ภาวะผู้นำแบบร่วมรู้สึก: คุณลักษณะที่สำคัญของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคการเปลี่ยนแปลง

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้นำเสนอมุมมองเกี่ยวกับภาวะผู้นำแบบร่วมรู้สึก ซึ่งภาวะผู้นำแบบร่วมรู้สึก (Empathetic Leadership) เป็นคุณลักษณะสำคัญสำหรับผู้บริหารสถานศึกษาในยุคที่มีการเปลี่ยนแปลง อย่างพลิกผันในหลายมิติ ทั้งด้านเทคโนโลยี สังคม และวัฒนธรรม รวมทั้งการยึดถือคุณค่า ด้านความหลากหลาย ความเสมอภาค และการมีส่วนร่วม ในองค์กร ดังนั้นบทบาทของผู้บริหารสถานศึกษาไม่ได้จำกัดอยู่เพียงการบริหารจัดการเชิงโครงสร้างหรือการควบคุมภารกิจภายในองค์กรเท่านั้น หากแต่ต้องเป็นผู้นำที่สามารถสร้างแรงบันดาลใจ เข้าใจ และเข้าถึงความรู้สึกของครู บุคลากร และนักเรียนได้อย่างลึกซึ้ง จากการวิเคราะห์เอกสารทางวิชาการและรายงานการวิจัยทั้งในประเทศและต่างประเทศ ได้ค้นพบองค์ประกอบสำคัญของภาวะผู้นำแบบร่วมรู้สึกซึ่งประกอบด้วย การตระหนักรู้ในตนเอง การกำกับตนเอง การสื่อสารอย่างร่วมรู้สึก การมองจากมุมของผู้อื่น ความยืดหยุ่น การเสริมพลังอำนาจบุคลากร และการร่วมงานอย่างมีเมตตากรุณา เพื่อเสนอเป็นแนวทางการสร้างภาวะผู้นำแบบร่วมรู้สึกสำหรับผู้บริหารสถานศึกษา สำหรับแนวทางการสร้างภาวะผู้นำแบบร่วมรู้สึกนั้น สามารถพัฒนาได้ผ่าน 4 แนวทางหลัก ได้แก่ การสร้างความตระหนักรู้ในตนเอง การสร้างความสามารถในการกำกับและยับยั้งใจตนเอง การมีทักษะการฟัง อย่างลึกซึ้ง และการยึดหลักพรหมวิหาร 4 อันจะนำไปสู่การสร้างความไว้วางใจ ความเข้าใจในความต้องการ ของบุคลากร และการพัฒนาสถานศึกษาอย่างยั่งยืน