกอบด้วย 1) การตระหนักรู้ความเสี่ยง 2) การวิเคราะห์และประเมิน 3) การบริหารเลือกมาตรการตอบสนอง และ 4) การเฝ้าติดตามและปรับตัวตามหลักพุทธธรรมเพื่อลดความทุกข์ของทั้งบุคคลและองค์กร ผลการศึกษาพบว่าแนวคิดพุทธธรรมสามารถส่งเสริมการบริหารความเสี่ยงให้มีความยั่งยืนและส่งเสริมศีลธรรมในการตัดสินใจของผู้บริหาร โดยเน้นการมีสติ ปัญญา และความไม่ประมาทอย่างต่อเนื่อง
เอกสารอ้างอิง
พระครูปทุมภาวนาจารย์, & กมลาศ ภูวชนาธิพงศ์. (2563). การบริหารองค์กรตามหลักพุทธธรรมในบริบทสังคมไทย. วารสารการจัดการสมัยใหม่, 18(2), 45–60.
พระไตรปิฎก. (2539). พระไตรปิฎก ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาธีรศักดิ์. (2561). การประยุกต์หลักไตรสิกขากับการบริหารจัดการองค์กร. วารสารพุทธศาสตร์ศึกษา, 9(1), 1–15.
สุพัตรา. (2562). โยนิโสมนสิการกับกระบวนการตัดสินใจของผู้บริหารสถานศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์, 14(2), 67–82.
Aven, T. (2015). Risk analysis (2nd ed.). Wiley.
Hopkin, P. (2018). Fundamentals of risk management: Understanding, evaluating and implementing effective risk management (4th ed.). Kogan Page.
International Organization for Standardization. (2018). ISO 31000: Risk management—Guidelines. ISO.
ไฟล์ประกอบ
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ฺBuddho
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
