กลยุทธ์การสื่อสารแบบมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อพัฒนา ความสามารถในการแข่งขันยุคเศรษฐกิจดิจิทัล ของการท่องเที่ยวจังหวัดระนอง

บทคัดย่อ

การวิจัยเรื่องนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อค้นหาและวิเคราะห์กลยุทธ์การสื่อสารแบบมีส่วนร่วมของชุมชน เพื่อพัฒนาความสามารถในการแข่งขันยุคเศรษฐกิจดิจิทัล รวมทั้งเพื่อพัฒนาและสร้างการมีส่วนร่วม อย่างแท้จริงของชุมชนในการสื่อสารเพื่อส่งเสริมการท่องเที่ยวของจังหวัดระนอง ใช้วิธีการสัมภาษณ์เชิงลึก กับผู้ให้ข้อมูลหลักที่เป็นประชาชนระนอง แกนนำหรือตัวแทนชุมชนระนอง นักท่องเที่ยว และนักวิชาการ ด้านการสื่อสารและการท่องเที่ยว รวม 37 คน ผลการวิจัยพบว่า ผู้ให้ข้อมูลหลักส่วนใหญ่มีความคิดเห็นว่าประชาชนในชุมชนจังหวัดระนอง มีลักษณะการสื่อสารด้านการท่องเที่ยวด้วยความเป็นมิตร และสามารถพัฒนาให้แข่งขันในยุคเศรษฐกิจดิจิทัล ได้โดยการส่งเสริมกิจกรรมการท่องเที่ยวที่เรียกว่า 3E ได้แก่ Entertainment, Education และ Economy กลยุทธ์ที่ใช้ ได้แก่ กลยุทธ์โดยทั่วไปซึ่งควรตั้งคำถามว่า “ทำอย่างไรคนในชุมชนระนองจึงจะมี ส่วนได้ส่วนเสียกับการท่องเที่ยวโดยชุมชนให้มากที่สุด” และกลยุทธ์ที่มีลักษณะเฉพาะซึ่งควรเน้นสื่อสาร เนื้อหาที่เป็นอัตลักษณ์ของจังหวัดระนองคือ“เมืองน้ำพุร้อนแร่นอง วิถีธรรมชาติท่ามกลางหุบเขาทะเล และความหลากหลายทางวัฒนธรรมประเพณีพื้นถิ่นระนอง” โดยอาจใช้สูตร IBM ที่เป็นการบูรณาการ (Integration) ผสมผสานระหว่างน้ำใจไมตรีและการต้อนรับที่ดีอันเป็นการกลับสู่เรื่องพื้นฐาน (Back to basic) เข้ากับการมุ่งสู่อนาคต (Move to future) ด้วยการใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและสื่อสังคมออนไลน์ในการ ขับเคลื่อนเศรษฐกิจของชุมชนไปพร้อม ๆ กัน

ทั้งนี้มีข้อเสนอแนะว่าควรใช้กลยุทธ์การสื่อสารฯใน 2 มิติควบคู่กันไปคือ ในมิติของชาวชุมชน ควรพัฒนาวิธีการนำเสนอด้วยการพูดและการใช้สื่อสังคมออนไลน์อย่างจริงใจ และในมิติของหน่วยงานด้านการท่องเที่ยวต้องช่วยสนับสนุนงบประมาณในการพัฒนาแหล่งท่องเที่ยว นอกจากนี้ยังมีความคิดเห็น เพิ่มเติมด้วยว่าควรจัดอบรมให้ความรู้แก่ชาวบ้านในชุมชนเรื่องเศรษฐกิจดิจิทัลกับการท่องเที่ยวอย่างยั่งยืน