ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา กลุ่ม 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์ (1) เพื่อศึกษาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา กลุ่ม 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 และ (2) เพื่อศึกษาหาแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา กลุ่ม 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา คือ ครูโรงเรียนมัธยมศึกษากลุ่ม 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 จำนวน 234 คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย เป็นแบบสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา และแบบสัมภาษณ์แบบโครงสร้าง จำนวน 2 ฉบับ สถิติที่ใช้ในการวิเคราะห์ข้อมูล ได้แก่ ความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลการวิจัยพบว่า

1. 1. ภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษาโรงเรียนมัธยมศึกษา กลุ่ม 3 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษากรุงเทพมหานคร เขต 1 โดยรวมค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด เมื่อพิจารณาเป็นรายด้าน พบว่าค่าเฉลี่ยสูงที่สุด คือ ด้านการมีอิทธิพลอย่างมีอุดมการณ์ รองลงมาคือ ด้านการกระตุ้นทางปัญญา และต่ำสุดคือ การคำนึงถึงความเป็นปัจเจกบุคคล
2. แนวทางการการพัฒนา มีพหุแนวทาง โดยสามารถจัดกลุ่มแนวทางดังกล่าวซึ่งเป็นคุณลักษณะสำคัญ ออกเป็น 4 ด้านหลัก (1) ด้านการสร้างวิสัยทัศน์และเป้าหมาย สร้างและสื่อสารวิสัยทัศน์ที่ชัดเจน สร้างเป้าหมายร่วมที่ชัดเจนและทรงพลัง (2) ด้านคุณธรรมและความน่าเชื่อถือ เป็นแบบอย่างที่ดี รักษาคำพูดและความลับ สร้างสภาพแวดล้อมที่ไว้วางใจและปลอดภัยทางจิตใจ (3) ด้านการบริหารจัดการเชิงระบบเชี่ยวชาญในงานบริหาร ออกแบบโครงสร้างทีมและบทบาทที่ชัดเจน สร้างระบบการจัดสรรทรัพยากรที่โปร่งใสและเป็นธรรม ใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์เป็นฐานในการวิเคราะห์ (4) ด้านการส่งเสริมทีมและนวัตกรรม ส่งเสริมการเรียนรู้และพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง สร้างขวัญและกำลังใจและยกย่องความสำเร็จของทีม สร้างกระบวนการมีส่วนร่วมอย่างเป็นทางการและหลากหลาย พัฒนาบทบาทการเป็นผู้กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์และนวัตกรรมและผู้วิจัยได้สังเคราะห์เป็นโครงการพัฒนาภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารสถานศึกษา 5 โครงการเพื่อเสริมสร้างคุณลักษณะที่มุ่งเน้นการพัฒนาในมิติต่างๆ ดังนี้ โครงการที่ 1 ผู้นำเปลี่ยนแปลงในยุคดิจิทัล เป้าหมาย พัฒนาทักษะการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลในการบริหารจัดการ การสื่อสารวิสัยทัศน์ และการใช้ข้อมูลเชิงประจักษ์ (ข้อ 24) เพื่อขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลง โครงการที่ 2 ผู้นำแห่งวิสัยทัศน์และแรงบันดาลใจ เป้าหมาย เสริมสร้างความสามารถในการสร้างและสื่อสารวิสัยทัศน์ (ข้อ 1) และเป้าหมายร่วมที่ทรงพลัง (ข้อ 13) เพื่อสร้างแรงบันดาลใจให้แก่ทีม โครงการที่ 3 ผู้นำสร้างนวัตกรรมเพื่อการเปลี่ยนแปลง เป้าหมาย มุ่งพัฒนาบทบาทการเป็นผู้กระตุ้นความคิดสร้างสรรค์ (ข้อ 26) และส่งเสริมการเรียนรู้ (ข้อ 4) เพื่อสร้างนวัตกรรมใหม่ๆ ในองค์กร โครงการที่ 4 ผู้นำการจัดการเชิงระบบ เป้าหมาย เพิ่มพูนความเชี่ยวชาญในงานบริหาร (ข้อ 10) การออกแบบโครงสร้าง (ข้อ 15) และการจัดสรรทรัพยากรอย่างเป็นธรรมและโปร่งใส (ข้อ 19) โครงการที่ 5 ผู้นำเปลี่ยนแปลงด้วยวัฒนธรรมองค์กร เป้าหมาย เน้นการสร้างวัฒนธรรมองค์กรที่แข็งแกร่งผ่านการเป็นแบบอย่างที่ดี (ข้อ 2) การสร้างความไว้วางใจ (ข้อ 14) การสร้างขวัญกำลังใจ (ข้อ 17) และการส่งเสริมการมีส่วนร่วม (ข้อ 22)