บทบาทของการมีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคมไทยยุคปัจจุบัน กรณีศึกษาชุมชนต้นแบบบ้านดงบัง ตำบลดงเมืองแอม อำเภอเขาสวนกวาง จังหวัดขอนแก่น
คำสำคัญ:
สังคม, การมีส่วร่วม, การพัฒนาบทคัดย่อ
งานวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของการมีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคมไทยยุคปัจจุบัน กรณีศึกษาชุมชนต้นแบบบ้านดงบัง ตำบลดงเมืองแอม อำเภอเขาสวนกวาง จังหวัดขอนแก่น เป็นการวิจัยแบบเชิงคุณภาพ มีเครื่องมือในการวิจัย คือ แบบสัมภาษณ์ โดยมีกลุ่มเป้าหมาย คือ ประชาชนในชุมชนบ้านดงบัง ตำบลดงเมืองแอม อำเภอเขาสวนกวาง จังหวัดขอนแก่น จำนวน 30 คน ที่มาจากการเลือกแบบเจาะจงทั้งหมด แล้วนำข้อมูลที่รวบรวมได้จากเอกสารต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องและแบบสัมภาษณ์ มาวิเคราะห์แบบเชิงเนื้อหา ผลการวิจัยพบว่า บทบาทของการมีส่วนร่วมในการพัฒนาสังคมไทยยุคปัจจุบัน กรณีศึกษาชุมชนต้นแบบบ้านดงบัง ตำบลดงเมืองแอม อำเภอเขาสวนกวาง จังหวัดขอนแก่น ประกอบด้วย 1) มิติด้านเศรษฐกิจชุมชน การมีส่วนร่วมของสมาชิกในชุมชนบ้านดงบังช่วยสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจผ่านการรวมกลุ่มทำกิจกรรมผลิตและจำหน่ายสินค้าชุมชน การใช้ทรัพยากรในพื้นที่อย่างมีประสิทธิภาพ และการปรับตัวตามแนวทางเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งช่วยกระจายรายได้และลดความเหลื่อมล้ำในชุมชน 2) มิติด้านสังคมและวัฒนธรรม ประชาชนในชุมชนร่วมมือกันสืบสานวัฒนธรรมประเพณีท้องถิ่น และแลกเปลี่ยนภูมิปัญญาดั้งเดิม ส่งเสริมความสามัคคีและสร้างความรู้สึกผูกพันระหว่างสมาชิกในชุมชน ช่วยป้องกันการสูญเสียรากเหง้าวัฒนธรรม และส่งเสริมความเข้าใจอันดีในสังคม 3) มิติด้านทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม การจัดการทรัพยากรธรรมชาติในชุมชนเป็นไปอย่างมีส่วนร่วม โดยการกำหนดกติกาการใช้ประโยชน์และฟื้นฟูสภาพแวดล้อม รวมทั้งการรณรงค์ลดปัญหาขยะและมลพิษ ทำให้ชุมชนรักษาความสมดุลของระบบนิเวศ และเพิ่มคุณภาพชีวิตของคนในพื้นที่ 4) มิติด้านการศึกษาและการเรียนรู้ร่วมกัน ชุมชนส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตผ่านศูนย์การเรียนรู้และกิจกรรมถ่ายทอดความรู้ทั้งในด้านภูมิปัญญาพื้นบ้านและเทคโนโลยีใหม่ ๆ ทำให้ประชาชนมีทักษะและความรู้ที่พร้อมรับการเปลี่ยนแปลง พร้อมทั้งสนับสนุนการสร้างผู้นำและคนรุ่นใหม่ที่มีความสามารถ และ 5) มิติด้านการบริหารจัดการชุมชน การบริหารชุมชนเน้นความร่วมมือและการมีส่วนร่วมของประชาชนทุกกลุ่ม ผ่านเวทีประชาคมและคณะกรรมการที่เป็นตัวแทนของชุมชน ส่งผลให้การวางแผนและการดำเนินงานตอบโจทย์ความต้องการจริง มีความโปร่งใสและเสริมสร้างความไว้วางใจระหว่างผู้นำกับประชาชน
