การสร้างสรรค์งานศิลปะสื่อผสมรูปแบบกึ่งนามธรรมบนผ้าใบ ด้วยเทคนิคไซยาโนไทป์

ผู้แต่ง

  • แกล้วทนง สอนสังข์ คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสุราษฎร์ธานี

คำสำคัญ:

ศิลปะสื่อผสม, กึ่งนามธรรม, ไซยาโนไทป์

บทคัดย่อ

การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาและทดลองกระบวนการสร้างสรรค์งานศิลปะสื่อผสมรูปแบบกึ่งนามธรรมบนผ้าใบ โดยประยุกต์ใช้เทคนิคไซยาโนไทป์ 2) เพื่อสร้างสรรค์งานศิลปะสื่อผสมรูปแบบกึ่งนามธรรม เรื่อง“มนุษย์และธรรมชาติ” และ 3) เพื่อประเมินผลของเทคนิคไซยาโนไทป์ต่อรูปแบบและสุนทรียภาพของงานศิลปะที่สร้างขึ้น กระบวนการวิจัย ประกอบด้วย การศึกษาเอกสาร การทดลองปฏิบัติการในสตูดิโอ การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะต้นแบบจำนวน 8 ชิ้น และการประเมินผลงาน กลุ่มเป้าหมายที่ใช้ในการวิจัย ประกอบด้วยผู้ทรงคุณวุฒิทางทัศนศิลป์ จำนวน 5 คน และผู้เข้าชมนิทรรศการ จำนวน 50 คน วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพด้วยการวิเคราะห์เนื้อหา และข้อมูลเชิงปริมาณด้วยสถิติเชิงพรรณนา ผลการวิจัยพบว่า 1) เทคนิคไซยาโนไทป์สามารถประยุกต์ใช้สร้างสรรค์ผลงานศิลปะบนผ้าใบได้โดยใช้ผ้าใบดิบหรือผ้าฝ้ายดิบที่ไม่ผ่านการรองพื้นและต้องซักล้างก่อนใช้งาน การปล่อยให้สารเคมีแห้งตัวอย่างน้อย 24 ชั่วโมง และการควบคุมระยะเวลารับแสงแดดที่ 20-25 นาทีจะให้ผลลัพธ์ที่ดีที่สุด 2) การสร้างสรรค์ผลงานศิลปะสื่อผสมรูปแบบกึ่งนามธรรม ได้ผลงานสร้างสรรค์จำนวน 8 ชิ้นที่เป็นการผสมผสานการพิมพ์ไซยาโนไทป์ ด้วยวัสดุจากธรรมชาติ วัสดุสังเคราะห์ และแผ่นฟิล์มภาพถ่าย ผสมเข้ากับการปะติด และสีอะคริลิกได้อย่างกลมกลืน ถ่ายทอดแนวคิด "มนุษย์และธรรมชาติ" ในรูปแบบกึ่งนามธรรม 3) ผู้ทรงคุณวุฒิ มีความเห็นว่าเทคนิคนี้ สร้างสุนทรียภาพที่เป็นเอกลักษณ์ผ่านโทนสีฟ้า ปรัสเซียน และร่องรอยจากธรรมชาติ และผู้ชมนิทรรศการมีความพึงพอใจต่อผลงานในภาพรวมอยู่ในระดับมากที่สุด (ค่าเฉลี่ย 4.65) โดยประเด็นที่ผู้เข้าชมมีความพึงพอใจในระดับมากที่สุด คือ ความน่าสนใจของรูปแบบกึ่งนามธรรมในการถ่ายทอดแนวคิด (ค่าเฉลี่ย 4.80) องค์ความรู้ที่ได้จากการวิจัยนี้จึงเป็นแนวทางใหม่ในการสร้างสรรค์ทัศนศิลป์ร่วมสมัย และสามารถต่อยอดเป็นสื่อการเรียนการสอนทางศิลปศึกษาได้ เพื่อส่งเสริมความคิดสร้างสรรค์ได้ต่อไป

เอกสารอ้างอิง

ธีรวัฒน์ งามเชื้อชิต. (2563). ศิลปะร่วมสมัย: บทบาทและความท้าทาย. วารสารศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น, 10(2), 45-58.

วิรุณ ตั้งเจริญ. (2546). ศิลปะร่วมสมัย. ทิพยวิสุทธิ์.

วิรุณ ตั้งเจริญ. (2562). ศิลปะกับการพัฒนาคน. ใน ศิลปะเพื่อชีวิตและสังคม (น. 1-23). สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). พระบรมราโชบายด้านการศึกษาในรัชกาลที่ 9. http://www.onec.go.th/index.php/book-online/20-2012-09-19-05-39-33/238-king9

Acton, M. (2009). Learning to look at paintings (2nd ed.). Routledge.

Almeida, B., & Cuin, A. (2022). Creativity and cyanotype: Exploring camera-less photography as an alternative for art education. Quarks: Brazilian Electronic Journal of Physics, Chemistry & Materials Science, 4(1), 34-44. https://doi.org/10.34019/2674-9688.2022.v4.36460

Arnheim, R. (1974). Art and visual perception: A psychology of the creative eye. University of California Press. https://doi.org/10.1525/9780520351271

Chipp, H. B. (1968). Theories of modern art. University of California Press.

Hu, L. (2022). Design and application of cyanotype technology in cultural and creative products. BCP Social Sciences and Humanities, 8, 194-198. https://doi.org/10.54691/bcpssh.v18i.975

James, C. (2016). Cyanotype: The history and art of blueprint. Crowood Press.

Ware, M. (2014). Cyanotype: A guide to making blueprints. Routledge.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-03-26

รูปแบบการอ้างอิง

สอนสังข์ แ. (2026). การสร้างสรรค์งานศิลปะสื่อผสมรูปแบบกึ่งนามธรรมบนผ้าใบ ด้วยเทคนิคไซยาโนไทป์. วารสารวิชาการศึกษาศาสตร์ ศรีนครินทรวิโรฒ, 27(1), 38–54. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/SWU_JEd/article/view/3429

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย

หมวดหมู่