Arak, Nat, Nyatha: Protective Ghosts in the Context of Thai, Burmese, and Cambodian Societies
Keywords:
Arak, Nat, Nyatha, Guardian GhostAbstract
This article explores the concept of guardian spirits within Thailand and its neighboring countries. Drawing upon historical documents and scholarly research, the study is presented in the form of an academic paper. Findings indicate that the notion of guardian spirits is intrinsically linked to the broader concept of ghosts, which are deeply embedded in the cultural fabric of Southeast Asian societies. This connection underscores the longstanding presence of ghost beliefs in the region. In Thailand, the term “Arak” is used; in Burma, “Nat”; and in Cambodia, “Nyatha”—each referring to elevated spiritual entities whose primary role is to protect and safeguard territorial boundaries. The manifestation of ghosts and guardian spirits reflects a shared cultural trait among Thai, Burmese, and Cambodian societies. These entities have historically fulfilled moral and social regulatory functions, evolving into enduring social norms that persist today. Contemporary understandings and beliefs surrounding spirits have further elevated their status, positioning them as guardians within the sociocultural framework of Southeast Asia.
Downloads
References
กฤติธี ศรีเกตุ. (2564ก). ความเชื่อเรื่องนัตกับการเมืองวัฒนธรรม: พหุวัฒนธรรมท่ามกลางกระแสความเป็นเมืองในมัณฑะเลย์. วารสารสังคมศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย. 51 (1), 1-24.
กฤติธี ศรีเกตุ. (2564ข). นัตพม่ากับการเมืองวัฒนธรรม: ความสัมพันธ์เชิงอำนาจทางการเมืองวัฒนธรรมในพื้นที่ความเชื่อเรื่องนัตในประเทศเมียนมา. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. 9 (5), 1820-1839.
ชาญชัย คงเพียรธรรม. (2556). ความเชื่อเรื่องเนียะตาในสังคมเขมร. วารสารอินทนิลทักษิณสาร มหาวิทยาลัยทักษิณ. 7 (2), 47-62.
ฌึม กระอเสม และจาบพิน. (2494). พระราชพิธีทวาทศมาส. พนมเปญ: พุทธศาสนบัณฑิต.
เดวิด แชนด์เลอร์. (2546). ประวัติศาสตร์กัมพูชา. กรุงเทพมหานคร: มูลนิธิโครงการตำรามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์.
ตรึง เงีย. (2518). อริยธรรมเขมร. พนมเปญ: พุทธศาสนบัณฑิต.
ตรึง เงีย. (2547). ประวัติศาสตร์เขมร. พนมเปญ: อบรม.
ธนเดช ต่อศร และคณะ. (2560). ความหมายและการดำรงอยู่ของความเชื่อเรื่อง “ผีปอบ” ในบริบทสังคมไทย. วารสารวิจัยและพัฒนา มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา. 9 (2), 152-167.
ธนวัฒน์ ปัญญานันท์ และถิรวัฒน์ วรรณพฤกษ์. (2565). ผีผู้ชายกับความอ่อนแอของความเป็นชายในสังคมปิตาธิปไตยไทย กรณีศึกษาภาพยนตร์เรื่องโรงแรมผี (2545) เดอะเลตเตอร์ เขียนเป็นส่งตาย (2549) และผีไม้จิ้มฟัน (2550). วารสารการสื่อสารและสื่อบูรณาการ. 10 (1), 325–354.
นิโรธ ศรีมันตะ และนัฎฐิกา นวพันธุ์. (2562). คติความเชื่อเรื่องผีสู่รูปแบบพื้นที่ว่างชุมชนและเรือนพักอาศัยพื้นถิ่นชาวเขมรถิ่นไทยในบริบทพื้นที่อีสานใต้. วารสารวิชาการคณะสถาปัตยกรรมศาสตร์ สจล. 28 (1), 35–49.
พระมหาวีรพล วีรพโล (สิงสาร) และคณะ. (2566). สถานะและบทบาทของอารักษ์หลวงนครน่าน. วารสาร มจร พุทธศาสตร์ปริทรรศน์. 7 (2), 1-15.
พระศุภราชัย สุรสโก และคณะ. (2563). กระบวนทัศน์ใหม่ของความเชื่อในสังคมไทย: ผี พราหมณ์ พุทธศาสนาและวิทยาศาสตร์. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น. 7 (3), 1-14.
พุทธศาสนบัณฑิต. (2511). พจนานุกรมเขมร, พิมพ์ครั้งที่ 5. พนมเปญ: พุทธศาสนบัณฑิต.
ม. ปาลเลอร์กัวซ์. (2549). พระสังฆราชปัลเลอกัวซ์ เล่าเรื่องกรุงสยาม (Description du Royaume Thai ou Siam). สันต์ ท. โกมลบุตร. (ผู้แปล). กรุงเทพมหานคร: ก้าวหน้า.
มานิตย์ โศกค้อ และปฐม หงษ์สุวรรณ. (2560). บทบาทของตำนานและพิธีกรรมเกี่ยวกับผีมเหศักดิ์ในอำเภอโขงเจียม จังหวัดอุบลราชธานี. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุบลราชธานี. 8 (1), 405-422.
มิเซล ตราเณ. (2546). วัฒนธรรมเขมรสุรินทร์. พนมเปญ: พุทธศาสนบัณฑิต.
เมียจ บุณณา. (2543). ประเพณีและขนบธรรมเนียมเขมร. พนมเปญ: บายัน.
เรณู เหมือนจันทร์เชย. (2558). หน้าที่ทางสังคมของความเชื่อผีบรรพบุรุษไทยโซ่ง บ้านเกาะแรต จังหวัดนครปฐม. วารสารภาษาและวัฒนธรรม. 34 (1), 85-103.
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (15 มีนาคม 2558). พระสยามเทวาธิราช. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2567, จาก https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%9E%E0%B8%A3%E0%B8%B0%E0%B8%AA%E0%B8%A2%E0%B8%B2%E0%B8%A1%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%A7%E0%B8%B2%E0%B8%98%E0%B8%B4%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%8A#/media/%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%A5%E0%B9%8C:%E0%B8%A7%E0%B8%B1%E0%B8%94%E0%B8%AD%E0%B8%B2%E0%B8%A7%E0%B8%B8%E0%B8%98%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%81%E0%B8%AA%E0%B8%B4%E0%B8%95%E0%B8%B2%E0%B8%A3%E0%B8%B2%E0%B8%A1_%E0%B9%80%E0%B8%82%E0%B8%95%E0%B8%9A%E0%B8%B2%E0%B8%87%E0%B8%9E%E0%B8%A5%E0%B8%B1%E0%B8%94_%E0%B8%81%E0%B8%A3%E0%B8%B8%E0%B8%87%E0%B9%80%E0%B8%97%E0%B8%9E%E0%B8%A1%E0%B8%AB%E0%B8%B2%E0%B8%99%E0%B8%84%E0%B8%A3_(5).jpg
วิกิพีเดีย สารานุกรมเสรี. (17 กุมภาพันธ์ 2563). นะ (วิญญาณ). สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2567, จาก https://th.wikipedia.org/wiki/%E0%B8%99%E0%B8%B0_(%E0%B8%A7%E0%B8%B4%E0%B8%8D%E0%B8%8D%E0%B8%B2%E0%B8%93)#/media/%E0%B9%84%E0%B8%9F%E0%B8%A5%E0%B9%8C:20200217_113433_Mount_Popa_Mandalay_Region_Myanmar_anagoria.jpg
ศิราพร ณ ถลาง. (2555). อารักษ์บ้าน-อารักษ์เมือง การดำรงอยู่ของความเชื่อและพิธีกรรมเกี่ยวกับผี อารักษ์ในวิถีชีวิตไทย-ไทในปัจจุบัน. วารสารไทยศึกษา. 8 (1), 41-68.
ศิราพร ณ ถลาง. (17 ตุลาคม 2561). อารักษ์บ้าน-อารักษ์เมืองในวัฒนธรรมชนชาติไท: พลังและพลวัต. สืบค้นเมื่อ 15 มกราคม 2568, จาก http://www.thaistudies.chula.ac.th/2018/10/17/%e0%b8%ad%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%a9%e0%b9%8c%e0%b8%9a%e0%b9%89%e0%b8%b2%e0%b8%99-%e0%b8%ad%e0%b8%b2%e0%b8%a3%e0%b8%b1%e0%b8%81%e0%b8%a9%e0%b9%8c%e0%b9%80%e0%b8%a1%e0%b8%b7%e0%b8%ad/
สมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระยาดำรงราชานุภาพ. (2489). เที่ยวเมืองพะม่า. พระนคร: โรงพิมพ์พระจันทร์.
สัจภูมิ ละออ และอุเทน วงศ์สถิต. (2564). ภาพสะท้อนสังคมพุทธในเรื่องเล่าผีเขมร. วารสารสันติศึกษาปริทรรศน์ มจร. 9 (3), 1144-1156.
สัจภูมิ ละออ. (2564). ภาพสะท้อนทางสังคมและกลวิธีการนำเสนอในเรื่องเล่าผีเขมร. วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยศิลปากร.
อานันท์ กาญจนพันธุ์. (2525). เจ้าที่และผีปู่ย่า: พลวัตของความรู้ชาวบ้านอำนาจและตัวตนของคนท้องถิ่น. เชียงใหม่: คณะสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
Braun, K. (15 January 2001). Syncretism in Burma and Thailand. Retrieved 15 September 2008, from https://vanhoahoc.edu.vn/nghien-cuu/tai-lieu-tieng-nuoc-ngoai/other-cultures/1082-kelly-syncretism-in-burma-and-thailand.html
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
Copyright (c) 2024 Journal of Academic Humanities

This work is licensed under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
This article is published under a Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License (CC BY-NC-ND 4.0), which allows others to share the article with proper attribution to the authors and prohibits commercial use or modification. For any other reuse or republication, permission from the journal and the authors is required.

