ภาวะผู้นำดิจิทัลตามหลักปัญญา 3 เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษา
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
ในยุคดิจิทัลการบริหารสถานศึกษาต้องเผชิญกับการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีและสังคมอย่างรวดเร็ว ผู้บริหารจึงจำเป็นต้องมีกรอบคิดที่ช่วยพัฒนาภาวะผู้นำให้ครบวงจร หลักปัญญา 3 ได้แก่ สุตมยปัญญา จินตามยปัญญา และภาวนามยปัญญา เป็นเครื่องมือสำคัญที่ช่วยให้ผู้บริหารสามารถเรียนรู้ วิเคราะห์ และลงมือปฏิบัติได้อย่างเป็นระบบ การนำหลักนี้มาใช้จะช่วยเสริมสร้างสมรรถนะด้านวิสัยทัศน์ การจัดการโครงสร้างพื้นฐาน และการสร้างนวัตกรรมการศึกษา ส่งผลให้การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัลมีประสิทธิภาพและยั่งยืน บทความนี้ศึกษาแนวคิดภาวะผู้นำดิจิทัล เชื่อมโยงกับหลักปัญญา 3 เพื่อเสริมสร้างสมรรถนะผู้บริหารสถานศึกษา โดยใช้วิธีการทบทวนวรรณกรรมและการสังเคราะห์แนวคิด ผลการศึกษาพบว่า การนำหลักปัญญา 3 มาเป็นกรอบแนวคิดในการพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลอย่างครบวงจร กล่าวคือ 1) สุตมยปัญญา เน้นการเปิดรับข้อมูลและการเรียนรู้ใหม่ ๆ เพื่อกำหนดวิสัยทัศน์ ICT อย่างเหมาะสม 2) จินตามยปัญญา เน้นการคิดวิเคราะห์และออกแบบกลยุทธ์เพื่อบริหารโครงสร้างพื้นฐาน ICT และสร้างวัฒนธรรมองค์กร และ 3) ภาวนามยปัญญาเน้นการลงมือปฏิบัติจริง เป็นแบบอย่างในการใช้เทคโนโลยี และส่งเสริมการสร้างนวัตกรรมในสถานศึกษา แนวทางนี้ช่วยให้ผู้บริหารสามารถพัฒนาภาวะผู้นำดิจิทัลได้อย่างมีประสิทธิผลและยั่งยืนในศตวรรษที่ 21
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กนกอร สมปราชญ์. (2562). ภาวะผู้นำกับคุณภาพการศึกษา. ขอนแก่น : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
จิรพล สังข์โพธิ์ และคณะ. (2560). ภาวะผู้นำในการบริหารยุคดิจิทัล: องค์การไอทีและองค์การที่เกี่ยวข้องกับไอทีในเขตกรุงเทพมหานคร และปริมณฑล, กรุงเทพมหานคร: วิทยาลัยนวัตกรรมมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
ปกรณ์ ลี้สกุล, (2561), Leadership in Digital Era: ภาวะผู้นำในโลกดิจิทัล, [ออนไลน์], แหล่งที่มา: https://oday.line.me/th/pc/article/Leadership+in+Digital+Era [24 มกราคม 2569].
พระธรรมโกศาจารย์ (ประยูร ธมฺมจิตฺโต), (2553). ปัญญาต้องคู่กับกรุณาจึงจะพาชาติรอด, พิมพ์ครั้งที่ 1, กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2539). พระไตรปิฎกฉบับภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มะลิวัลย์ ธรรมแสง. (2558). แนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงเทคโนโลยีของผู้บริหารสถานศึกษา กลุ่มสหวิทยาเขต ทวารวดี. กรุงเทพมหานคร: มหาวิทยาลัยสวนดุสิต.
วิโรจน์ สารรัตนะ. (2557). ภาวะผู้นํา: ทฤษฎีและนานาทัศนะร่วมสมัยปัจจุบัน. กรุงเทพมหานคร: ทิพยวิสุทธิ์.
สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2564). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 43. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์ผลิธรรม.
สงบ อินทรมณี. การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการ และเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 16(1), 357-358.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี. (2564). รายงานการวิเคราะห์ความเสี่ยงที่เกี่ยวกับการปฏิบัติงาน ที่อาจเกิดผลประโยชน์ทับซ้อน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษานนทบุรี ประจำปีงบ ประมาณ พ.ศ. 2564. [ออนไลน์]. https://www.spmnonthaburi.go.th/main/news/ 10671. html (24 มิถุนายน 2565).
สุกัญญา แช่มช้อย. (2561). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. พิมพ์ครั้งที่ ๒. กรุงเทพมหานคร: โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุนันท์ เพ็ชรพิรุณ, (2548). การศึกษาวิเคราะห์แนวคิดเรื่องการพัฒนาปัญญาตามทรรศนะของพุทธทาสภิกขุ. วิทยานิพนธ์ พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย: มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
เอกชัย กี่สุขพันธุ์. (2559). การบริหารสถานศึกษายุคดิจิทัล (School Management in Digital Era). [ออนไลน์], แหล่งที่มา: http://www.trueplookpanya.com /knowledge/content/52232/-edu-teaartedu-teaart-teaartdir. [24 มกราคม 2569].
Broadribb, K., (2014), Digital Leaders: The new technology gurus in school, [Online], from: https://wholeeducation.wordpress.com/2014/11/28/digitalleaders-the-new-technology-gurus-in-school/ [January 24, 2025].
Hague, C. and Payton, S., (2010). Digital literacy across the curriculum, Bristol: Futurelab.
Sheninger, E. (2019). Digital leadership: Changing paradigms for changing times (2nd ed.). Corwin Press.
Vantage Circle. (2022) "Leadership Skills in Today's Digital Age." , accessed January 24, 2025 avialable from https://blog.vantagecircle.com/leadership-skills-in-digital age/.
Yukl, G.A. (2013). Leadership in organizations (4"ed.). Englewood Cliffs, NJ: Prentice Hall.
