การจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2

อภิสิทธิ์   ศรีหาราช; ไพฑูรย์  พวงยอด

doi:10.65205/ajgs.2026.e3149

ผู้แต่ง

อภิสิทธิ์ ศรีหาราช สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม
ไพฑูรย์ พวงยอด สาขาวิชาการบริหารและพัฒนาการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยนครพนม

DOI:

https://doi.org/10.65205/ajgs.2026.e3149

คำสำคัญ:

การจัดการความขัดแย้ง, สภาพปัจจุบัน, สภาพที่พึงประสงค์, การประเมินความต้องการจำเป็น

บทคัดย่อ

การศึกษานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ (1) ศึกษาสภาพปัจจุบันและสภาพที่พึงประสงค์ของการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2 (2) ประเมินความต้องการจำเป็นของการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2 จำนวน 265 คน ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา 50 คน ครู 215 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้เกณฑ์ร้อยละ ได้มาโดยใช้วิธีการสุ่มแบบแบ่งชั้น เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาเป็นแบบสอบถาม มาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ฉบับที่ 1 แบบสอบถามสภาพปัจจุบันของการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียน มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ .80-1.00 มีค่าอำนาจจำแนกรายข้อระหว่าง .24-.69 และ มีค่าความเชื่อมั่นของแบบสอบถามทั้งฉบับเท่ากับ .96 ฉบับที่ 2 แบบสอบถามสภาพที่พึงประสงค์ของการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียน มีค่าดัชนีความสอดคล้องเท่ากับ .80-1.00 มีค่าอำนาจจำแนกรายข้อระหว่าง .23-.84 มีค่าความเชื่อมั่นทั้งฉบับเท่ากับ .98 สถิติที่ใช้ ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และค่าดัชนีการจัดลำดับความสำคัญความต้องการจำเป็นแบบปรับปรุง(PNI_Modified)

ผลการศึกษาพบว่า (1) สภาพปัจจุบันของการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษา ในโรงเรียน โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก สภาพที่พึงประสงค์ของการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียน ภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (2) ผลการประเมินความต้องการจำเป็นของการจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในโรงเรียนมีค่าเท่ากับ .168 เรียงลำดับค่าสูงที่สุดไปหาต่ำที่สุด ได้แก่ (1) แบบการหลีกเลี่ยง (2) แบบการปรองดอง (3) แบบการประนีประนอม (4) แบบการครอบงำ (5) แบบการให้ความร่วมมือ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ (ฉบับที่ 4) พ.ศ. 2562. ราชกิจจานุเบกษา.

กาญจนา แก้วพล. (2560). การพัฒนาแนวทางการจัดการความขัดแย้งในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาหนองคาย เขต 2 (วิทยานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยมหาสารคาม.

จิรารัตน์ เขียนรูปครุฑ. (2558). การบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาชลบุรี เขต 3 (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยบูรพา.

ณัฏฐพันธ์ เขจรนันทน์. (2559). การจัดการเชิงกลยุทธ์. กรุงเทพฯ : ซีเอ็ดยูเคชั่น.

ณัฐสิทธิ์ ชินวงค์. (2565). การบริหารความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาตามการรับรู้ของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสมุทรปราการ. วารสารการบริหารการปกครองและนวัตกรรมท้องถิ่น. 6(2) : 101-110.

ทรงศักดิ์ ภูสีอ่อน. (2558). การวิจัยและพัฒนาทางการศึกษา. มหาสารคาม : ตักศิลาการพิมพ์.

ทัศเทพ แช่มเดช. (2566). การศึกษาการจัดการความขัดแย้งในสถานศึกษาของสหวิทยาเขตวิมานลอย สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานครสวรรค์ (วิทยานิพนธ์ ค.ม.). มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.

บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ: สุวีริยาสาส์น.

พระมหาศิวะเสน ญาณเมธ. (2561). รูปแบบการบริหารจัดการความขัดแย้งในพระพุทธศาสนา : วิเคราะห์จากพระไตรปิฎก (ดุษฎีนิพนธ์). มหาวิทยาลัยสยาม.

พระวัชระ สํวโร (กสิวัฒน์). (2561). กลยุทธ์การบริหารความขัดแย้งตามหลักพุทธบริหารการศึกษา สำหรับสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา (ดุษฎีนิพนธ์). มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณ ราชวิทยาลัย.

รัฐพล เย็นใจมา, และสุรพล สุยะพรหม. (2561). ความขัดแย้งในสังคม: ทฤษฎีและแนวทางแก้ไข. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์. 7(2) : 224–238.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครพนม เขต 2. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566–2570.

สาวิตรี โทบุตร. (2559). การจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาบุรีรัมย์ เขต 3 (วิทยานิพนธ์ ค.ม.). มหาวิทยาลัยราชภัฏบุรีรัมย์.

สรายุทธ วีระวงค์. (2564). การจัดการความขัดแย้งของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ประถมศึกษาเชียงราย เขต 3 (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยพะเยา.

สุธนี บิณฑสันต. (2560). ผลกระทบของรูปแบบการจัดการความขัดแย้งต่อพฤติกรรมเชิงนวัตกรรมผ่านความไว้วางใจ ความผูกพันพฤติกรรมการจัดการความรู้ (ดุษฎีนิพนธ์). มหาวิทยาลัยบูรพา.

สิญาธร นาคพิน, และวิลาวัณย์ สมบูรณ์. (2562). การบริหารความขัดแย้งในองค์กรภาครัฐ ยุคประเทศไทย 4.0. วารสารราชภัฏสุราษฎร์ธานี. 6(2) : 21-46.

เสนาะ ติเยาว์. (2559). หลักการบริหาร (พิมพ์ครั้งที่ 4). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.

อริสา กำลังประสิทธิ์. (2566). ความสัมพันธ์ระหว่างภาวะผู้นำการเปลี่ยนแปลงของผู้บริหารกับการจัดการความขัดแย้งในสถานศึกษาในศูนย์เครือข่ายพัฒนาคุณภาพการศึกษาเจดีย์หลวง–ท่าก๊อ อำเภอแม่สรวย จังหวัดเชียงราย (วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต). มหาวิทยาลัยพะเยา.

Balay, R. (2006). Conflict management strategies of administrators and teachers. Asian Journal of Management Cases.

Gulnar Ozyildirim. (2017). The conflict management strategies of school administrators while conflicting with their supervisors. Educational Administration, Faculty of Education, Akdeniz University, Turkey.

Howat, G., & London, M. (2016). Attributions of conflict management strategies in supervisor–subordinate dyads. Journal of Applied Psychology.

Rahim, M. A. (2011). Managing conflict in organizations (3rd ed.). Transaction Publishers.

Robbins, S. P. (2016). Organizational behavior. Prentice-Hall.

Welt, E. S. (2000). Conflict management style of middle school principals compared to comprehensive high school principals (Ph.D. thesis). University of La Verne.