นิพพานการวิพากษ์วิจารณ์ในศตวรรษที่ 19

บทคัดย่อ

นิพพานเป็นแนวคิดแกนกลางของพระพุทธศาสนา ซึ่งถูกตีความแตกต่างกันในแต่ละบริบททางวัฒนธรรมและปรัชญา บทความนี้สำรวจความหมายของนิพพานในพระพุทธศาสนาโดยยึดหลักฐานจากพระไตรปิฎก ควบคู่กับการวิเคราะห์การตีความในโลกตะวันตกช่วงอาณานิคม โดยเฉพาะงานของ Rhys Davids และนักวิชาการในสาย Orientalism ที่มักเข้าใจนิพพานว่าเป็น "การดับสูญ" หรือ "ความว่างเปล่า" ซึ่งขัดแย้งกับแนวคิดดั้งเดิมในพุทธศาสนาเถรวาทที่เน้นนิพพานในฐานะภาวะแห่งการหลุดพ้นจากตัณหา อวิชชา และกิเลสทั้งปวง บทความยังวิพากษ์ผ่านกรอบแนวคิดหลังอาณานิคม โดยชี้ให้เห็นอำนาจในการนิยามของนักวิชาการตะวันตกซึ่งทำให้พุทธศาสนาเป็นวัตถุศึกษา มากกว่าศาสนาแห่งการปฏิบัติอย่างมีชีวิต ผลการศึกษานี้ชี้ให้เห็นถึงความจำเป็นในการทบทวนแนวคิดนิพพานโดยอิงบริบทดั้งเดิม เพื่อฟื้นฟูความเข้าใจอย่างลุ่มลึกและองค์รวมในเชิงจิตวิญญาณและวัฒนธรรม