เทพบุตรเวสสุวรรณโณ: การสร้างสรรค์นาฏศิลป์ไทยจากคติความเชื่อการบูชาท้าวเวสสุวรรณ

ผู้แต่ง

  • ธรรมรัตน์ โถวสกุล *
  • กันตพัฒน์ จุติพรภูติวัฒน์ สาขาวิชานาฏศิลป์และศิลปการแสดง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์, มหาวิทยาลัยราชภัฏจันทรเกษม

คำสำคัญ:

การสร้างสรรค์ , นาฏศิลป์ไทยเชิงอนุรักษ์ , เทพบุตรเวสสุวรรณโณ

บทคัดย่อ

            บทความวิจัยนี้มีจุดประสงค์ ได้แก่ 1) เพื่อศึกษาคติความเชื่อในการบูชาท้าวเวสสุวรรณ 2) เพื่อสร้างสรรค์เป็นผลงานนาฏศิลป์ไทยเชิงอนุรักษ์  โดยศึกษาด้านเนื้อหาเกี่ยวกับคติความเชื่อในการบูชาท้าวเวสสุวรรณ จำนวน 3 ปาง ได้แก่ ปางพรหมาสูติเทพ ปางเทพบุตรสูติเทพ และปางมนุษย์ ท่ารำเพลงในเพลงหน้าพาทย์ชั้นสูง มาสร้างสรรค์เป็นผลงานทางด้านนาฏศิลป์ไทยเชิงอนุรักษ์  โดยมีวิธีการดำเนินการวิจัย ดังนี้ ศึกษาค้นคว้าจากเอกสาร งานวิจัย และศึกษาท่ารำการเคลื่อนไหวทางนาฏศิลป์เพื่อออกแบบการแสดง

            ผลการวิจัยพบว่าการสร้างสรรค์นาฏศิลป์ไทยจากคติความเชื่อการบูชาท้าวเวสสุวรรณ ผู้สร้างสรรค์ได้นำแนวคิดการประกอบสร้างงานศิลปกรรม  ทฤษฎีการเคลื่อนที่ (Motion Theory) เป็นการเคลื่อนไหวของร่ายกายในรูปแบบการเคลื่อนที่แบบสมดุลและแบบอสมดุล ศึกษาเพลงและท่ารำจากเพลงหน้าพาทย์ชั้นสูงจำนวน 3 เพลงได้แก่ เพลงเทพดำเนิน เพลงตระมงคลจักรวาล และเพลงรัว 3 ลา มาเป็นแนวทางในการออกแบบท่ารำ แนวคิดของผลงานจะสื่อถึงการเดินทางของท้าวเวส สุวรรณมายังโลกมนุษย์เพื่ออำนวยพรให้แก่มนุษย์และผู้ศรัทธา พร้อมแสดงบุญฤทธิ์เพื่อขจัดสิ่งชั่วร้ายไม่ให้มาทำอันตรายแก่มนุษย์ ผู้สร้างสรรค์ได้สร้างสรรค์เครื่องแต่งกายและศิราภรณ์ขึ้นใหม่ตามลักษณะประติมากรรมของท้าวเวสสุวรรณทั้ง 3 ปาง มีการออกแบบการแปรแถว การออกแบบท่ารำประกอบอุปกรณ์การแสดง  ทั้งนี้การสร้างสรรค์ผลงานได้ผ่านการตรวจสอบจากผู้เชี่ยวชาญทางด้านนาฏศิลป์ไทย (ตัวพระ) ตามเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ซึ่งผลการวิจัยนี้ได้สำเร็จตรงตามจุดมุ่งหมายที่วางไว้ทุกประการและได้เผยแพร่สู่สาธารณชน

เอกสารอ้างอิง

กิติยวดี ชาญประโคน. (2560). ท้าวเวสสุวัณในสังคมและวัฒนธรรมไทย. วิทยานิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต, สาขาวิชาไทยศึกษา,มหาวิทยาลัยบูรพา.

คมชัดลึก. (2565). "ท้าวเวสสุวรรณ" แห่งวัดจุฬามณี ไม่ใช่มีแค่รูปยักษ์ แต่มีถึง 4 ปาง. สืบค้นเมื่อวันที่ 31 สิงหาคม 2565. https://www.komchadluek.net/kom-lifestyle/515279

เดชน์ คงอิ่ม. (2545). เพลงหน้าพาทย์ไหว้ครู 50 พรรษา มหาวชิราลงกรณ์. กรุงเทพฯ สำนักพิมพ์เสมาธรรม.

ปาณิศา มีแสง. (2556). ศึกษาแนวคิดเรื่องเทพอารักษในศาสนาพราหมณ์-ฮินดูกับ เทพอารักษ พุทธศาสนาเถรวาท: กรณีศึกษาเฉพาะเทพจตุโลกบาล พระพุทธศาสนาเถรวาท. วิทยานิพนธพุทธศาสตรมหาบัณฑิต, สาขาวิชาศาสนาเปรียบเทียบ, มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระยาสัจจาภิรมย์ อุดมราชภักดี. (2556). เทวกำเนิด. กรุงเทพฯ: อมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง.

พีรพงศ์ เสนไสย. (2546). นาฏยประดิษฐ์. กาฬสินธุ์: ประสานการพิมพ์.

สาขาวิชาดนตรีไทย คณะมนุษยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. (2557). ตำราเครื่องเอก 1. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์.

สุรพล วิรุฬห์รักษ์. (2555). การสร้างมาตรฐานวิชาการงานนาฏศิลป์. กรุงเทพฯ: สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-07-13

รูปแบบการอ้างอิง

โถวสกุล ธ., & จุติพรภูติวัฒน์ ก. . (2026). เทพบุตรเวสสุวรรณโณ: การสร้างสรรค์นาฏศิลป์ไทยจากคติความเชื่อการบูชาท้าวเวสสุวรรณ. วารสารศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์, 2(1). สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/FACS-JO/article/view/3964