ความเป็นเกินจริงของวัฒนธรรมการบริโภคอาหาร ในสังคมหลังนวยุค
คำสำคัญ:
Hyper-reality, Food Consumption Culture, Postmodern Societyบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มุ่งค้นหาคำตอบของข้อสงสัยที่ว่า ความเป็นเกินจริงของการบริโภคอาหาร เชิงสัญญะอย่างที่เป็นวิถีชีวิตของวัฒนธรรมในสังคมหลังนวยุคปัจจุบันนี้สามารถที่จะนำหลักคิดเชิง ปรัชญาของนักปรัชญาหลังนวยุคอย่าง ฌอง โบดริยาร์ดนำมาวิเคราะห์ปรากฏการณ์ที่เกิดขึ้นนี้ได้หรือไม่ ผลการศึกษาพบว่า ความเป็นเกินจริงของวัฒนธรรมการบริโภคอาหารในสังคมหลังนวยุคเป็น การบริโภคเชิงสัญญะ โดยอาหารได้ผ่านการสร้างความหมาย ทำให้อาหารแปรสภาพจากมูลค่าพื้นฐาน เป็นมูลค่าเชิงสัญญะ ลักษณะวัฒนธรรมการบริโภคอาหารหลังนวยุคมิใช่เพราะอาหารหมดอายุการใช้งาน หรือบริโภค แต่เป็นเพราะมูลค่าเชิงสัญญะของอาหารนั้นหมดลงด้วยเหตุที่ไม่ได้อยู่ในจินตภาพความทรงจำ ของคนในสังคม จึงทำให้อาหารที่ตกรุ่น ล้าสมัย ไม่อยู่ในกระแสนิยมจึงปราศจากคุณค่าเชิงสัญญะอีกต่อไป โบดริยาร์ดมองว่า อิทธิพลของสื่อและการโฆษณามีส่วนสำคัญในฐานะสถาบันที่กล่อมเกลาผู้คนในสังคม โฆษณาทำให้สินค้าอาหารเกิดความหมายชุดใหม่ ที่สำคัญคือ สื่อและการโฆษณาช่วยแพร่กระจายสัญญะ ออกไปสู่ผู้บริโภคในวงกว้างอย่างทั่วถึง ในเวลาอันรวดเร็ว ทุกวันนี้คนในสังคมดิจิทัลกำลังตกเป็นเหยื่อ อันโอชะของสื่อ โฆษณา โดยที่พยายามสถาปนาตัวตนของอาหารให้อยู่ในจินตภาพของคนในสังคม พยายาม ให้เสพหรือบริโภคสัญญะเหล่านั้นจนกลายเป็นวัฒนธรรมการบริโภคเชิงสัญญะ ทั้งที่ความจริงของวัฒนธรรม การบริโภคอาหารเชิงสัญญะเหล่านั้นกำลังอยู่ในวังวนของความเป็นเกินจริงที่เกิดจากการจำลองของจริง หรือประติมากรรมของมนุษย์
Downloads
เอกสารอ้างอิง
กาญจนา แก้วเทพ. (2547). การศึกษาสื่อมวลชนด้วยทฤษฎีวิพากษ์. กรุงเทพมหานคร: Higher Press.
กีรติ บุญเจือ. (2546). เริ่มรู้จักปรัชญา เล่ม 1 ในชุด ปรัชญาและศาสนาเซนต์จอห์น. กรุงเทพมหานคร : สำนักพิมพ์ มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น.
กีรติพร จูตะวิริยะ, คำยิน สานยาวง และคำพอน อินทิพอน. (2554). “วิถีการบริโภคอาหารกับการเปลี่ยนแปลง ทางสังคม ในยุคโลกาภิวัตน์ เขตนครหลวงเวียงจันทน์ สปป.ลาว.” วารสารสังคมลุ่มนํ้าโขง : ปีที่ 7 ฉบับที่ 2 (พฤษภาคม-สิงหาคม) : 49-73.
นรินทร์พร สุบรรณพงษ์. (2555). วัฒนธรรมบริโภคนิยมในภาพยนตร์โฆษณาทางโทรทัศน์สำหรับเด็กวัยรุ่นตอนต้น. วิทยานิพนธ์นิเทศศาสตรมหาบัณฑิต สาขาวิชาสื่อสารมวลชน. คณะนิเทศศาสตร์ มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
พรพนิต พ่วงภิญโญ, สัชญุเศรษฐ์ เรืองเดชสุวรรณ และศราวุฒิ กมลวิจิตร. (2552). “พฤติกรรมการบริโภคและการบริโภคเชิงสัญญะ กรณีศึกษาการบริโภคกาแฟในร้านกาแฟย่านย่านถนนนิมมานเหมินทร์ จังหวัด เชียงใหม่.” วารสาร FEU ACADEMIC REVIEW มหาวิทยาลัยฟาร์อีสเทอร์น. ปีที่ 2 ฉบับที่ 2 (ธันวาคม-พฤษภาคม): 41-52.
พิทยา พละพลีวัลย์. (2562). “จากการบริโภคในฐานะกิจกรรม...สู่วัฒนธรรมบริโภคในฐานะทฤษฎี.” วารสารศาสตร์. ปีที่ 12 ฉบับที่ 2. (พฤษภาคม-สิงหาคม) : 106-140.
สุกัญญา สุดบรรทัด. (2564). วิถีแห่งพลเมืองเน็ต. สืบค้นเมื่อวันที่ 10 สิงหาคม พ.ศ. 2564 จากwww.royin. go.th/?p = 17920.
สุภางค์ จันทวาณิช. (2553). ทฤษฏีสังคมวิทยา. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
อิทธิเทพ หลีนวรัตน์. (2558). “การโฆษณา: วัฒนธรรมการบริโภคในสังคมไทย.” วารสารวิจัยราชภัฏกรุงเก่า. ปีที่ 2 ฉบับที่ 2. (พฤษภาคม): 63-75.
Barker, Chris. (2000). Cultural Studies : Theory and Practice. London : Sage.
Baudrillard, Jean. (1996). The Systems of Object. London: Verso.
_______ . (1998). The Consumer Society. London: Sage. Dunn, R. (2008), Identifying Consumption, Philadelphia: Temple University Press
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 มหาวิทยาลัยเซนต์จอห์น

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร