รูปแบบการบริหารสถานศึกษาเชิงพุทธเพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กร แห่งการเรียนรู้ในศตวรรษที่ 21 สำหรับโรงเรียนมัธยมศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด ทฤษฎี และองค์ประกอบสำคัญของการบริหารสถานศึกษาเชิงพุทธที่มุ่งเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้ในโรงเรียนมัธยมศึกษา โดยเน้นการบูรณาการแนวคิดองค์กรแห่งการเรียนรู้ เข้ากับหลักพุทธธรรม เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาให้สอดคล้องกับบริบทของสังคมไทยและการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 การศึกษานี้ใช้วิธีการวิเคราะห์เอกสาร แนวคิด ทฤษฎี และงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง ครอบคลุมแนวคิดด้านการพัฒนารูปแบบ วัฒนธรรมองค์กร องค์กรแห่งการเรียนรู้ การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 และหลักพุทธธรรมทางพระพุทธศาสนา ผลการศึกษาพบว่า การบริหารสถานศึกษาเชิงพุทธเพื่อเสริมสร้างวัฒนธรรมองค์กรแห่งการเรียนรู้ จำเป็นต้องอาศัยองค์ประกอบสำคัญ ได้แก่ ภาวะผู้นำเชิงคุณธรรม การสร้างวิสัยทัศน์ร่วม การส่งเสริมการเรียนรู้ร่วมกันของบุคลากร การสร้างเครือข่ายความร่วมมือ และการประยุกต์ใช้หลักพุทธธรรมในการบริหารจัดการ อาทิ อิทธิบาท 4 พรหมวิหาร 4 สังคหวัตถุ 4 และสัปปุริสธรรม 7 เพื่อพัฒนาศักยภาพของผู้บริหาร ครู และบุคลากรทางการศึกษาให้สามารถเรียนรู้และพัฒนาองค์กร อย่างต่อเนื่อง นอกจากนี้ การจัดการศึกษาในศตวรรษที่ 21 ยังมีบทบาทสำคัญในการพัฒนาทักษะการคิดวิเคราะห์ การสื่อสาร การใช้เทคโนโลยี และการเรียนรู้ตลอดชีวิตของผู้เรียน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. กรุงเทพมหานคร: สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
จรูญวิชญ์ ผลสุวรรณ, และชญาพิมพ์ อุสาโห. (2557). องค์กรแห่งการเรียนรู้กับการพัฒนาสถานศึกษา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทิศนา แขมมณี. (2559). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. (พิมพ์ครั้งที่ 20). กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธีระ รุญเจริญ. (2553). ความเป็นมืออาชีพในการจัดและบริหารการศึกษาในยุคปฏิรูปการศึกษา. กรุงเทพมหานคร: ข้าวฟ่าง.
ไพฑูรย์ สินลารัตน์. (2557). การศึกษาไทย 4.0: ปรัชญาการศึกษาเชิงสร้างสรรค์และผลิตภาพ. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระธรรมโกศาจารย์ (พุทธทาสภิกขุ). (2549). ธรรมสำหรับผู้บริหาร. กรุงเทพมหานคร: สุขภาพใจ.
พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตฺโต). (2546). การพัฒนาที่ยั่งยืน. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิพุทธธรรม.
พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2551). พุทธธรรม ฉบับปรับปรุงและขยายความ. กรุงเทพมหานคร: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาสมบูรณ์ วุฑฺฒิกโร. (2553). พุทธธรรมกับการบริหารองค์กร. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม. (2545). กรุงเทพมหานคร: สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ.
พระราชวรมุนี (ประยุทธ์ ปยุตฺโต). (2540). ผู้นำ. กรุงเทพมหานคร: ธรรมสภา.
วิจารณ์ พานิช. (2555). วิถีสร้างการเรียนรู้เพื่อศิษย์ในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิสดศรี-สฤษดิ์วงศ์.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ. (2545). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 และที่แก้ไขเพิ่มเติม (ฉบับที่ 2) พ.ศ. 2545. กรุงเทพมหานคร: พริกหวานกราฟฟิค.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2562). มาตรฐานการศึกษาของชาติ พ.ศ. 2561. กรุงเทพมหานคร: 21 เซ็นจูรี่.
สุเทพ พงศ์ศรีวัฒน์. (2550). ภาวะผู้นำ ทฤษฎีและปฏิบัติ. เชียงราย: สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
สุมน อมรวิวัฒน์. (2544). การพัฒนาคนตามแนวพระพุทธศาสนา. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว.
DuFour, R. (2004). What Is a “Professional Learning Community”? Educational Leadership, 61(8), 6–11.
Fullan, M. (2007). The New Meaning of Educational Change (4th ed.). New York: Teachers College Press.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational Administration: Theory, Research, and Practice (9th ed.). New York: McGraw-Hill.
Northouse, P. G. (2019). Leadership: Theory and Practice (8th ed.). Thousand Oaks, CA: Sage Publications.
Partnership for 21st Century Skills. (2015). Framework for 21st Century Learning. Washington, DC: P21.
Robbins, S. P., & Judge, T. A. (2017). Organizational Behavior (17th ed.). Boston: Pearson.
Robinson, V. (2011). Student-Centered Leadership. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
Senge, P. M. (1990). The Fifth Discipline: The Art and Practice of the Learning Organization. New York: Doubleday.
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st Century Skills: Learning for Life in Our Times. San Francisco, CA: Jossey-Bass.
