การประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษา กรณีศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวทางการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการเสริมสร้างสมรรถนะหลักของผู้บริหารสถานศึกษา และเพื่อพัฒนาเป็นกรอบแนวคิดสำหรับประยุกต์ใช้ในบริบทของสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพระนครศรีอยุธยา เขต 2 การศึกษาได้ใช้วิธีการสังเคราะห์เอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้องเพื่อสร้างกรอบแนวคิดเชิงบูรณาการที่เชื่อมโยงสมรรถนะหลัก 4 ด้าน ได้แก่ การมุ่งผลสัมฤทธิ์ การบริการที่ดี การพัฒนาตนเอง และการทำงานเป็นทีม เข้ากับหลักพุทธธรรมสำคัญ 3 ประการ คือ อิทธิบาท 4, พรหมวิหาร 4, และสัปปุริสธรรม 7 ผลการศึกษาพบว่า การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท 4 ช่วยเสริมสร้างสมรรถนะการมุ่งผลสัมฤทธิ์, หลักพรหมวิหาร 4 ช่วยเสริมสร้างสมรรถนะการทำงานเป็นทีมและการบริการที่ดี, และหลักสัปปุริสธรรม 7 ช่วยเสริมสร้างสมรรถนะการพัฒนาตนเอง โดยแนวทางดังกล่าวเป็นการสร้าง “ภาวะผู้นำที่สมดุล” ที่ผสานศาสตร์การบริหารสมัยใหม่เข้ากับศิลป์แห่งการพัฒนาจิตใจ ช่วยเติมเต็มมิติทางคุณธรรม จริยธรรม และความสัมพันธ์เชิงมนุษย์ที่ศาสตร์การบริหารตะวันตกอาจเข้าไม่ถึง ทั้งยังช่วยสร้างภูมิคุ้มกันทางจิตใจ (Resilience) ให้กับผู้บริหารในการเผชิญความท้าทาย และมีความสอดคล้องกับวัฒนธรรมไทย ทำให้ง่ายต่อการยอมรับและนำไปปฏิบัติ
Article Details
เอกสารอ้างอิง
เกียรติศักดิ์ การศึกษาไทย. (2565). สมรรถนะหลักที่ส่งผลต่อประสิทธิผลการบริหารงานวิชาการของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. วารสารศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยนเรศวร, 24(1), 115-129.
ชัยเสฏฐ์ พรหมศรี. (2561). ภาวะผู้นำเชิงพุทธ: กระบวนทัศน์และนวัตกรรมการบริหาร. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ปัญญาชน.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2560). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์ผลิธัมม์.
มนตรี จิตตภาวนา. (2562). อิทธิบาท 4: กรอบแนวคิดในการพัฒนาสมรรถนะด้านการมุ่งผลสัมฤทธิ์สำหรับผู้บริหาร. วารสารการบริหารและนิเทศการศึกษา มหาวิทยาลัยมหาสารคาม, 10(3), 45-58.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2556). กระบวนทัศน์ใหม่ทางการบริหารการศึกษา: กรณีท้าทายที่ต้องแสวงหา. กรุงเทพมหานคร: ทิพยวิสุทธิ์.
สมชาย พัฒนาดี และวิภาวรรณ จริยธรรม. (2564). รูปแบบการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงพุทธของผู้บริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย, 49(2), 88-102.
สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน. (2553). คู่มือการกำหนดสมรรถนะในราชการพลเรือน: สมรรถนะหลัก. สำนักงานคณะกรรมการข้าราชการพลเรือน: ศูนย์นักบริหารระดับสูง สำนักงาน ก.พ.
สุพัตรา อยุธยาพัฒนา. (2563). การประยุกต์ใช้หลักสัปปุริสธรรม 7 เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะการบริหารงานของผู้บริหารสถานศึกษาในจังหวัดพระนครศรีอยุธยา. ปริญญานิพนธ์การศึกษามหาบัณฑิต. มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.
อภิญญา วนารมย์. (2564). การบริหารสถานศึกษาตามหลักพรหมวิหาร 4 เพื่อส่งเสริมวัฒนธรรมองค์กรเชิงบวก. วารสารวิชาการและวิจัยสังคมศาสตร์, 16(1), 135-148.
