ความท้าทายในการจัดบริการสุขภาพตามกฎหมายปกครองเรื่องการมอบอำนาจ : มุมมองผู้บริหารหน่วยบริการสาธารณสุข

บทคัดย่อ

บทความวิชาการนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาวิเคราะห์เกี่ยวกับหลักการมอบอำนาจที่ใช้ในการจัดบริการสุขภาพ ปัญหาที่พบในการปฏิบัติราชการ และเสนอแนะแนวทางแก้ไขปัญหาที่เกิดจากหลักเกณฑ์ในการมอบอำนาจตามกฎหมายปกครองในปัจจุบัน ซึ่งบริการสาธารณสุขเป็นหนึ่งในบริการสาธารณะขั้นพื้นฐานที่รัฐต้องจัดหาให้กับประชาชนตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญจึงจำเป็นต้องมีความต่อเนื่อง เสมอภาค และปรับปรุงเปลี่ยนแปลงได้ตามสภาพสังคมที่เปลี่ยนไป แต่เมื่อหน่วยบริการสาธารณสุขของรัฐไม่ได้เป็นนิติบุคคลตามกฎหมายทำให้
การลงนามผูกพันเพื่อดำเนินการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องมีความขัดข้องล่าช้าเนื่องจากเป็นอำนาจของผู้ดำรงตำแหน่งในราชการส่วนกลางหรือส่วนภูมิภาคแล้วแต่กรณี กฎหมายจึงได้วางหลักเกณฑ์การมอบหมายให้บุคคลอื่นใช้อำนาจหรือปฏิบัติราชการแทนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการดำเนินงานภาครัฐขึ้นเพื่อแก้ไขอุปสรรคดังกล่าวและในทางปฏิบัติยังพบปัญหาเรื่องความเข้าใจของผู้รับมอบอำนาจโดยเฉพาะแนวคิดทฤjaษฎี ฐานอำนาจตามกฎหมาย ขั้นตอนวิธีการที่กฎหมายกำหนดไว้ในการมอบอำนาจ ตลอดจนขอบเขตของการใช้อำนาจที่ได้รับมอบนั้นจนทำให้หลายครั้งมีการปฏิบัติราชการไปโดยปราศจากอำนาจ จึงเห็นว่ากระทรวงสาธารณสุขควรมีการซักซ้อมความเข้าใจในหลักการมอบอำนาจให้กับผู้บริหารหน่วยบริการสาธารณสุขโดยเฉพาะโรงพยาบาล
เนื่องจากเป็นผู้มีบทบาทหลักในการจัดบริการสุขภาพ และในอนาคตควรปรับฐานะให้หน่วยบริการสาธารณสุขเป็นนิติบุคคลเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพในการปฏิบัติราชการ รวมทั้งผู้บริหารองค์กรของรัฐควรมีความสามารถในการสร้างดุลยภาพระหว่างความต้องการขององค์กร บุคลากร และประชาชนกับระเบียบการบริหารราชการแผ่นดินประการหนึ่ง และควรมีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนในการขับเคลื่อนหน่วยงานและพัฒนาระบบบริการสุขภาพให้บรรลุเป้าหมายภายใต้กรอบที่กฎหมายกำหนดหน้าที่ไว้อีกประการหนึ่งบริการสาธารณสุขเป็นหนึ่งในบริการสาธารณะขั้นพื้นฐานที่รัฐต้องจัดหาให้กับประชาชนตามที่กำหนดไว้ในรัฐธรรมนูญ แต่อย่างไรก็ตามเมื่อหน่วยบริการสาธารณสุขนั้นมิได้เป็นนิติบุคคลตามกฎหมายปกครอง การลงนามผูกพันการดำเนินการต่างๆ ที่เกี่ยวข้องจึงมีอุปสรรคเนื่องจากอำนาจนั้นอาจเป็นของผู้ดำรงตำแหน่งในส่วนกลางจึงต้องมอบหมายให้บุคคลอื่นใช้อำนาจหรือปฏิบัติราชการแทนเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพของการปฏิบัติราชการ ดังนั้นผู้บริหารองค์กรภาครัฐโดยเฉพาะหน่วยบริการสาธารณสุขซึ่งเป็นผู้มีบทบาทในการจัดทำบริการสาธารณะด้านสุขภาพให้กับประชาชนตามอำนาจหน้าที่จึงควรมีความสามารถในการสร้างดุลยภาพระหว่างความต้องการขององค์กร บุคลากร และประชาชนกับระเบียบการบริหารราชการแผ่นดินประการหนึ่ง และควรมีวิสัยทัศน์ที่ชัดเจนในการขับเคลื่อนหน่วยงานและพัฒนาระบบบริการสุขภาพให้บรรลุเป้าหมายภายใต้กรอบที่กฎหมายกำหนดหน้าที่ไว้อีกประการหนึ่ง