การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมและธรรมาภิบาลของผู้บริหารท้องถิ่นในบริบทศตวรรษที่ 21

ผู้แต่ง

  • สุพรรณี พายุบุตร มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาลัยศาสนศาสตร์ยโสธร
  • กันต์ ศรีหล้า มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาลัยศาสนศาสตร์ยโสธร
  • วรเชษฐ์ โทอื้น มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย วิทยาลัยศาสนศาสตร์ยโสธร

คำสำคัญ:

ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรม, ธรรมาภิบาล, ผู้บริหารท้องถิ่น, การบริหารภาครัฐ, การพัฒนาท้องถิ่น

บทคัดย่อ

บทความนี้มุ่งอธิบายและเสนอแนวทางการพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมและธรรมาภิบาลของผู้บริหารท้องถิ่นให้สอดคล้องกับบริบทการเปลี่ยนแปลงในศตวรรษที่ 21 โดยอาศัยการสังเคราะห์แนวคิด ทฤษฎี และเอกสารวิชาการที่เกี่ยวข้องกับภาวะผู้นำ จริยธรรมและธรรมาภิบาลในภาครัฐ ร่วมกับการวิเคราะห์สถานการณ์การบริหารท้องถิ่นร่วมสมัย บทความชี้ให้เห็นว่า “จริยธรรม” เป็นรากฐานสำคัญของการใช้อำนาจเพื่อประโยชน์สาธารณะ ขณะที่ “ธรรมาภิบาล” เป็นกลไกที่ส่งเสริมความโปร่งใส ความรับผิดชอบ และการมีส่วนร่วมของประชาชนในการบริหารจัดการท้องถิ่น ภายใต้บริบทของสังคมดิจิทัล ผู้บริหารท้องถิ่นต้องเผชิญกับความท้าทายทั้งจากความคาดหวังด้านความโปร่งใส การตรวจสอบจากสังคมเครือข่าย ปัญหาสาธารณะที่มีความซับซ้อน รวมถึงความเสี่ยงจากระบบอุปถัมภ์และผลประโยชน์ทับซ้อน บทความเสนอว่า ผู้บริหารท้องถิ่นควรพัฒนาคุณลักษณะสำคัญ ได้แก่ ความซื่อสัตย์สุจริต ความยุติธรรม ความรับผิดชอบต่อสังคม การตัดสินใจบนฐานคุณธรรม และการรู้เท่าทันจริยธรรมดิจิทัล ควบคู่กับการส่งเสริมหลักธรรมาภิบาลในองค์กร ได้แก่ ความโปร่งใส การตรวจสอบได้ นิติธรรม ความเสมอภาค ความคุ้มค่า และการตอบสนองต่อความต้องการของประชาชน นอกจากนี้ บทความเสนอกรอบการพัฒนา 3 ระดับ ประกอบด้วย ระดับบุคคลที่มุ่งพัฒนาสมรรถนะและการตัดสินใจเชิงจริยธรรม ระดับองค์กรที่ส่งเสริมวัฒนธรรมความโปร่งใสและการเรียนรู้ และระดับนโยบายที่สนับสนุนกลไกกำกับดูแลและความร่วมมือระหว่างภาคส่วนต่าง ๆ กรอบดังกล่าวจะช่วยลดความเสี่ยงด้านคอร์รัปชัน เพิ่มประสิทธิภาพการบริการสาธารณะ สร้างความไว้วางใจจากประชาชน และสนับสนุนการพัฒนาท้องถิ่นอย่างยั่งยืน

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

จันทร์พิรุณ มหาหิงค์. (2566). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาขอนแก่น เขต 3. วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตรมหาบัณฑิต มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.

นนทภูมิ มะโนนึก และคณะ. (2565). ภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมของผู้บริหารในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น. วารสารการบริหารนิติบุคคลและนวัตกรรมท้องถิ่น. 8 (7), 415-428.

พระมหาอานนท์ อคฺคปญฺโญ และพระสิริรัตนเมธี. (2566) ภาวะผู้นําเชิงจริยธรรมของผู้บริหารท้องถิ่น. วารสารพุทธศาสตร์ มจร อุบลราชธานี. 5 (3), 511-522.

ศุภมา จิตต์เที่ยง และคณะ. (2567). หลักธรรมาภิบาลกับบทบาทของนักการเมืองท้องถิ่น. วารสารพุทธนวัตกรรมและการจัดการ. 7 (1), 248-259.

Asian Development Bank (ADB). (1999). Governance in Thailand: Challenges, issues, and Prospects. Manila: Asian Development Bank (ADB).

Brown, M. E. and Treviño, L. K. (2006). Ethical Leadership: A Review and Future Directions. The Leadership Quarterly. 17 (6), 595-616.

Brown, M. E., et al. (2005). Ethical Leadership: A Social Learning Perspective for Construct Development and Testing. Organizational Behavior and Human Decision Processes. 97 (2), 117-134.

Chardchawarn, S. (2010). Local Governance in Thailand: The Politics of Decentralization and the Roles of Bureaucrats, Politicians, and the People. Chiba: Institute of Developing Economies (IDE).

CLGF. (2022). Cities, Climate Change Adaptation and Sustainable Development: The Role of Local Government in Commonwealth Small Island Development States. London: Commonwealth Local Government Forum.

Haque, M. S. (2010). Decentralizing Local Governance in Thailand: Contemporary Trends and Challenges. International Journal of Public Administration. 33 (12-13), 673-688.

Kalshoven, K., et al. (2011). Ethical Leadership at Work (ELW): Development and Validation of a Multidimensional Measure. The Leadership Quarterly. 22 (1), 51-69.

Meechan, S. (2020). Clientelistic Network in the 2019 Thai General Election: Evidence from Roi-Et Province. Social Science Asia. 6 (4), 1-20.

OECD. (2024a). OECD Regions and Cities at a Glance 2024. Paris: OECD Publishing.

OECD. (2024b). Global Trends in Government Innovation 2024: Fostering Human-Centred Public Services. Paris: OECD Publishing.

OECD. (2025). Government at a Glance 2025. Paris: OECD Publishing.

Open Government Partnership (OGP). (n.d.). OGP Local Circle on the 2030 Agenda and SDGs. Retrieved 15 June 2026, from https://www.opengovpartnership.org/ogp-local/local-community/2030-agenda-circle/

UNDP. (2022). Digital Strategy 2022–2025. New York: United Nations Development Programme.

UNDP. (2023). From Vision to Action: Explaining UNDP’s Digital Transformation Framework. New York: One United Nations Plaza.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-09-07

รูปแบบการอ้างอิง

พายุบุตร ส., ศรีหล้า ก., & โทอื้น ว. (2026). การพัฒนาภาวะผู้นำเชิงจริยธรรมและธรรมาภิบาลของผู้บริหารท้องถิ่นในบริบทศตวรรษที่ 21. วารสารมนุษยวิชาการ, 3(3), 1–12. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jah/article/view/3105