แนวโน้มของการขับเคลื่อนงานวิจัยแบบสหวิทยาการด้วย AI ในสังคมไทย สู่การพัฒนาอย่างยั่งยืนในยุค Society 5.0
คำสำคัญ:
การวิจัยสหวิทยาการ, ปัญญาประดิษฐ์, การพัฒนาอย่างยั่งยืนบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของการใช้การวิจัยแบบสหวิทยาการในประเทศไทย โดยเฉพาะในมิติของการประยุกต์ใช้เทคโนโลยีปัญญาประดิษฐ์ (AI) ในกระบวนการวิจัย
2) เพื่อวิเคราะห์แนวโน้มของการขับเคลื่อนงานวิจัยแบบสหวิทยาการด้วย AI ในบริบทของสังคมไทยที่กำลังปรับตัวเข้าสู่ยุค Society 5.0 3) เพื่อประเมินศักยภาพ โอกาส และข้อจำกัดของการนำ AI มาสนับสนุนงานวิจัยแบบสหวิทยาการ ทั้งในระดับนโยบายและระดับปฏิบัติการวิจัยในประเทศไทย 4) เพื่อเสนอแนวทางหรือข้อเสนอเชิงนโยบาย ในการส่งเสริมการวิจัยแบบสหวิทยาการที่ขับเคลื่อนด้วย AI สู่เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) การวิจัยนี้เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods Research) ซึ่งประกอบด้วยการวิเคราะห์เชิงปริมาณจากแบบสอบถามและการวิเคราะห์เชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณโดยใช้สถิติเชิงพรรณนา (ค่าเฉลี่ย และส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) และวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพจากการสัมภาษณ์ด้วยวิธีวิเคราะห์เนื้อหา (Content Analysis) พบว่า
- สภาพปัจจุบันของการใช้การวิจัยแบบสหวิทยาการในประเทศไทย พบว่า การใช้ AI ในการวิจัย
ในประเทศไทยได้รับการยอมรับมาก โดยเฉพาะในด้านการจัดการและวิเคราะห์ข้อมูลที่รวดเร็วและแม่นยำ
ซึ่งช่วยลดข้อผิดพลาดจากมนุษย์ และมีการประยุกต์ใช้ในหลายสาขา เช่น การแพทย์ เกษตร และสิ่งแวดล้อม - แนวโน้มการขับเคลื่อนงานวิจัยด้วย AI ในบริบทของ Society 5.0 โดย AI ช่วยจัดการ Big Data และการวิเคราะห์เชิงลึก ทำให้วิจัยมีความแม่นยำสูงและสามารถคาดการณ์อนาคตได้ดี
- การประเมินศักยภาพ โอกาส และข้อจำกัด พบว่า AI ยกระดับคุณภาพงานวิจัยให้มีความน่าเชื่อถือสูง และสามารถตอบโจทย์ปัญหาสังคมและสิ่งแวดล้อมได้ แต่ยังมีข้อจำกัดด้านความสามารถของบุคลากร
และการพึ่งพาผู้เชี่ยวชาญ - แนวทางหรือข้อเสนอเชิงนโยบาย ในการส่งเสริมการวิจัยแบบสหวิทยาการที่ขับเคลื่อนด้วย AIสู่เป้าหมายการพัฒนาอย่างยั่งยืน (Sustainable Development Goals: SDGs) พบว่า การส่งเสริมการวิจัยที่ขับเคลื่อนด้วย AI เพื่อ SDGs ควรสนับสนุนการทำงานร่วมกันระหว่างสาขาวิชา, จัดสรรงบประมาณจากภาครัฐ, และฝึกอบรมบุคลากรในการใช้ AI อย่างต่อเนื่อง พร้อมปรับปรุงนโยบายรัฐบาลเพื่อสนับสนุนการใช้ AI อย่างเต็มที่
เอกสารอ้างอิง
Apru. (2025). AI education needs multidimensional approach to be equitable. https://www.apru.org/news/ai-education-needs-multidimensional-approach-to-be-equitable/
OpenGov Asia. (2025). Thailand’s vision for AI-driven economic and social growth. https://opengovasia.com/thailands-vision-for-ai-driven-economic-and-social-growth/
Office of the Science Policy Council Research and National Innovation. (2022). National science, research and innovation plan (B.E. 2020–2027). Bangkok, Thailand.
National Science and Technology Development Agency. (2023). Society 5.0: Innovation for better quality of life for the people. Bangkok, Thailand.
Saengnopparat, N. (2023). Satisfaction with the use of AI in research and development of research tools. Journal of Research and Technology, 23(4), 19–34.
Wongsuwan, R. (2024). Potential and limitation of using AI in interdisciplinary in Thailand. Journal of Policy and Management Research, 12(1), 91–108.
Puengprasong, S. (2023). Using AI to assess the social and environmental impact of research projects. Journal of Science and Technology Research, 19(4), 48–60.
Kaewsringam, S. (2023). AI and interdisciplinary research: New approaches to data analysis for sustainable development. Journal of Innovation and Technology for Development, 8(2), 33–47.
Pornkul, T. R. (2024). Harnessing artificial intelligence for sustainable development in emerging markets: Exploring opportunities and challenges in Thailand. European Journal of Sustainable Development Research, 8(4), 1–15.
Sinthong, T. (2023). Government support for AI-based research projects and impact on innovation development. Journal of Technology and Innovation Research, 15(4), 98–110.
Panichwilai, W. (2023). Using AI to collaborate across disciplines in interdisciplinary research. Journal of Research and Innovation, 18(4), 43–57.
Boonlert, W. (2023). Application of artificial intelligence to social science research. Journal of Research and Development Nakhon Pathom Rajabhat University, 18(1), 55–70.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารวิชาการสหศาสตร์ศึกษา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
