พระพุทธศาสนาสู่วัฒนธรรมไทยตามประเพณีชักพระ การทอดผ้าป่า และการแข่งเรือยาวในจังหวัดสุราษฎร์ธานี

ผู้แต่ง

  • พระมหาสุวัฒน์ สุวฑฺฒโน ศรีแก้ว คณะศาสนาและปรัชญา สาขาพระพุทธศาสนาและปรัชญา มหาวิทยาลัยมหามกุฎราชวิทยาลัย ประเทศไทย

คำสำคัญ:

พระพุทธศาสนา, วัฒนธรรมไทย

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มุ่งศึกษาอิทธิพลของพระพุทธศาสนาที่มีต่อวัฒนธรรมไทยผ่านประเพณีชักพระ การทอดผ้าป่า และการแข่งเรือยาวในจังหวัดสุราษฎร์ธานี โดยใช้แนวทางการวิจัยเชิงคุณภาพผ่านการวิเคราะห์เอกสาร การสัมภาษณ์เชิงลึก และการสังเกตภาคสนาม ผลการศึกษาพบว่า ประเพณีชักพระเป็นการจำลองพุทธประวัติเพื่อรำลึกถึงพุทธคุณและส่งเสริมความสามัคคีของชุมชน ขณะที่การทอดผ้าป่าเป็นการปฏิบัติตามหลักทานมัย สะท้อนถึงจิตสำนึกแห่งบุญกุศลและความเสียสละ ส่วนการแข่งเรือยาว แม้มีลักษณะของการแข่งขัน แต่แฝงไปด้วยคติธรรมเกี่ยวกับความเพียรพยายามและความสมัครสมานสามัคคี งานวิจัยชี้ให้เห็นว่าประเพณีเหล่านี้ไม่เพียงแต่รักษาอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของชาวสุราษฎร์ธานี แต่ยังเป็นเครื่องมือในการเผยแผ่หลักธรรมคำสอนทางพระพุทธศาสนาและเสริมสร้างความสัมพันธ์ในชุมชนได้อย่างลึกซึ้ง

เอกสารอ้างอิง

กรมศิลปากร. (2565). ประวัติและความสำคัญของการแข่งขันเรือยาวในประเทศไทย. สำนักพิมพ์กรมศิลปากร.

กรมศิลปากร. (2560). ประวัติศาสตร์และวัฒนธรรมไทย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์กรมศิลปากร

พระครูสังฆรักษ์สุทัศน์ มุนินฺโท (ศักพันธ์), ฟื้น ดอกบัว, & สวัสดิ์ อโณทัย. (2561). คุณค่าทางพุทธสุนทรียศาสตร์ในประเพณีวัฒนธรรมการชักพระในภาคใต้ ประเทศไทย. วารสารเซนต์จอห์น, 20(1), 213-228. สืบค้นจาก https://sju.ac.th/pap_file/6e775d382e2865206fb1286cf18d59ec.pdf

พิทยา, น. (2561). การแข่งขันเรือยาวกับการส่งเสริมการท่องเที่ยวท้องถิ่น: กรณีศึกษาแม่น้ำตาปี. วารสารวิจัยวัฒนธรรมไทย, 12(2), 45-60.

พระไตรปิฎก. (2530). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหากิตติ สุจิตฺโต. (2556). บทบาทของวัดในการเสริมสร้างให้เกิดสันติสุขในสังคมไทย. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร, 1(1), 1-14. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org/index.php/journal-peace/article /download/76696/61627/

พระมหาสุทิตย์ อาภากโร. (2561). พระพุทธศาสนากับสังคมไทย : การยืนหยัดและท้าทายในรอบทศวรรษ (พ.ศ. 2550-2560). วารสารพุทธศาสตร์ปริทรรศน์, 5(3), 1-15. สืบค้นจาก https://so03.tci-thaijo.org /index.php/jbp/article/view/242883

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ. ปยุตฺโต). (2561). พจนานุกรมพุทธศาสน์ ฉบับประมวลธรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์ธรรมสภา.

มหามกุฏราชวิทยาลัย. (2562). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหามกุฏราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (ม.ป.ป.). พระพุทธศาสนาเพื่อสังคม. สืบค้นจาก https://www.mcu. ac.th/article/detail/519

มูลนิธิชัยพัฒนา. (2564). วัดจันทาวาส ตำบลท่าทอง อำเภอกาญจนดิษฐ์ จังหวัดสุราษฎร์ธานี. สืบค้นจาก https://www.chaipat.or.th/publication/2018-01-16-02-49-14/9446-2018-06-25-03-48-38.html

ราชบัณฑิตยสถาน. (2554). พจนานุกรม ฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2554. กรุงเทพฯ: ราชบัณฑิตยสถาน.

สมชาย, ก. (2564). เรือยาวไทย: ประวัติ ความเชื่อ และการพัฒนา. สำนักพิมพ์มหาวิทยาลัยแห่งชาติ.

สำนักงานการท่องเที่ยวและกีฬา จังหวัดสุราษฎร์ธานี. (2562). ประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่นของสุราษฎร์ธานี. สำนักพิมพ์การท่องเที่ยวแห่งประเทศไทย.

สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดสุราษฎร์ธานี. (2560). ประเพณีชักพระ. สืบค้นจาก https://sni.onab.go.th/th/ content/category/detail/id/110/iid/9044

สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดสุราษฎร์ธานี. (2565). ประเพณีและวัฒนธรรมท้องถิ่นของจังหวัดสุราษฎร์ธานี. สุราษฎร์ธานี: สำนักงานวัฒนธรรมจังหวัดสุราษฎร์ธานี.

สำนักงานพระพุทธศาสนาจังหวัดสุราษฎร์ธานี. (2565). วัดพัฒนาราม. สืบค้นจาก https://sni.onab.go.th/th/ content/category/detail/id/110/iid/9044

สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ. (2564). สารานุกรมพระพุทธศาสนา. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์สำนักงานพระพุทธศาสนาแห่งชาติ.

สำนักงานวัฒนธรรมแห่งชาติ. (2563). การแข่งขันเรือยาวกับความสามัคคีของชุมชน. กรมวัฒนธรรม.

สำนักงานวัฒนธรรมแห่งชาติ. (2563). ประเพณีไทยในบริบททางสังคมและวัฒนธรรม. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์แห่งชาติ.

ไฟล์ประกอบ

เผยแพร่แล้ว

01-07-2023

รูปแบบการอ้างอิง

ศรีแก้ว พ. ส. . (2023). พระพุทธศาสนาสู่วัฒนธรรมไทยตามประเพณีชักพระ การทอดผ้าป่า และการแข่งเรือยาวในจังหวัดสุราษฎร์ธานี. BUDDHO, 2(3), 27–38. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/Buddho/article/view/565

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความทบทวนทางวิชาการ
Bookmark and Share