เทพบุตรเวสสุวรรณโณ: การสร้างสรรค์นาฏศิลป์ไทยจากคติความเชื่อการบูชาท้าวเวสสุวรรณ
คำสำคัญ:
การสร้างสรรค์ , นาฏศิลป์ไทยเชิงอนุรักษ์ , เทพบุตรเวสสุวรรณโณบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้มีจุดประสงค์ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาคติความเชื่อในการบูชาท้าวเวสสุวรรณ 2) เพื่อสร้างสรรค์เป็นผลงานนาฏศิลป์ไทยเชิงอนุรักษ์ โดยศึกษาด้านเนื้อหาเกี่ยวกับคติความเชื่อในการบูชาท้าวเวสสุวรรณ จำนวน 3 ปาง ได้แก่ ปางพรหมาสูติเทพ ปางเทพบุตรสูติเทพ และปางมนุษย์ ท่ารำเพลงในเพลงหน้าพาทย์ชั้นสูง มาสร้างสรรค์เป็นผลงานทางด้านนาฏศิลป์ไทยเชิงอนุรักษ์ โดยมีวิธีการดำเนินการวิจัย ดังนี้ ศึกษาค้นคว้าจากเอกสาร งานวิจัย และศึกษาท่ารำการเคลื่อนไหวทางนาฏศิลป์เพื่อออกแบบการแสดง
ผลการวิจัยพบว่าการสร้างสรรค์นาฏศิลป์ไทยจากคติความเชื่อการบูชาท้าวเวสสุวรรณ ผู้สร้างสรรค์ได้นำแนวคิดการประกอบสร้างงานศิลปกรรม ทฤษฎีการเคลื่อนที่ (Motion Theory) เป็นการเคลื่อนไหวของร่ายกายในรูปแบบการเคลื่อนที่แบบสมดุลและแบบอสมดุล ศึกษาเพลงและท่ารำจากเพลงหน้าพาทย์ชั้นสูงจำนวน 3 เพลงได้แก่ เพลงเทพดำเนิน เพลงตระมงคลจักรวาล และเพลงรัว 3 ลา มาเป็นแนวทางในการออกแบบท่ารำ แนวคิดของผลงานจะสื่อถึงการเดินทางของท้าวเวส สุวรรณมายังโลกมนุษย์เพื่ออำนวยพรให้แก่มนุษย์และผู้ศรัทธา พร้อมแสดงบุญฤทธิ์เพื่อขจัดสิ่งชั่วร้ายไม่ให้มาทำอันตรายแก่มนุษย์ ผู้สร้างสรรค์ได้สร้างสรรค์เครื่องแต่งกายและศิราภรณ์ขึ้นใหม่ตามลักษณะประติมากรรมของท้าวเวสสุวรรณทั้ง 3 ปาง มีการออกแบบการแปรแถว การออกแบบท่ารำประกอบอุปกรณ์การแสดง ทั้งนี้การสร้างสรรค์ผลงานได้ผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญทางด้านนาฏศิลป์ไทย (ตัวพระ) ตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ซึ่งผลการวิจัยนี้ได้สำเร็จตรงตามจุดมุ่งหมายที่วางไว้ทุกประการและได้เผยแพร่สู่สาธารณชน
เอกสารอ้างอิง
กิติยวดี ชาญประโคน. (2560). ท้าวเวสสุวัณในสังคมและวัฒนธรรมไทย. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาไทยศึกษา,มหาวิทยาลัยบูรพา.
คมชัดลึก. (2565). "ท้าวเวสสุวรรณ" แห่งวัดจุฬามณี ไม่ใช่มีแค่รูปยักษ์ แต่มีถึง 4 ปาง. สืบค้นเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2565. https://www.komchadluek.net/kom-lifestyle/515279
เดชน์ คงอิ่ม. (2545). เพลงหน้าพาทย์ไหว้ครู 50 พรรษา มหาวชิราลงกรณ์. กรุงเทพฯ สำนักพิมพ์เสมาธรรม.
ปาณิศา มีแสง. (2556). ศึกษาแนวคิดเรื่องเทพอารักษในศาสนาพราหมณ์-ฮินดูกับ เทพอารักษ พุทธศาสนาเถรวาท: กรณีศึกษาเฉพาะเทพจตุโลกบาล พระพุทธศาสนาเถรวาท. วิทยานิพนธพุทธศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาศาสนาเปรียบเทียบ, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระยาสัจจาภิรมย์ อุดมราชภักดี. (2556). เทวกำเนิด. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.
พีรพงศ์ เสนไสย. (2546). นาฏยประดิษฐ์. กาฬสินธุ์: ประสานการพิมพ์.
สาขาวิชาดนตรีไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (2557). ตำราเครื่องเอก 1. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.
สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2555). การสร้างมาตรฐานวิชาการงานนาฏศิลป์. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 ธรรมรัตน์ โถวสกุล

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร