การปลูกป่าตามแนวพระราชดำริ: ปลูกต้นไม้แบบไม่ต้องปลูก
คำสำคัญ:
ปลูกต้นไม้แบบไม่ต้องปลูก, ปลูกป่าในใจคน, ใช้ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ, อาบป่า , สุขภาวะบทคัดย่อ
บทคัดย่อ
บทความนี้มุ่งศึกษาและสังเคราะห์องค์ความรู้เกี่ยวกับการฟื้นฟูป่าไม้ตามแนวพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธิเบศร มหาภูมิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร ผ่านแนวคิดการปลูกป่าโดยไม่ต้องปลูก การปลูกป่าในใจคน และการใช้ธรรมชาติช่วยธรรมชาติ ตลอดจนเชื่อมโยงกับกรณีศึกษาพื้นที่อนุรักษ์ที่ประสบความสำเร็จ ได้แก่ อุทยานแห่งชาติเขาแหลม อุทยานแห่งชาติทับลาน และอุทยานแห่งชาติแก่งกระจาน รวมถึงการประยุกต์ใช้ในศูนย์การเรียนรู้อาบป่าภูผาเพ ผลการสังเคราะห์พบว่า การฟื้นฟูป่าไม้ที่ยั่งยืนมิได้อาศัยเพียงการปลูกต้นไม้ แต่ต้องอาศัยการเข้าใจระบบนิเวศ การเลือกใช้วิธีที่สอดคล้องกับภูมิสังคม และการมีส่วนร่วมของชุมชนเป็นสำคัญ
นอกจากนี้ การอาบป่า (Forest Bathing) ยังเป็นแนวทางที่ช่วยเสริมสร้างสุขภาวะทางกายและใจลดความเครียด เพิ่มความเชื่อมโยงระหว่างคนกับธรรมชาติ และสร้างจิตสำนึกในการอนุรักษ์ป่าไม้ให้แก่เด็ก เยาวชน และผู้ปกครอง ขณะเดียวกันยังสามารถต่อยอดเป็นฐานการเรียนรู้ด้านป่าชุมชนและการท่องเที่ยวเชิงสุขภาพที่สร้างรายได้แก่ชุมชนได้อีกด้วย ดังนั้น ศูนย์การเรียนรู้อาบป่าจึงเป็นพื้นที่เชิงบูรณาการที่เชื่อมโยงการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ การพัฒนาคุณภาพชีวิต และการพัฒนาชุมชนอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
Boonbongkarn, S. (2017). The theory developed forest restoration. Chaipattana Foundation. https://www.chaipat.or.th/publication/publish-document/tips/41-4.html
Chansuwan, D. (2015). Khao Laem National Park. Department of National Parks, Wildlife and Plant Conservation. https://portal.dnp.go.th/Content/nationalpark?contentId=1002
Danaibuthr, O. (2019). Forest conservation and restoration under royal initiative project. Nature and Environment, 8(1), 18.
Department of Thai Traditional and Alternative Medicine. (2025). Shinrin-yoku (forest bathing). https://www.klinherbs.com/blog/13212/forest-bathing
Forest bathing increases adolescent connection to nature: A mixed methods study. (2024). Ecopsychology. https://doi.org/10.1089/eco.2023.0070
Office of Natural Resources Conservation Area 16, Mae Sariang Branch. (2021). Forest development project under the Royal Initiative, Huai Chang Lek. https://dnp16mr.com/%E0%B9%82%E0%B8%84%E0%B8%A3%E0%B8%87%E0%B8%81%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%9E%E0%B8%B1%E0%B8%92%E0%B8%99%E0%B8%B2%E0%B8%9B%E0%B9%88%E0%B8%B2%E0%B9%84%E0%B8%A1%E0%B9%89%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%81-6/
Office of Natural Resources and Environmental Policy and Planning. (2023). Kaeng Krachan Forest Complex. https://worldheritagesite.onep.go.th/sitedetail/17
Opasserepadung, P. (2022). Learn and understand the forest park ecosystem through Benjakitti Forest Park, a new form of public space in the heart of the city. https://citycracker.co/city-environment/benjakitti-park-phase-2-3/
Loprakansit, P. (2024). Invite you to get to know "Pa Thap Lan": How did this name come from? Seub Nakhasathien Foundation. https://www.seub.or.th/bloging/knowledge/2024-232/
RECOFTC. (2023). Benefits of community forests. https://www.recoftc.org/th/stories/praoychncakpachumchn
Shma Lab. (2021, February 23). Forest bathing: Opens your senses to the healing power of nature through forest bathing. https://citycracker.co/city-environment/shinrin-yoku/
SpringNews. (2025, August 11). The connection between humans and nature has decreased by 60% in 200 years. Facebook. https://www.facebook.com/springnewsonline/posts/1205529314941619
Surathanaskul, V., & Mitatang, K. (2025). The developmental role of community colleges in driving integrated action plans to address the issues in Thailand's southern border provinces. Journal of Academic Multidisciplinary Education, 1(3), 1–13.
Thai Health Promotion Foundation. (2024, March 20). People and forests: Toward sustainable community power. https://rta.mi.th/14583/
The Chaipattana Foundation. (2017). The theory developed forest restoration. https://www.chaipat.or.th/concept-and-theory-development/theory-developed-forest-restoration.html
Wangmaidaengpittayakom School. (2020). Learning document: The 27 principles of work of His Majesty King Bhumibol Adulyadej the Great. http://www.fth2s.com/uppic/30101190/document/30101190_0_20250721-231355.pdf
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารวิชาการสหศาสตร์ศึกษา
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
