แนวทางการเสริมสร้างความเป็นนวัตกรของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4

ผู้แต่ง

  • อรรถพล มณีสา คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ
  • ชาติชาย เกตุพรหม คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

คำสำคัญ:

แนวทางการเสริมสร้าง, ความเป็นนวัตกรของครู

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพปัจจุบัน สภาพที่พึงประสงค์ และความต้องการจำเป็นของการเสริมสร้างความเป็นนวัตกรของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4 และ 2) ศึกษาแนวทางการเสริมสร้างความเป็นนวัตกรของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4 เป็นการวิจัยแบบผสมผสาน กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วย ผู้บริหารสถานศึกษา 34 คน และครูผู้สอน 285 คน รวมทั้งสิ้น 319 คน กำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างโดยใช้สูตรของทาโร่ ยามาเน่ และสุ่มแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ ได้แก่
(1) แบบสอบถามมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ค่าความตรงเชิงเนื้อหาเท่ากับ 1.00 ทุกข้อ ความเชื่อมั่นของแบบสอบถามมีค่าเท่ากับ 0.98 (2) แบบสัมภาษณ์กึ่งโครงสร้างโดยสัมภาษณ์ผู้ทรงคุณวุฒิ 3 คน และ (3) แบบประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของแนวทางจากผู้เชี่ยวชาญ 7 คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยความถี่ ร้อยละ ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน ดัชนีความต้องการจำเป็นการวิเคราะห์เนื้อหา ค่ามัธยฐาน และค่าพิสัยควอไทล์ ผลการวิจัย พบว่า 1) สภาพปัจจุบัน โดยรวมอยู่ในระดับมาก ( equation = 3.51) สภาพที่พึงประสงค์ โดยรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (equation  = 4.67) และความต้องการจำเป็นเรียงตามลำดับความสำคัญ ดังนี้ 1) ด้านทักษะการเรียนรู้ 2) ด้านทักษะการทดลอง 3) ด้านทักษะการสังเกต
4) ด้านทักษะการตั้งคำถาม 5) ด้านทักษะการสร้างเครือข่าย และ 6) ด้านทักษะการคิดสร้างสรรค์ 2) แนวทางการเสริมสร้างความเป็นนวัตกรของครูในสถานศึกษาสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4 ประกอบด้วย 6 ด้าน 31 แนวทาง ดังนี้ 1) ด้านทักษะการเรียนรู้  มี 5 แนวทาง 2) ด้านทักษะการทดลอง มี 6 แนวทาง 3) ด้านทักษะการสังเกต มี 4 แนวทาง 4) ด้านทักษะการตั้งคำถาม มี 5 แนวทาง 5) ด้านทักษะการสร้างเครือข่าย มี 6 แนวทาง และ 6) ด้านทักษะการคิดสร้างสรรค์ มี 5 แนวทาง และผลการประเมินความเหมาะสม ความเป็นไปได้ และความเป็นประโยชน์ของแต่ละแนวทางอยู่ในระดับมากที่สุด

เอกสารอ้างอิง

จักรพันธ์ รอดฤทธิ์. (2566). แนวทางการส่งเสริมทักษะการคิดเชิงนวัตกรรมของครูโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิจิตร เขต 1 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร].

จุฑามาศ ศรีจันทร์. (2563). แนวทางการพัฒนาแนวปฏิบัติที่เป็นเลิศ (Best Practice) ในการจัดการเรียนรู้ของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4 [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยขอนแก่น].

ธีรพงษ์ แสงประดิษฐ์. (2562). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะการจัดการเรียนรู้เชิงรุกและนวัตกรรมของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 18. วารสารวิจัยและสารสนเทศ สพฐ., 2(2), 45–58.

นงลักษณ์ วิริยะพงษ์. (2563). รูปแบบการพัฒนาความเป็นนวัตกรของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยราชภัฏมหาสารคาม, 14(2), 185–198.

นพรัตน์ แสงทอง. (2565). ความต้องการจำเป็นในการพัฒนาสมรรถนะดิจิทัลและทักษะนวัตกรรมของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา. วารสารศิลปากรศึกษาศาสตร์, 14(2), 345–360.

นฤมล เสาเฉลียว. (2565). แนวทางการพัฒนาทักษะนวัตกรของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนครพนม].

วิชัย วงษ์ใหญ่. (2562). การโค้ชเพื่อรู้นวัตกรรม. ศูนย์นวัตกรรมการหลักสูตรและการเรียนรู้.

วิไลลักษณ์ ปัดถา. (2562). แนวทางการพัฒนาความเป็นนวัตกรของครูสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษา เขต 23. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 10(2), 75–88.

สุกัญญา แช่มช้อย. (2562). การบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สุพัตรา ธรรมรักษา. (2561). รูปแบบการพัฒนาครูเพื่อเสริมสร้างสมรรถนะด้านนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ [วิทยานิพนธ์ปริญญาดุษฎีบัณฑิต, มหาวิทยาลัยสยาม].

สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2560). ยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.

สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปี พ.ศ. 2568. สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4.

สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ. (2562). คู่มือการจัดการนวัตกรรมสำหรับผู้บริหารองค์กร. สำนักงานนวัตกรรมแห่งชาติ (องค์การมหาชน).

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2559). การขับเคลื่อนนโยบายตามของยุทธศาสตร์ชาติ (พ.ศ. 2561–2580). สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). รายงานการวิจัยเรื่องคุณลักษณะและสมรรถนะสำคัญของครูในศตวรรษที่ 21. กระทรวงศึกษาธิการ.

อดุลย์ วังศรีคูณ. (2564). การศึกษากับการพัฒนาคนไทยในศตวรรษที่ 21. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 15(1), 1–14.

Christensen, T. (2015). The 5 traits of successful innovators, according to science. 99U. Retrieved December 24, 2020, from http://99u.com/workbook/21113/the-5-traits-ofsuccessful-innovators-according-to-science

Gauca, O. (2015). Educational innovators: Competencies and challenges. Procedia - Social and Behavioral Sciences, 180, 1107–1112.

Yamane, T. (1973). Statistics: An introductory analysis (3rd ed.). Harper & Row.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-08-24

รูปแบบการอ้างอิง

มณีสา อ., & เกตุพรหม ช. (2026). แนวทางการเสริมสร้างความเป็นนวัตกรของครูในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 4. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 27(2), 65–78. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/SWU_JEd/article/view/3746