ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนต่อการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจจราจร: กรณีศึกษาสถานีตำรวจภูธรเมืองสงขลา
คำสำคัญ:
ความเชื่อมั่น, ตำรวจจราจร, การบังคับใช้กฎหมาย, สถานีตำรวจภูธรเมืองสงขลาบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1. เพื่อศึกษาระดับความเชื่อมั่นของประชาชนต่อการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจจราจรในพื้นที่อำเภอเมืองสงขลา 2. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยส่วนบุคคลกับความเชื่อมั่นของประชาชน 3. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างพฤติกรรมและประสบการณ์กับความเชื่อมั่นของประชาชน 4. เพื่อเปรียบเทียบความเชื่อมั่นของประชาชนต่อการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจจราจรระหว่างตำบลที่อยู่อาศัย 5.เพื่อเสนอแนวทางการพัฒนาและปรับปรุงการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจจราจร กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการวิจัยครั้งนี้ คือ ประชาชนในพื้นที่ ตำบลบ่อยาง ตำบลเขารูปช้าง ตำบลเกาะแต้ว ตำบลพะวง ตำบลทุ่งหวัง และตำบลเกาะยอ อำเภอเมืองสงขลา จังหวัดสงขลา จำนวน 398 คน เครื่องมือที่ใช้ในการศึกษาเป็นแบบสอบถาม วิเคราะห์ด้วยสถิติพรรณนาได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และสถิติเชิงอนุมาน
ผลการวิจัยพบว่า (1) ระดับความเชื่อมั่นของประชาชนต่อการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจจราจรอยู่ในระดับมากทุกด้าน (ค่าเฉลี่ยสูงกว่า 3.41) (2) ปัจจัยส่วนบุคคลที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นในการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจจราจร คือ ยานพาหนะที่ใช้เพียงปัจจัยเดียว (3) ประชาชนที่อาศัยอยู่ในตำบลต่างกันส่งผลต่อความเชื่อมั่นในการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจจราจร ไม่แตกต่างกัน (4) ประสบการณ์การถูกตำรวจเรียกตรวจที่ต่างกันส่งผลต่อความเชื่อมั่นในการปฏิบัติหน้าที่ของตำรวจจราจรแตกต่างกัน (5) แนวทางการพัฒนาที่ประชาชนเสนอ ได้แก่ การเพิ่มความโปร่งใส ความเป็นธรรม และการพัฒนาทักษะการสื่อสารของตำรวจจราจรข้อเสนอแนะจากการวิจัย คือ ควรให้ความสำคัญกับการปฏิบัติหน้าที่อย่างโปร่งใสและยุติธรรม รวมถึงการอบรมเจ้าหน้าที่ด้านการสื่อสารกับประชาชน เพื่อยกระดับความเชื่อมั่นและความร่วมมือในการจัดการจราจรอย่างยั่งยืน ในประเด็นที่พบว่า “ยานพาหนะที่ใช้” เป็นปัจจัยเดียวที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่น สามารถอธิบายเชิงเหตุผลได้ว่า ประเภทของยานพาหนะสะท้อนระดับความถี่ในการเผชิญหน้ากับเจ้าหน้าที่ตำรวจจราจร ความเสี่ยงต่อการถูกเรียกตรวจ และลักษณะการบังคับใช้กฎหมายที่แตกต่างกัน เช่น ผู้ใช้รถจักรยานยนต์ซึ่งเป็นสัดส่วนส่วนใหญ่ของกลุ่มตัวอย่าง มักมีโอกาสถูกเรียกตรวจในประเด็นเกี่ยวกับหมวกนิรภัย ใบอนุญาตขับขี่ หรือการดัดแปลงสภาพรถ มากกว่าผู้ใช้รถยนต์ส่วนบุคคลหรือผู้เดินเท้า ส่งผลให้เกิดประสบการณ์โดยตรงกับกระบวนการบังคับใช้กฎหมายบ่อยครั้งกว่า เมื่อพิจารณาตามแนวคิดความยุติธรรมเชิงกระบวนการ (Procedural Justice) ของ Tyler (2006) ความเชื่อมั่นมิได้เกิดจากผลลัพธ์ของการบังคับใช้กฎหมายเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการรับรู้ถึงความเป็นธรรม ความสุภาพ และความโปร่งใสในขั้นตอนการปฏิบัติหน้าที่ ดังนั้น กลุ่มผู้ใช้ยานพาหนะที่มีปฏิสัมพันธ์กับตำรวจจราจรบ่อยครั้งย่อมมีโอกาสประเมินและสร้างทัศนคติต่อเจ้าหน้าที่ได้ชัดเจนกว่ากลุ่มอื่น ส่งผลให้ “ยานพาหนะที่ใช้” กลายเป็นตัวแปรสะท้อนระดับการปฏิสัมพันธ์ระหว่างรัฐกับประชาชนโดยตรง ข้อเสนอแนะจากการวิจัย คือ ควรให้ความสำคัญกับการปฏิบัติหน้าที่อย่างโปร่งใสและยุติธรรม รวมถึงการอบรมเจ้าหน้าที่ด้านการสื่อสารกับประชาชน เพื่อยกระดับความเชื่อมั่นและความร่วมมือในการจัดการจราจรอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
จารุวรรณ อภิเดช. (2021). ความสัมพันธ์ของความโปร่งใสตามหลักธรรมาภิบาลกับผลการดำเนินงานของกรมสวัสดิการและคุ้มครองแรงงาน. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์และการจัดการสมัยใหม่, 9(1), 77–92.
จำลองลักษณ์ อินทวน. (2015). ปัจจัยที่ส่งผลต่อความเชื่อมั่นของประชาชนต่อองค์กรรัฐ. มหาวิทยาลัยทักษิณ.
ธนกฤต มณีวงศ์. (2019). ปัญหาการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตำรวจจราจรและความไว้วางใจของประชาชน. วารสารสังคมศาสตร์และมนุษยศาสตร์, 8(1), 101–118.
ธนภพ ศรีวงษ์. (2020). แนวทางการเพิ่มประสิทธิภาพในการบังคับใช้กฎหมายจราจร. วารสารนิติศาสตร์, 49(2), 115–134.
ธีรภาพ วัฒนวิจารณ์. (2002). จิตวิทยาสังคม. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญส่ง หาญพานิช. (2003). ความไว้วางใจในการบริหารงานภาครัฐ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ปัญจาภรณ์ ศรีกุลชา. (2010). การบริหารความเชื่อมั่นในองค์กร. มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
ศุภกฤต พรหมแก้ว. (2018). ปัจจัยที่มีความสัมพันธ์ต่อพฤติกรรมการปฏิบัติตามกฎหมายจราจรของผู้ขับขี่จักรยานยนต์ในเขตเทศบาลนครราชสีมา. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครราชสีมา, 12(3), 45–59.
สถานีตำรวจภูธรเมืองสงขลา. (2023). ข้อมูลทั่วไปและภารกิจของสถานีตำรวจภูธรเมืองสงขลา. สถานีตำรวจภูธรเมืองสงขลา.
สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ. (2019). ความโปร่งใส: แนวคิดและแนวปฏิบัติในภาครัฐ. สำนักงานคณะกรรมการพัฒนาระบบราชการ.
สำนักงานตำรวจแห่งชาติ. (2022). รายงานสถานการณ์จราจรและมาตรการบังคับใช้กฎหมายจราจร. สำนักงานตำรวจแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2022). ประชากรจังหวัดสงขลา ค.ศ. 2022. สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สำนักงานสถิติแห่งชาติ. (2023). สถิติประชากรไทย พ.ศ. 2023. สำนักงานสถิติแห่งชาติ.
สุภาวดี สถาพร. (2021). ความเชื่อมั่นของประชาชนต่อการปฏิบัติหน้าที่ของเจ้าหน้าที่ตำรวจจราจร. วารสารรัฐประศาสนศาสตร์, 12(2), 55–72.
กุลภรณ์ เทพพัตรา. (2005). ความไว้วางใจและการบริหารองค์การ. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
