การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามวงจรการสะท้อนคิดของกิบส์ร่วมกับหลักเพอร์มาเพื่อส่งเสริมความสามารถในการฟื้นพลังของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น
คำสำคัญ:
ชุดกิจกรรม , วงจรการสะท้อนคิดของกิบส์, หลักเพอร์มา, ความสามารถในการฟื้นพลังบทคัดย่อ
การวิจัยและพัฒนานี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาและศึกษาผลการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ตามวงจรการสะท้อนคิดของกิบส์ร่วมกับหลักเพอร์มาเพื่อส่งเสริมความสามารถในการฟื้นพลังของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น กลุ่มเป้าหมายเป็นนักเรียนมัธยมศึกษาปีที่ 3 จำนวน 12 คน เครื่องมือวิจัย ได้แก่ 1) ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้น 2) แบบวัดความสามารถในการฟื้นพลัง 3) แบบสัมภาษณ์ และ 4) แบบบันทึกสะท้อนคิด ผลวิจัยปรากฏว่า 1) ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ที่พัฒนาขึ้นมีกิจกรรม 4 กิจกรรมที่ให้นักเรียนได้เผชิญเหตุการณ์ยากลำบากในชีวิตจากระดับตนเองสู่ระดับชุมชน แต่ละกิจกรรมมี 6 ขั้นตอน ได้แก่ (1) การบรรยายเหตุการณ์ในสภาพแวดล้อมเชิงบวก (2) การสะท้อนความรู้สึกที่แสดงถึงความเข้าใจตนเองและผู้อื่น (3) การประเมินผลที่แสดงถึงการมองเห็นคุณค่าในตนเอง (4) การวิเคราะห์เหตุการณ์อย่างสร้างสรรค์ (5) การสรุปผลของเหตุการณ์ที่สะท้อนความสามารถและคุณลักษณะของตนเอง และ (6) การวางแผนเพื่อรับมือกับเหตุการณ์ผ่านการมีมุมมองเชิงบวก 2) ผลการใช้ชุดกิจกรรม ปรากฏว่า 2.1) นักเรียนมีคะแนนเฉลี่ยของความสามารถในการฟื้นพลังหลังการใช้ชุดกิจกรรม สูงกว่าก่อนใช้ชุดกิจกรรมอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .05 และ 2.2) ภายหลังเข้าร่วม นักเรียนมีการเปลี่ยนแปลงจากเดิมที่หลีกเลี่ยงการเผชิญเหตุการณ์ปัญหามาเป็นการพยายามทำความเข้าใจ รับรู้วิธีการรับมือ และกล้าเผชิญเหตุการณ์ยิ่งขึ้น
เอกสารอ้างอิง
กรมสุขภาพจิต. (2563). เปลี่ยนร้ายกลายเป็นดี RQ พลังสุขภาพจิต. สำนักวิชาการสุขภาพจิต กรมสุขภาพจิต กระทรวงสาธารณสุข.
ญาณิศา พึ่งเกตุ, และอรชุลี นิราศรพ. (2569). ผลของโปรแกรมสร้างเสริมความเข้มแข็งทางใจโดยประยุกต์แนวคิดแบบแผนความเชื่อด้านสุขภาพร่วมกับการเรียนรู้โดยใช้กรณีศึกษาเป็นฐานของนักเรียนมัธยมศึกษาตอนต้น. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการกีฬาแห่งชาติ, 18(1), 143-158.
ธนาภรณ์ เนียมกลั่น. (2560). การเสริมสร้างความสามารถในการฟื้นพลังของนักเรียนระดับอาชีวศึกษาโดยใช้โปรแกรมฝึกการกำกับอารมณ์ [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula ETD.
แพรวนภา เรียงริลา, ดนุลดา จามจุรี, มนตรี แย้มกสิกร, และสุนีย์ เหมะประสิทธิ์. (2563). การพัฒนากรอบสมรรถนะการปฏิบัติการสอนในสถานศึกษาสำหรับนักศึกษาครู. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 8(4), 1367–1379.
ภูมิศรัณย์ ทองเลี่ยมนาค. (2565). คุยเรื่องทิศทางการศึกษาปี 65 กับ ดร.ภูมิศรัณย์ ทองเลี่ยมนาค.
มะลิวรรณ วงษ์ขันธ์, พัชรินทร์ นินทจันทร์, และโสภิณ แสงอ่อน. (2558). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์กับความแข็งแกร่งในชีวิตในวัยรุ่น. วารสารการพยาบาลจิตเวชและสุขภาพจิต, 29(1), 57-75.
รสวันต์ อารีมิตร. (2555). พัฒนาการด้านจิตใจและสังคมของวัยรุ่น. ใน วิโรจน์ อารีกุล, ศิริไชย หงส์สงวนศรี, สุริยเดว ทรีปาตี, บุญยิ่ง มานะบริบูรณ์, รสวันต์ อารีมิตร, จิราภรณ์ ประเสริฐวิทย์, และคณะ (บ.ก.), พัฒนาการและการเจริญเติบโตของวัยรุ่น: Practical points in adolescent health care (หน้า 19-22). เอ-พลัส พริ้น.
รัชนก อุ้ยเฉ้ง. (2566). แนวทางการเสริมสร้างความสามารถในการฟื้นพลังทางการศึกษาของนักเรียนมัธยมศึกษาภายใต้ภาวะวิกฤต [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย]. Chula ETD.
สุธิดา พลพิพัฒน์พงศ์, นุจรี ไชยมงคล, และดวงใจ วัฒนสินธุ์. (2561). ความคิดฆ่าตัวตายในวัยรุ่นและปัจจัยที่เกี่ยวข้อง. วารสารคณะพยาบาลศาสตร์มหาวิทยาลัยบูรพา, 26(1), 40–49.
Arif, & Mirza. (2017). Effectiveness of an intervention program in fostering academic resilience of students at risk of failure at secondary school level. Bulletin of Education and Research, 39(1), 251–264.
Bandura, A. (1977). Self-efficacy: Toward a unifying theory of behavioral change. Psychological Review, 84(2), 191–215.
Ben Salah, A., DeAngelis, B. N., & al’Absi, M. (2023). Uncertainty and psychological distress during COVID-19: What about protective factors? Curr Psychol, 42, 21470–21477.
Benard, B. (1996). Resilience in action: Bouncing back from risk and adversity: Ideas for youth family and communities.
Fang, S., Barker, E., Arasaratnam, G., Lane, V., Rabinovich, D., Panaccio, A., ... Doucerain, M. M. (2025). Resilience, stress, and mental health among university students: A test of the resilience portfolio model. Stress and Health, 41(2).
Fergus, S., & Zimmerman, M. A. (2005). Adolescent resilience: A framework for understanding healthy development in the face of risk. Annual Review of Public Health, 26(1), 399–419.
Fredricks, J. A., Blumenfeld, P. C., & Paris, A. H. (2004). School engagement: Potential of the concept, state of the evidence. Review of Educational Research, 74(1), 59–109.
Gibbs, G. (1988). Learning by doing: A guide to teaching and learning methods. Further Education Unit.
Grotberg, E. (1995). A guide to promoting resilience in children: Strengthening the human spirit. Early Childhood Development: Practice and Reflections, 8, 7–10.
Kim, S., & Low, F. (2024). Promoting resilience in children and young people.
Lauterbach, & Becker. (1996). Caring for self: Becoming a self-reflective nurse.
Lazarus, R. S., & Folkman, S. (1984). Stress, appraisal, and coping. Springer Publishing Company.
Llistosella, M. (2023). Effectiveness of resilience-based interventions in schools for adolescents: A systematic review and meta-analysis. Frontiers in Psychology, 17(1), 1–21.
Masten, A. S., Best, K. M., & Garmezy, N. (1990). Resilience and development: Contributions from the study of children who overcome adversity. Development and Psychopathology, 2, 425–444.
Norrish, J. M., Williams, P., O’Connor, M., & Robinson, J. (2013). An applied framework for positive education. International Journal of Wellbeing, 3(2), 147–161.
Seligman, M. E. P. (2011). Flourish: A visionary new understanding of happiness and well-being. Atria Books.
Slaby, R. G., & Guerra, N. G. (1988). Cognitive mediators of aggression in adolescent offenders: 1. Assessment. Developmental Psychology, 24, 580–588.
UNICEF. (2022, August 31). UNICEF and Thailand’s Department of Mental Health have highlighted serious concerns regarding the mental health of children and adolescents, emphasizing the urgent need to strengthen and expand mental health services. https://www.unicef.org/thailand/th/press-releases/
Zhang, L., Chen, X., & Wan, H. (2025). Effects of a personalized PERMA-based intervention on the mental health of junior high school students: A randomized clinical trial. Frontiers in Psychology, 16, Article 1535744. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1535744
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
