แนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง เพื่อพัฒนาทักษะทางสมองระดับปฐมวัยในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 1
คำสำคัญ:
การบริหารงานวิชาการ, มีส่วนร่วมของผู้ปกครอง, ทักษะทางสมองระดับปฐมวัยบทคัดย่อ
การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) ศึกษาสภาพการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง เพื่อพัฒนาทักษะทางสมองระดับปฐมวัยในสถานศึกษา 2) การศึกษาแนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง เพื่อพัฒนาทักษะทางสมองระดับปฐมวัยในสถานศึกษา ดำเนินการวิจัย 2 ขั้นตอน ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 ศึกษาสภาพการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง
เพื่อพัฒนาทักษะทางสมองระดับปฐมวัยในสถานศึกษา กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ ผู้บริหาร จำนวน 25 คน และครู จำนวน 266 คน รวม 291 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้น เครื่องมือคือแบบสอบถาม แบบมาตราส่วนประมาณค่า 5 ระดับ ขั้นตอนที่ 2 การศึกษาแนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง เพื่อพัฒนาทักษะทางสมองระดับปฐมวัยในสถานศึกษา กลุ่มผู้ให้ข้อมูล ได้แก่ ผู้ทรงคุณวุฒิ จำนวน 5 คน ได้มาโดยเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้เป็นแบบสัมภาษณ์ ผลการวิจัยพบว่า 1) สภาพการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง เพื่อพัฒนาทักษะทางสมองระดับปฐมวัยในสถานศึกษาในภาพรวม อยู่ระดับมาก ด้านที่มีค่าเฉลี่ยสูงสุด คือ ด้านการมีส่วนร่วมวัด และประเมินพัฒนาการ รองลงมา คือ ด้านการมีส่วนร่วมวางแผน และด้านที่มีค่าเฉลี่ยต่ำสุด คือ ด้านการร่วมจัดประสบการณ์การเรียนรู้ 2) แนวทางการบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมของผู้ปกครอง เพื่อพัฒนาทักษะทางสมองระดับปฐมวัยในสถานศึกษา พบว่า 1) ด้านการมีส่วนร่วมวางแผน ควรสร้างความตระหนัก ความรู้ ความเข้าใจ การกำหนดเป้าหมายร่วมกันระหว่างครู และผู้ปกครอง ในการจัดประสบการณ์ 2) ด้านการมีส่วนร่วมจัดประสบการณ์การเรียนรู้ ควรส่งเสริมให้ผู้ปกครองให้เห็นคุณค่าของการเรียนรู้ผ่านการเล่น ใช้ทรัพยากรท้องถิ่น เพื่อเชื่อมโยงการเรียนรู้กับบริบทจริงและส่งเสริมทักษะทางสมอง 3) ด้านการมีส่วนร่วมจัดสื่อ และแหล่งเรียนรู้ ควรเปิดโอกาสให้ผู้ปกครองมีส่วนร่วมในทุกขั้นตอน เพื่อขับเคลื่อนการพัฒนาสื่อและแหล่งเรียนรู้ที่ส่งเสริมทักษะทางสมอง และจัดระบบชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพ 4) ด้านการมีส่วนร่วมวัดและประเมินพัฒนาการ ควรให้ผู้ปกครองมีส่วนร่วมในการประเมิน และสะท้อนผลที่ช่วยพัฒนาทักษะทางสมองของเด็กปฐมวัยได้อย่างเป็นรูปธรรม
เอกสารอ้างอิง
กชกร ศรีสัง. (2564). กระบวนการบริหารแบบมีส่วนร่วมเพื่อพัฒนาความสามารถของสมองในการบริหารจัดการชีวิตของเด็กปฐมวัยในโรงเรียนบ้านใหม่ (วันครู 2503). มหาวิทยาลัยขอนแก่น.
กระทรวงศึกษาธิการ. (2557). แนวทางส่งเสริมการมีส่วนร่วมของผู้ปกครองในการจัดการศึกษา. โรงพิมพ์คุรุสภา.
กันตธี ถีระแก้ว และคณะ. (2568). กลยุทธ์การบริหารจัดการศึกษาระดับปฐมวัย โรงเรียนอนุบาลอำพรสู่มาตรฐานสากล. มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.
จุฑารัตน์ หิ้งทอง. (2560). การบริหารงานวิชาการแบบมีส่วนร่วมในสถานศึกษาระดับปฐมวัย [วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏ].
ทิพย์อักษร พุทธสริน. (2567). การพัฒนาทักษะการคิดเชิงบริหาร (EF) ของเด็กปฐมวัย โดยใช้กิจกรรมเสริมประสบการณ์สื่อสร้างสรรค์ จากวัสดุภูมิปัญญาท้องถิ่น. มหาวิทยาลัยราชภัฏชัยภูมิ.
ธันย์ สุภาแสน. (2563). การมีส่วนร่วมของผู้ปกครองในการจัดกิจกรรมพัฒนาการเด็กปฐมวัยโรงเรียนอนุบาลเอกชน จังหวัดเชียงใหม่. มหาวิทยาลัยธุรกิจบัณฑิตย์.
บุญชม ศรีสะอาด. (2560). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.
พระราชบัญญัติการพัฒนาเด็กปฐมวัย พ.ศ. 2562. (2562, 1 พฤษภาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 136 ตอนที่ 56 ก. หน้า 1–16.
พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. (2542, 19 สิงหาคม). ราชกิจจานุเบกษา. เล่ม 116 ตอนที่ 74 ก. หน้า 1–23.
พิณสุดา สิริธรังศรี. (2557). การบริหารสถานศึกษาที่มีประสิทธิผล. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
มนตรี วิชัยวงษ์. (2566). การพัฒนารูปแบบการบริหารจัดประสบการณ์เรียนรู้เพื่อพัฒนาทักษะทางสมองส่วนหน้า (Executive Function: EF) โดยใช้ม้าของศูนย์พัฒนาเด็กเล็กองค์การบริหารส่วนตำบลศรีเมืองชุม อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย. มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย.
ระวีวรรณ ทิพยานนท์. (2564). กลยุทธ์การบริหารวิชาการโรงเรียนปฐมวัยตามแนวคิดทักษะสมองเพื่อชีวิตที่สำเร็จ. จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก. (2568). แผนปฏิบัติการประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2568.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2560). หลักสูตรการศึกษาปฐมวัย พุทธศักราช 2560. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ.
สุพรรษา ใจอารีย์ และคณะ. (2561). การบริหารวิชาการระดับปฐมวัยในสถานศึกษา สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษานครศรีธรรมราช เขต 4. มหาวิทยาลัยราชภัฏนครศรีธรรมราช.
สุภาวดี หาญเมธี. (2561). คู่มือพัฒนาทักษะทางสมองระดับปฐมวัย สำหรับครูปฐมวัย. บริษัท มติชน จำกัด (มหาชน).
อนงค์นารถ ยิ้มช้าง และคณะ. (2567). ผู้ปกครองกับสื่อสร้างสรรค์เสริมสร้างทักษะสมอง EF. คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏนครสวรรค์.
อัญชิษฐา ปราณีตพลารักษ์. (2567). สภาพและแนวทางการพัฒนาการจัดการศึกษาระดับปฐมวัยในโรงเรียน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาพิษณุโลก เขต 3. มหาวิทยาลัยนเรศวร.
Bronfenbrenner, U., & Morris, P. A. (2006). The bioecological model of human development. In Handbook of child psychology.
Erikson, E. H. (1963). Childhood and society (2nd ed.). W. W. Norton & Company.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
หมวดหมู่
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 คณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
