ความเป็นเกินจริงของวัฒนธรรมการบริโภคอาหาร ในสังคมหลังนวยุค

ผู้แต่ง

  • สวัสดิ์ อโณทัย สาขาวิชาปรัชญาและพระพุทธศาสนา วิทยาลัยปรัชญา และศาสนา มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น
  • กันยาวีร์ สัทธาพงษ์ หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาปรัชญาและพระพุทธศาสนา วิทยาลัยปรัชญา และศาสนา มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น
  • สมบูรณ์ บุญโท หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาปรัชญาและพระพุทธศาสนา วิทยาลัยปรัชญา และศาสนา มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น
  • เดโช แสงจันทร์ หลักสูตรปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขาวิชาปรัชญาและพระพุทธศาสนา วิทยาลัยปรัชญา และศาสนา มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น
  • พระครูประโชติกิจโกศล (ประโชติ หงษ์มณี) นักวิชาการอิสระ

คำสำคัญ:

Hyper-reality, Food Consumption Culture, Postmodern Society

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งค้นหาคำตอบของข้อสงสัยที่ว่า ความเป็นเกินจริงของการบริโภคอาหาร เชิงสัญญะอย่างที่เป็นวิถีชีวิตของวัฒนธรรมในสังคมหลังนวยุคปัจจุบันนี้สามารถที่จะนำหลักคิดเชิง ปรัชญาของนักปรัชญาหลังนวยุคอย่าง ฌอง โบดริยาร์ดนำมาวิเคราะห์ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ได้หรือไม่ ผลการศึกษาพบว่า ความเป็นเกินจริงของวัฒนธรรมการบริโภคอาหารในสังคมหลังนวยุคเป็น การบริโภคเชิงสัญญะ โดยอาหารได้ผ่านการสร้างความหมาย ทำให้อาหารแปรสภาพจากมูลค่าพื้นฐาน เป็นมูลค่าเชิงสัญญะ ลักษณะวัฒนธรรมการบริโภคอาหารหลังนวยุคมิใช่เพราะอาหารหมดอายุการใช้งาน หรือบริโภค แต่เป็นเพราะมูลค่าเชิงสัญญะของอาหารนั้นหมดลงด้วยเหตุที่ไม่ได้อยู่ในจินตภาพความทรงจำ ของคนในสังคม จึงทำให้อาหารที่ตกรุ่น ล้าสมัย ไม่อยู่ในกระแสนิยมจึงปราศจากคุณค่าเชิงสัญญะอีกต่อไป โบดริยาร์ดมองว่า อิทธิพลของสื่อและการโฆษณามีส่วนสำคัญในฐานะสถาบันที่กล่อมเกลาผู้คนในสังคม โฆษณาทำให้สินค้าอาหารเกิดความหมายชุดใหม่ ที่สำคัญคือ สื่อและการโฆษณาช่วยแพร่กระจายสัญญะ ออกไปสู่ผู้บริโภคในวงกว้างอย่างทั่วถึง ในเวลาอันรวดเร็ว ทุกวันนี้คนในสังคมดิจิทัลกำลังตกเป็นเหยื่อ อันโอชะของสื่อ โฆษณา โดยที่พยายามสถาปนาตัวตนของอาหารให้อยู่ในจินตภาพของคนในสังคม พยายาม ให้เสพหรือบริโภคสัญญะเหล่านั้นจนกลายเป็นวัฒนธรรมการบริโภคเชิงสัญญะ ทั้งที่ความจริงของวัฒนธรรม การบริโภคอาหารเชิงสัญญะเหล่านั้นกำลังอยู่ในวังวนของความเป็นเกินจริงที่เกิดจากการจำลองของจริง หรือประติมากรรมของมนุษย์

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา แก้วเทพ. (2547). การศึกษาสื่อมวลชนด้วยทฤษฎีวิพากษ์. กรุงเทพมหานคร: Higher Press.

กีรติ บุญเจือ. (2546). เริ่มรู้จักปรัชญา เล่ม 1 ในชุด ปรัชญาและศาสนาเซนต์จอห์น. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น.

กีรติพร จูตะวิริยะ, คำยิน สานยาวง และคำพอน อินทิพอน. (2554). “วิถีการบริโภคอาหารกับการเปลี่ยนแปลง ทางสังคม ในยุคโลกาภิวัตน์ เขตนครหลวงเวียงจันทน์ สปป.ลาว.” วารสารสังคมลุ่มนํ้าโขง : ปีที่ 7 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม-สิงหาคม) : 49-73.

นรินทร์พร สุบรรณพงษ์. (2555). วัฒนธรรมบริโภคนิยมในภาพยนตร์โฆษณาทางโทรทัศน์สำหรับเด็กวัยรุ่นตอนต้น. วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสื่อสารมวลชน. คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.

พรพนิต พ่วงภิญโญ, สัชญุเศรษฐ์ เรืองเดชสุวรรณ และศราวุฒิ กมลวิจิตร. (2552). “พฤติกรรมการบริโภคและการบริโภคเชิงสัญญะ กรณีศึกษาการบริโภคกาแฟในร้านกาแฟย่านย่านถนนนิมมานเหมินทร์ จังหวัด เชียงใหม่.” วารสาร FEU ACADEMIC REVIEW มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น. ปีที่ 2 ฉบับที่ 2 (ธันวาคม-พฤษภาคม): 41-52.

พิทยา พละพลีวัลย์. (2562). “จากการบริโภคในฐานะกิจกรรม...สู่วัฒนธรรมบริโภคในฐานะทฤษฎี.” วารสารศาสตร์. ปีที่ 12 ฉบับที่ 2. (พฤษภาคม-สิงหาคม) : 106-140.

สุกัญญา สุดบรรทัด. (2564). วิถีแห่งพลเมืองเน็ต. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2564 จากwww.royin. go.th/?p = 17920.

สุภางค์ จันทวาณิช. (2553). ทฤษฏีสังคมวิทยา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

อิทธิเทพ หลีนวรัตน์. (2558). “การโฆษณา: วัฒนธรรมการบริโภคในสังคมไทย.” วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า. ปีที่ 2 ฉบับที่ 2. (พฤษภาคม): 63-75.

Barker, Chris. (2000). Cultural Studies : Theory and Practice. London : Sage.

Baudrillard, Jean. (1996). The Systems of Object. London: Verso.

_______ . (1998). The Consumer Society. London: Sage. Dunn, R. (2008), Identifying Consumption, Philadelphia: Temple University Press

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2023-05-30

รูปแบบการอ้างอิง

อโณทัย ส. ., สัทธาพงษ์ ก. ., บุญโท ส. ., แสงจันทร์ เ., & (ประโชติ หงษ์มณี) พ. (2023). ความเป็นเกินจริงของวัฒนธรรมการบริโภคอาหาร ในสังคมหลังนวยุค. วารสารเซนต์จอห์น (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 26(38), 1–14. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/SJUJOURNAL/article/view/2264

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ