การศึกษาข้อมูลพื้นฐานของชุมชนบ้านกุดรัง ตำบลกุดรัง อำเภอกุดรัง จังหวัดมหาสารคาม

บทคัดย่อ

งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาข้อมูลพื้นฐานของชุมชนบ้านกุดรัง ตำบลกุดรัง อำเภอกุดรัง จังหวัดมหาสารคาม เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ โดยมีประชากรกลุ่มเป้าหมาย คือ ประชาชนในชุมชนบ้านกุดรัง หมู่ 7 ตำบลกุดรัง อำเภอกุดรัง จังหวัดมหาสารคาม จำนวน 43 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจง แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องและแบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า ข้อมูลพื้นฐานของชุมชนบ้านกุดรัง ตำบลกุดรัง อำเภอกุดรัง จังหวัดมหาสารคาม ประกอบด้วย 1) ด้านโครงสร้างพื้นฐาน พบว่า ด้วยความร่วมมือจากหน่วยงานภาครัฐและองค์การบริหารส่วนตำบลกุดรัง โครงสร้างพื้นฐานชุมชนของบ้านกุดรังได้รับการพัฒนาอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้บริการสาธารณสุขขั้นพื้นฐาน ครอบคลุมการสร้างถนนคอนกรีต ขยายระบบน้ำประปาและไฟฟ้าภายในหมู่บ้าน จัดตั้งโรงเรียนประถมศึกษา ศูนย์พัฒนาเด็กเล็ก และสถานพยาบาล เพื่อสนับสนุนการประกอบอาชีพและความเป็นอยู่ของประชาชน 2) ด้านเศรษฐกิจ พบว่า เนื่องจากข้าวและพืชไร่ เช่น มันสำปะหลัง อ้อย และข้าวโพด เป็นพืชเศรษฐกิจหลักในพื้นที่ ชาวบ้านส่วนใหญ่ในหมู่บ้านกุดรังจึงเป็นเกษตรกร การเลี้ยงวัวควาย หมู และไก่พื้นเมือง รวมถึงการค้าขายและงานทั่วไป ถือเป็นอาชีพเสริม เพื่อเพิ่มผลผลิตและลดรายจ่าย ชาวบ้านบางส่วนได้จัดตั้งองค์กรเกษตรกรขึ้น ซึ่งรวมถึงกลุ่มเกษตรอินทรีย์ กลุ่มทอผ้าไหม และกลุ่มแม่บ้านเกษตรกร ซึ่งมีส่วนช่วยเสริมรายได้ให้กับครัวเรือน 3) ด้านสังคมและวัฒนธรรม พบว่า ความเป็นเครือญาติเป็นลักษณะเด่นของชุมชนบ้านกุดรัง ประชาชนส่วนใหญ่มักมีจิตสาธารณะและเอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ ในกิจกรรมต่าง ๆ ของหมู่บ้าน เช่น การวางแผนงานบุญ การทำงานเพื่อชุมชน และการให้ความช่วยเหลือเมื่อจำเป็น ชุมชนส่วนใหญ่มักให้และช่วยเหลือซึ่งกันและกัน เป็นสถานที่ประกอบพิธีกรรมทางศาสนาและงานวัฒนธรรมต่าง ๆ เช่น เทศกาลบั้งไฟ เทศกาลข้าวสาร เทศกาลข้าวเหนียว และเทศกาลลอยกระทง วัดวาอารามและศาสนามีบทบาทสำคัญต่อจิตวิญญาณของชุมชน 4) ด้านการพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ พบว่า การศึกษาทุกระดับชั้นถือเป็นภารกิจสำคัญอันดับต้น ๆ ของชุมชนบ้านกุดรัง แม้ว่าเยาวชนบางส่วนจะยังคงศึกษาต่อในโรงเรียนมัธยมศึกษาและอาชีวศึกษาในเขตพื้นที่โดยรอบ แต่เด็กส่วนใหญ่ในชุมชนกลับเข้าเรียนในโรงเรียนระดับก่อนประถมศึกษาและประถมศึกษาในตำบล อย่างไรก็ตาม ด้วยฐานะทางการเงินและการขาดแคลนโอกาสทางอาชีพ เยาวชนบางส่วนจึงขาดแรงผลักดันในการศึกษาต่อ และ 5) ด้านสิ่งแวดล้อมและชุมชน พบว่า ด้วยพื้นที่เกษตรกรรมและแหล่งน้ำธรรมชาติจำนวนมาก เช่น บ่อน้ำและคลองที่ประชาชนใช้ดื่มกิน ชุมชนบ้านกุดรังจึงมีสภาพแวดล้อมที่น่าอยู่โดยรวม อย่างไรก็ตาม ยังคงมีปัญหาเรื่องการเผาขยะ ขยะครัวเรือน และขยะเกษตร ซึ่งล้วนแต่ก่อให้เกิดมลพิษทางอากาศ ในด้านสุขภาพ ประชาชนส่วนใหญ่มีสุขภาพแข็งแรงดี