การพัฒนาองค์กรทางการศึกษาให้เป็นองค์กรสมรรถนะสูงในยุคเปลี่ยนผ่านดิจิทัล
คำสำคัญ:
การพัฒนาองค์กร, องค์กรทางการศึกษา, องค์กรสมรรถนะสูงบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อนำเสนอแนวคิดและแนวทางการพัฒนาองค์กรทางการศึกษาให้เป็นองค์กรสมรรถนะสูงในยุคเปลี่ยนผ่านดิจิทัล เนื่องจากองค์กรทางการศึกษาในปัจจุบันต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วทั้งด้านเทคโนโลยี นโยบายการศึกษา ความคาดหวังของผู้เรียน ผู้ปกครอง ชุมชน และสังคม ตลอดจนความซับซ้อนของการบริหารจัดการที่ต้องอาศัยความคล่องตัว ความแม่นยำ และการตัดสินใจบนฐานข้อมูล การบริหารองค์กรทางการศึกษาในรูปแบบเดิมที่เน้นสายบังคับบัญชา ขั้นตอน และการทำงานแยกส่วน จึงอาจไม่เพียงพอต่อการยกระดับคุณภาพการศึกษาในบริบทใหม่ แนวคิดองค์กรสมรรถนะสูงเป็นแนวทางสำคัญในการพัฒนาองค์กรให้มีเป้าหมายชัดเจน มีระบบบริหารจัดการที่มีประสิทธิภาพ มีบุคลากรที่มีสมรรถนะ มีวัฒนธรรมองค์กรที่มุ่งคุณภาพ และสามารถปรับตัวต่อการเปลี่ยนแปลงได้อย่างต่อเนื่อง บทความนี้เสนอองค์ประกอบสำคัญในการพัฒนาองค์กรทางการศึกษาให้เป็นองค์กรสมรรถนะสูง ประกอบด้วย 1) ภาวะผู้นำเชิงระบบและเชิงกลยุทธ์ 2) โครงสร้างและกระบวนการทำงานที่ยืดหยุ่น 3) การพัฒนาบุคลากรและทีมงานมืออาชีพ 4) การใช้ข้อมูล เทคโนโลยี และนวัตกรรมเพื่อการตัดสินใจ 5) วัฒนธรรมองค์กรที่มุ่งคุณภาพและการเรียนรู้ และ 6) ระบบติดตาม ประเมินผล และพัฒนาอย่างต่อเนื่อง การพัฒนาองค์กรทางการศึกษาในลักษณะดังกล่าวจะช่วยเพิ่มประสิทธิภาพการบริหารจัดการ ลดความซ้ำซ้อนของระบบงาน ส่งเสริมการทำงานเชิงบูรณาการ และสนับสนุนการยกระดับคุณภาพผู้เรียน ครู สถานศึกษา และระบบการศึกษาโดยรวมอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
ภาษาไทย
กระทรวงศึกษาธิการ. (2566). นโยบายและจุดเน้นของกระทรวงศึกษาธิการ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2566). แผนพัฒนาการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2566–2570 ของสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
. (2566). แผนปฏิบัติการดิจิทัล สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา พ.ศ. 2566–2570. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
ภาษาต่างประเทศ
Bryson, J. M. (2018). Strategic planning for public and nonprofit organizations: A guide to strengthening and sustaining organizational achievement (5th ed.). Wiley.
Burke, W. W. (2018). Organization change: Theory and practice (5th ed.). SAGE Publications.
Cummings, T. G., & Worley, C. G. (2015). Organization development and change (10th ed.). Cengage Learning.
Darling-Hammond, L., Hyler, M. E., & Gardner, M. (2017). Effective teacher professional development. Learning Policy Institute.
Datnow, A., & Park, V. (2014). Data-driven leadership. Jossey-Bass.
de Waal, A. (2012). What makes a high performance organization: Five validated factors of competitive advantage that apply worldwide. Global Professional Publishing.
DuFour, R., & Eaker, R. (1998). Professional learning communities at work: Best practices for enhancing student achievement. Association for Supervision and Curriculum Development.
Edmondson, A. C. (2019). The fearless organization: Creating psychological safety in the workplace for learning, innovation, and growth. Wiley.
Epstein, J. L. (2018). School, family, and community partnerships: Preparing educators and improving schools (2nd ed.). Routledge.
Fullan, M. (2020). Leading in a culture of change (2nd ed.). Jossey-Bass.
Hargreaves, A., & Fullan, M. (2012). Professional capital: Transforming teaching in every school. Teachers College Press.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice (9th ed.). McGraw-Hill.
Kaplan, R. S., & Norton, D. P. (2008). The execution premium: Linking strategy to operations for competitive advantage. Harvard Business Press.
Kotter, J. P. (2012). Leading change. Harvard Business Review Press.
Leithwood, K., Harris, A., & Hopkins, D. (2020). Seven strong claims about successful school leadership revisited. School Leadership & Management, 40(1), 5–22. https://doi.org/10.1080/13632434.2019.1596077
Mandinach, E. B., & Gummer, E. S. (2016). Data literacy for educators: Making it count in teacher preparation and practice. Teachers College Press.
Mintzberg, H. (1983). Structure in fives: Designing effective organizations. Prentice-Hall.
OECD. (2023). OECD digital education outlook 2023: Towards an effective digital education ecosystem. OECD Publishing. https://doi.org/10.1787/c74f03de-en
Patton, M. Q. (2008). Utilization-focused evaluation (4th ed.). SAGE Publications.
Schein, E. H. (2017). Organizational culture and leadership (5th ed.). Wiley.
Schildkamp, K. (2019). Data-based decision-making for school improvement: Research insights and gaps. Educational Research, 61(3), 257–273. https://doi.org/10.1080/00131881.2019.1625716
Senge, P. M. (1990). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. Doubleday/Currency.
Stufflebeam, D. L., & Coryn, C. L. S. (2014). Evaluation theory, models, and applications (2nd ed.). Jossey-Bass.
UNESCO. (2018). UNESCO ICT competency framework for teachers (Version 3). UNESCO.
. (2021). Reimagining our futures together: A new social contract for education. UNESCO.
. (2023). Guidance for generative AI in education and research. UNESCO.
World Economic Forum. (2023). The future of jobs report 2023. World Economic Forum.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารชมรมบัณฑิตศิลป์
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
