จริยธรรมโพธิสัตว์: กรุณาและปัญญา
คำสำคัญ:
จริยธรรมโพธิสัตว์, กรุณา, ปัญญา, พระพุทธศาสนามหายาน, จริยศาสตร์เชิงพุทธบทคัดย่อ
บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาจริยธรรมโพธิสัตว์ โดยมุ่งเน้นการวิเคราะห์บทบาทและความสำคัญของคุณธรรมสำคัญสองประการ ได้แก่ กรุณา และปัญญา ซึ่งถือเป็นแกนกลางของหลักปฏิบัติในพระพุทธศาสนานิกายมหายาน การศึกษานี้ใช้วิธีการวิเคราะห์เชิงคุณภาพ เพื่อทำความเข้าใจถึงความสัมพันธ์และบทบาทของคุณธรรมทั้งสองในการส่งเสริมและพัฒนาพฤติกรรมของโพธิสัตว์ พบว่า กรุณาเป็นแรงจูงใจหลักที่กระตุ้นให้โพธิสัตว์แสดงออกถึงความเมตตากรุณา ความเห็นอกเห็นใจ และความพร้อมที่จะช่วยเหลือสรรพสัตว์ทุกชีวิตอย่างไม่มีเงื่อนไข ขณะที่ปัญญาช่วยเสริมสร้างความเข้าใจอย่างลึกซึ้งในธรรมชาติของทุกข์และสาเหตุแห่งความทุกข์ รวมถึงการเลือกใช้วิธีการช่วยเหลือที่เหมาะสมและมีประสิทธิผล การผสมผสานระหว่างกรุณาและปัญญานี้จึงถือเป็นองค์ความรู้พื้นฐานที่สนับสนุนการพัฒนาจริยธรรมโพธิสัตว์ในเชิงปฏิบัติ และเป็นรากฐานสำคัญที่ช่วยเสริมสร้างความมั่นคงของเส้นทางโพธิญาณ ผลการศึกษาชี้ให้เห็นว่าการบูรณาการคุณธรรมทั้งสองประการนี้สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวัน รวมถึงในบริบททางสังคม เพื่อส่งเสริมความรัก ความเข้าใจ และการช่วยเหลือซึ่งกันและกันอย่างยั่งยืนและมีประสิทธิภาพต่อไปในอนาคต
เอกสารอ้างอิง
กัลยาณมิตรชาดก. (2565). พระโพธิสัตว์ในพระพุทธศาสนามหายาน: แนวคิดและการปฏิบัติ. สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
พระมหาสมชาย ฐานวุฑโฒ. (2564). การปฏิบัติเมตตาภาวนาในแนวทางพระโพธิสัตว์. วารสารพระพุทธศาสนาวิจัย, 12(1), 78-95.
ธีรวัฒน์ ประยุกต์ธรรม. (2563). บารมิธรรมในทัศนะของพระพุทธศาสนามหายาน. โครงการจัดพิมพ์คัมภีร์และหนังสือธรรมะ.
นาคพงษ์ คำสุข. (2566). สมาธิและปัญญาในแนวทางพระโพธิสัตว์: การวิเคราะห์เชิงปรัชญา. วารสารพระพุทธศาสนาศึกษา, 18(3), 112-128.
สุชาติ ตันติวิมล. (2563). ศูนยตาและปรัชญาเอกภพนิยมในพระพุทธศาสนามหายาน. สำนักพิมพ์มติชน.
วิลาสินี ปิยะมิตต์. (2565). การประยุกต์หลักพระโพธิสัตว์ในสังคมร่วมสมัย. ใน สุนทร คำสุข (บรรณาธิการ), พระพุทธศาสนากับสังคมไทย (หน้า 234-251). สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
Dalai Lama. (1995). The path to enlightenment. Wisdom Publications.
Gethin, R. (1998). The foundations of Buddhism. Oxford University Press.
Gómez, L. O. (1996). The bodhisattva ideal. In Encyclopedia of Buddhism, 85–89. Macmillan.
Harvey, P. (2013). An introduction to Buddhism: Teachings, history and practices (2nd ed.). Cambridge University Press.
Keown, D. (1996). Buddhism: A very short introduction. Oxford University Press.
Lusthaus, D. (2002). Buddhist philosophy: Essential readings. Oxford University Press.
Rahula, W. (1974). What the Buddha taught. Grove Press.
Thurman, R. A. F. (001). Inner revolution: Life, liberty, and the pursuit of enlightenment. Harmony Books.
Williams, P. (2009). Mahayana Buddhism: The doctrinal foundations (2nd ed.). Routledge.
Williams, P., & Tribe, A. (2000). Buddhist thought: A complete introduction to the Indian tradition. Routledge.
ไฟล์ประกอบ
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 ฺBuddho

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.





