การเตรียมตัวตายดีวิถีพุทธ
คำสำคัญ:
การตายดี, การเตรียมตัวก่อนตาย, รับมือต่อความตายบทคัดย่อ
บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิดการเตรียมตัวตาย และเสนอแนวทางในการเตรียมตัวตายดีวิถีพุทธ โดยนำองค์ความรู้การเกิด การตระหนักต่อความตายและการเผชิญหน้าความตายตามหลักพระพุทธศาสนาและหลักการทางจิตวิทยามาปฏิบัติให้ถูกต้องเพื่อให้ไม่เกรงกลัวความตาย และมีสติต่อความตายตามหลักพระพุทธศาสนา
สรุปแนวทางการเตรียมตัวตายดีวิถีพุทธนั้นประกอบด้วย 1. ด้านร่างกาย เข้าใจสภาพร่างกายตามสภาวะของสังขาร เตรียมพร้อมในการจากลาโดยมอบหมายวางแผนจัดการหน้าที่ที่เกี่ยวกับชีวิต เลือกสถานที่อันสัปปายะจนถึงนาทีสุดท้ายตามกาลอันสมควร 2. ด้านจิตใจ การทำใจยอมรับได้ต่อความตายของตนว่าความตายเป็นสิ่งที่ไม่มีใครสามารถหลีกเลี่ยงได้ มีแนวทางปฏิบัติธรรมเพื่อเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวทางจิตใจ ยอมรับการตายและปล่อยวางทุกสิ่งได้ไม่หวาดกลัวต่อความตาย 3. ด้านสังคม สร้างเป้าหมายพร้อมเตรียมเผชิญความตาย สานสัมพันธภาพในครอบครัวและบุคคลอันเป็นที่รัก ปลอบโยน ปรับความเข้าใจซึ่งกันและกันให้อภัยต่อกันในความขัดแย้งที่เกิดขึ้นในอดีต 4. ด้านปัญญา ศึกษาชีวิตและความตายและภาวะใกล้ตายให้มีความเข้าใจในธรรมชาติตามความเป็นจริงของชีวิต และพร้อมตายอย่างมีศักดิ์ศรี
เอกสารอ้างอิง
Becker Ernest. (1973). The Denial of Death. New York: Free Press.
Christensen, B.L., & Kockrow, E.O. (1999). Foundation of nursing. (3rd ed.). St.Louis: Mosby.
Corr, C.A., Nabe, C.M., & Corr, D.M. (1997). Death and dying, Life and living. (2nd ed.). Pacific Grove: Brooks/ Cole Publishing.
Douglas, R., & Brown, H.N. (2002). Patients’ attitudes toward advance directives. Journal of Nursing Scholarship, 34(1), 61-65.
Gullone, E. (2000). The Development of Normal Fear: A Century of Research. Clinical Psychology Review, 20(4), 429-451.
คณะกรรมการแผนกตำรา มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย (2544). พระธัมมปทัฏฐกถาแปล ภาค 1. (พิมพ์ครั้งที่ 18). นครปฐม: โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.
ณัฐยา วาสิงหน. (2541). ความหมายของความตาย: การตีความตามพุทธปรัชญา. [วิทยานิพนธ์ปริญญาโท]. มหาวิทยาลัยเชียงใหม่.
พระครูศีลวัตรประภากร, จักรพรรณ วงศ์พรพวัณ, จรัส ลีกา, จิรวรรณ โปรดบำรุง และ พระมหาไพฑูรย์ สิริธมฺโม. (2564). การเตรียมตัวในวาระสุดท้ายอย่างมีสติ. วารสารบัณฑิตศึกษามหาจุฬาขอนแก่น, 8(3), 101-112.
พระประภาส ปญฺญาคโม. (2561). พุทธวิธีเตรียมตัวตายแบบทิเบต. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม, 5(1), 55-66.
พระสัทธรรมโชติกะ ธัมมาจริยะ. (2525). ปรมัตถโชติกะ ปริเฉทที่ 4 วิถีสังคหะและนามรูปวิถีวินิจฉัยพร้อมด้วยภาพวิถี. นครปฐม: มูลนิธิสัทธัมมโชติกะ.
พิสิษฐ์ พิริยาพรรณ, เวธกา กลิ่นวิชิต, พวงทอง อินใจ และ สิริลักษณ์ โสมานุสรณ์. (2560). กระบวนทัศน์ของผู้สูงอายุและครอบครัว ในการเตรียมความพร้อมสู่การตายอย่างสงบที่โรงพยาบาล. วารสารการพยาบาลและการศึกษา, 10(2), 1-18.
มหาวิทยาลัยมหามกุฏราชวิทยาลัย. (2540). วิสุทธิมรรคแปล, ภาค 2 ตอน 1. (พิมพ์ครั้งที่ 8). นครปฐม: โงพิมพ์มหามกุฎราชวิทยาลัย.
รื่นเริง ลีลานุกรม. (2549). “การตายทางการแพทย์” ใน โสรัจจ์ หงศ์ลดารมภ์ (บ.ก.), ความตายกับการตาย : มุมมองจากศาสนากับวิทยาศาสตร์ (น. 61-67), โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
วโรดม เสมอเชื้อ, พิกุล นันทชัยพันธ์ และ สุดารัตน์ สิทธิสมบัติ. (2562). การตายดีตามการรับรู้ของผู้รอดชีวิตจากมะเร็ง. พยาบาลสาร, 46(1), 52-64.
อารีย์ พีรพรวิพุธ และ อัศวิน เนตรโพธิ์แก้ว. (2567). การสื่อสาร ประเด็นแห่งยุคสมัย ความหมาย “การตายดี” วิถีสู่การตายอย่างสงบในสังคมไทย. วารสาร มจร สังคมศาสตร์ปริทรรศน์, 13(1) , 64-78.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารปัญญาและคุณธรรม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
ทัศนะและความคิดเห็นที่ปรากฏในบทความในวารสาร ถือเป็นความรับผิดชอบของผู้เขียนบทความนั้น และไม่ถือเป็นทัศนะและความรับผิดชอบของกองบรรณาธิการ ยินยอมว่าบทความเป็นลิขสิทธิ์ของวารสาร
