ปัญหากฎหมายในการจัดการขยะพลาสติกในอาซียน

ผู้แต่ง

  • กรองกาญจน์ เปี่ยมคล้า คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์
  • นพร โพธิ์พัฒนชัย คณะนิติศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์

คำสำคัญ:

ขยะพลาสติก, อาเซียน, มลพิษข้ามพรมแดน, สิ่งแวดล้อมทางทะเล

บทคัดย่อ

บทความนี้ ศึกษาเกี่ยวกับปัญหาการจัดการขยะพลาสติกทางทะเลในอาเซียน ซึ่งพบว่าภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้เป็นหนึ่งในภูมิภาคที่เป็นแหล่งขยะพลาสติกที่ใหญ่ที่สุดในโลก และปัญหาดังกล่าวนี้ส่งผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมทางทะเลทั้งสัตว์และสิ่งมีชีวิตต่างๆ ไม่เพียงแต่ในภูมิภาค แต่ยังส่งผลกระทบทั่วโลกเนื่องจากขยะพลาสติกทางทะเลเป็นปัญหาในลักษณะมลพิษข้ามพรมแดน ส่งผลกระทบต่อสุขภาพมนุษย์ และเศรษฐกิจ จากลักษณะปัญหาที่กระทบต่อสิ่งแวดล้อมและความเป็นอยู่ของประชากรในอาเซียน อาเซียนจึงได้ทำงานผ่านแผนงานประชาคมสังคมและวัฒนธรรมอาเซียน มีการประชุมเพื่อหารือถึงแนวทางในการจัดการปัญหาขยะพลาสติกทางทะเลในอาเซียนร่วมกันของประเทศสมาชิกอาเซียน เกิดเป็นปฏิญญากรุงเทพฯ ว่าด้วยการต่อต้านขยะทะเลในภูมิภาคอาเซียน กรอบปฏิบัติงานอาเซียนว่าด้วยขยะทะเล และแผนปฏิบัติการระดับภูมิภาคของอาเซียนเพื่อจัดการกับขยะทางทะเลในประเทศสมาชิกอาเซียน ในปีพ.ศ. 2564-2566 ซึ่งจากการศึกษาพบว่าเอกสารดังกล่าวแสดงให้เห็นถึงความร่วมมือของประเทศสมาชิกอาเซียน แต่ยังขาดสภาพบังคับใช้ทางกฎหมายที่จะทำให้การจัดการปัญหาขยะพลาสติกทางทะเลในอาเซียนมีประสิทธิภาพมากขึ้น

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กรณิศ ตันอังศนากุล. (2565, มกราคม). SDG Insights ขยะพลาสติกในทะเล: ความพยายามของ ภูมิภาคอาเซียน. สืบค้นเมื่อ 4 กรกฎาคม 2566. จาก https://www.sdgmove.com/2021/08/12/sdg-insights-asean-marine-plastics/.

กรมควบคุมมลพิษ. (2560). ขยะทะเล. สืบค้นเมื่อ 25 มกราคม 2564. จาก http://www.mkh.in.th/index.php?option=com_content&view=article&id=309&Itemid=254&lang=th.

กรมอาเซียน กระทรวงการต่างประเทศ. (2556). ASEAN Mini Book. กรมอาเซียน กระทรวง ต่างประเทศ.

กระทรวงทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม. (2563). ฐานข้อมูลอาเซียนและการดำเนินงานอาเซียน ด้านสิ่งแวดล้อมของประเทศไทย.

ขจิต จิตตเสวี. (2557) องค์การระหว่างประเทศ International Organizations องค์การระหว่าง ประเทศในกระแสโลกาภิวัตน์และภูมิภาคาภิวัตน์ กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิญญูชน.

คัดคณัฐ ชื่นวงศ์อรุณ และณภัทร ดนัย. (2563). แพขยะในมหาสมุทรแปซิฟิก. สืบค้นเมื่อ 27 กุมภาพันธ์ 2564. จาก https://ngthai.com/science/27897/garbage-patch/.

จตุรนต์ ถิระวัฒน์. (2563). กฎหมายระหว่างประเทศ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิญญูชน.

จุมพต สายสุนทร. (2559). กฎหมายระหว่างประเทศ. กรุงเทพฯ: สำนักพิมพ์วิญญูชน.

ลัฐกา เนตรทัศน. (2563). กลไกของอาเซียนในการจัดการปัญหาขยะพลาสติกทะเลในภูมิภาค. สืบค้นเมื่อ 25 พฤศจิกายน 2563. จาก https://lawforasean.krisdika.go.th/File/files/plasticdebris_edited27032020.pdf>

อรพรรณ แซ่เอี้ยว. (2561). แนวทางการจัดการปัญหาขยะพลาสติกในอาเซียน. สืบค้นเมื่อ 18 เมษายน 2562. จาก https://lawforasean.krisdika.go.th/File/files/1532571524.40a2ff6f1ae6a0166d6311958d13038d.pdf>

BBC NEWS. (2561). พบถุงพลาสติกใกล้จุดลึกที่สุดของโลกใต้มหาสมุทร. สืบค้นเมื่อ 20 เมษายน 2562. จาก https://www.bbc.com/thai/international-44107900.

Greenpeace Thailand. (2562). แถลงการณ์ของกรีนพีซ กรณีปฏิญญากรุงเทพว่าด้วยการต่อต้าน ขยะทะเลในภูมิภาคอาเซียน และกรอบการปฏิบัติงานอาเซียนว่าด้วยขยะทะเล. สืบค้น เมื่อ 2 มีนาคม 2564. จาก https://www.greenpeace.org/thailand/press/7119/greenpeace-statement-on-the-aseanframework-of-action-on-marine-debris/.

GREENPEACE. (2562). พลาสติกตัวร้าย ภัยคุกคามห่วงโซ่อาหาร. สืบค้นเมื่อ 20 เมษายน 2562. จาก https://www.greenpeace.org/thailand/explore/resist/plastic/harm-plastic/.

Greenpeace. (2021). ASEAN Member States Adopt Regional Action Plan to Tackle Plastic Pollution. สืบค้นเมื่อวันที่ 4 กรกฎาคม 2566. จาก https://www.worldbank.org/en/news/press-release/2021/05/28/asean-member-states-adopt-regionalaction-plan-to-tackle-plastic-pollution>

Greenpeace. (2562). ข้อมูลการค้าขยะพลาสติกโลก (Global Plastics Waste Trade) ปี พ.ศ. 2559-2561 และผลกระทบจากนโยบายห้ามนำเข้าของเสียของจีน 2562.

Marine Debris Program. (2564). Garbage Patches. สืบค้นเมื่อ 27 กุมภาพันธ์ 2564. จาก https://marinedebris.noaa.gov/info/patch.html.

Marine Debris Program Office of Response and Restoration. (2564). What are Garbage Phatches. สืบค้นเมื่อ 13 มีนาคม 2564. จาก https://marinedebris.noaa.gov/fact-sheets/garbage-patches-fact-sheet.

Patpicha Tanakasempipat, ‘Southeast Asian countries need tougher plastic policies to curb pollution: U.N.’ (Environment, 13 พฤศจิกายน 2562) สืบค้นเมื่อ 29 มีนาคม 2564. จาก https://www.reuters.com/article/us-asia-plastic-idUSKBN1XN1QL

Susy Tekunan. (2014). The Asean Way: The Way To Regional Peace?. สืบค้นเมื่อ 15 มิถุนายน 2564. จาก https://www.researchgate.net/publication/309227987_The_Asean_Way_The_Way_To_RRegiona_Peace.

United Nations Environment Programme. (2559). Marine plastic debris and microplastics – Global lessons and research to inspire action and guide policy change.

United Nations Environment Programme. (2564). Marine litter. สืบค้นเมื่อ 16 กุมภาพันธ์ 2564. จาก https://www.unep.org/explore-topics/oceans-seas/what-we-do/workingregional-seas/marine-litter.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2025-04-25

รูปแบบการอ้างอิง

เปี่ยมคล้า ก., & โพธิ์พัฒนชัย น. (2025). ปัญหากฎหมายในการจัดการขยะพลาสติกในอาซียน. วารสารเซนต์จอห์น (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 27(41), 1–16. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/SJUJOURNAL/article/view/1816

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ