บทบาทอาหารพิเศษบนเครื่องบินต่อสุขภาวะผู้โดยสารและคุณภาพการให้บริการของสายการบิน
Article Sidebar
Main Article Content
บทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้ใช้วิธีการศึกษาเชิงคุณภาพผ่านการทบทวนวรรณกรรมอย่างเป็นระบบ (Systematic Literature Review) โดยสืบค้นและรวบรวมข้อมูลจากฐานข้อมูลวิชาการระดับสากลและระดับประเทศ อาทิ Scopus, ScienceDirect และ ThaiJO ระหว่างปี ค.ศ. 2015-2026 จำนวนกว่า 30 ฉบับ และใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหา (Content Analysis) ในการสังเคราะห์ประเด็นสำคัญ ผลการศึกษาพบว่า อาหารพิเศษบนเครื่องบินมีบทบาทใน 4 มิติหลัก ได้แก่ 1) การส่งเสริมสุขภาวะและความปลอดภัยของผู้โดยสาร 2) การยกระดับคุณภาพการบริการที่รับรู้ในมิติความน่าเชื่อถือ ความเอาใจใส่ และการตอบสนอง 3) การเสริมสร้างความพึงพอใจ ภาพลักษณ์ และความภักดี และ 4) การสนับสนุนความยั่งยืนและความได้เปรียบเชิงการแข่งขัน โดยสรุป อาหารพิเศษมิได้เป็นเพียงบริการเสริม แต่เป็นกลไกเชิงกลยุทธ์ที่เชื่อมโยงสุขภาวะผู้โดยสารเข้ากับคุณภาพบริการ ซึ่งส่งผลกระทบเชิงบวกต่อการสร้างความแตกต่างทางการแข่งขันและการสร้างความเชื่อมั่นในระดับสากลอันจะนำไปสู่การยกระดับคุณภาพการบริการของสายการบินอย่างยั่งยืน
Article Details
เอกสารอ้างอิง
กตัญชลี ศุขแพทย์ และ ชมสุภัค ครุฑกะ. (2018). รูปแบบการพัฒนาการคิดเชิงกลยุทธ์ของผู้บริหารระดับกลางบริษัท การบินไทย จำกัด (มหาชน). BU Academic Review, 17(2), 76-88.
ทักษิณา แสนเย็น, กุลธวัช ศรายุทธ, วีระพันธ์ ช่วยประสิทธิ์, ธาริต พลเสน, และ อาภาภรณ์ หาโส๊ะ. (2564).
การประเมินคุณภาพการบริการของสายบินต่อผู้โดยสารสูงวัยในเส้นทาง กรุงเทพฯ-ภูเก็ต. วารสารปรัชญาปริทรรศน์, 26(1), 118–127. https://so05.tci-thaijo.org/index.php/phiv/article/view/252420
ธรรมนูญ วิศิษฏ์ศักดิ์ และ สุธินี มงคล. (2024). ความพึงพอใจของกลุ่มผู้โดยสารชาวไทยที่เดินทางอยู่เป็นประจำในการรับบริการมื้ออาหารบนเครื่องบินโดยใช้วัสดุอุปกรณ์ที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยการจัดการและเทคโนโลยีอีสเทิร์น, 21(1), 318-327.
ปณยา ลาภสมบูรณ์ยิ่ง. (2564). การคุ้มครองผู้บริโภคจากอาหารที่ก่อให้เกิดภูมิแพ้. วารสารสมาคมนักวิจัย, 26(3), 312-324.
วงศา เหล่าวรวิทย์ และ อัศวิน แสงพิกุล. (2566). การสํารวจงานวิจัยที่ศึกษาเกี่ยวกับมิติความยั่งยืนด้านสิ่งแวดล้อมของธุรกิจสายการบินในบริบทประเทศไทยและนานาชาติ. วารสารการบริหารและสังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 6(4), 67-78.
เรวัติ กล้าโชติชัย และ เจริญชัย เอกมาไพศาล. (2015). ความพึงพอใจและปัจจัยที่ส่งผลต่อความสามารถเชิงแข่งขันในการบริการบนเครื่องบิน. วารสารวิชาการการท่องเที่ยวไทยนานาชาติ, 9(2), 26–38. https://so02.tci-thaijo.org/index.php/jitt/article/view/31338
ลลิดา พลสุวรรณ และ นิศากร สมสุข. (2559). การพัฒนาคุณภาพการบริการสำหรับสายการบินต้นทุนต่ำ. วารสารวิชาการมหาวิทยาลัยอีสเทิร์นเอเชีย ฉบับวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี, 10(3), 147-163.
สกุลทอง เจริญทอง. (2566). กลยุทธ์การบริการของบุคลากรสายการบินเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดำเนินงาน. วารสารการจัดการการบิน มหาวิทยาลัยเกษมบัณฑิต, 1(1), 55-69.
Azkat, M. (2024). In-flight Food and Beverage Safety from a Medical Perspective, and Its Influence on Passengers’ Health-Driven Culinary Choices. International Journal of BioLife Sciences, 3(3), 106-114.
Al-Ansi, A., & Han, H. (2019). Role of halal-friendly destination performances, value, satisfaction, and trust in generating destination loyalty. Journal of Destination Marketing & Management. https://doi.org/10.1016/j.jdmm.2019.05.007
Burapharat, Y., Christensen, T. M., & Suthichoti, S. (2021). How Service Quality Enhances Customer Satisfaction: A Case Study of Hybrid Airlines in Thailand. Vertex Research Society.
Chen, M., Hsu, C., & Su, Y. (2026). Proposing improvement strategies for in-flight service in the post-COVID-19 pandemic era with passengers’ requirements. Journal of Air Transport Management, 40(7), 490-510. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2025.102913
AirGuide. (2023). Don’t miss World Travel Catering & Onboard Services Expo (WTCE) 2023.
Jainudeen Nawas, M. (2025). Optimizing In-Flight Catering: Balance passenger expectation, Operational Efficiency and sustainability. Theseus. https://urn.fi/URN:NBN:fi:amk-202504116245
International Flight Services Association (IFSA). (2023). World food safety guidelines for airline catering.
Hwang, E., Kim, Y., Baloglu, S., & Raab, C. (2024). Do healthy and environmentally sustainable inflight foods matter to international flight passengers? Frequent vs. occasional flyers. Journal of Air Transport Management. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2024.102687
Manual on civil aviation medical practice. International Civil Aviation Organization. ICAO. (2022).
Parasuraman, A., Zeithaml, V. A., & Berry, L. L. (1988). SERVQUAL: A multiple-item scale for measuring consumer perceptions of service quality. Journal of Retailing, 64(1), 12-40.
Salesa, A., León, R., & Moneva, J. M. (2022). Airlines practices to incorporate circular economy principles into the waste management system. Corporate Social Responsibility and Environmental Management, 30(1), 443-458. https://doi.org/10.1002/csr.2365?urlappend=%3Futm_source%3Dresearchgate.net%26utm_medium%3Darticle
Special meals. (2023). Bangkok Airways. https://www.bangkokair.com
Special meals and dietary requirements. (2023). Emirates.
Special meals for passengers with dietary needs. (2022). Singapore Airlines.
Standard Procedures for Special Meal (SPML) Codes. (2023). IATA.
Steven, L., Sonoma, D. (2023). Airline satisfaction and loyalty: Assessing the influence of personality, trust and service quality. Journal of Air Transport Management. https://doi.org/10.1016/j.jairtraman.2023.102487
Tas, A. A., Perta, C., & Plunkett, A. (2025). Sky-high to so low: the provision for gluten-free foods in airline travel and the challenges for the food industry, airlines, and coeliac air-travellers-an opinion piece. International Journal of Food Science and Technology. https://doi.org/10.1093/ijfood/vvaf258
Halson, S., Burke, L., & Pearce, J. (2019). Nutrition for Travel: From Jet lag To Catering. International Journal of Sport Nutrition and Exercise Metabolism, 29(2), 228-235. https://doi.org/10.1123/ijsnem.2018-0278
Chonsalasin, D., Jomnonkwao, S., & Ratanavaraha, V. (2020). Key Determinants of Airline Loyalty Modeling in Thailand. Sustainability, 12(10), 4165. https://doi.org/10.3390/su12104165
Zeithaml, V. A., Berry, L. L., & Parasuraman, A. (1996). The behavioral consequences of service quality. Journal of Marketing, 60(2), 31-46. https://doi.org/10.1177/002224299606000203
