แนวทางการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ด้วยหลักอิทธิบาท 4

บทคัดย่อ

การพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม เป็นโครงการที่สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (สพฐ.) ดำเนินการตามพระบรมราโชบายด้านการศึกษาของสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวมหาวชิราลงกรณบดินทร เทพยวรางกูร ที่มุ่งให้ผู้บริหาร ครู นักเรียนและบุคลากรทางการศึกษาได้รับการปลูกฝังคุณธรรม 5 ประการ ได้แก่ ความพอเพียง ความกตัญญู ความซื่อสัตย์สุจริต ความรับผิดชอบ และอุดมการณ์คุณธรรม ซึ่งมีกระบวนการพัฒนาโรงเรียนคุณธรรม 6 ขั้นตอน ตามกระบวนการของมูลนิธิยุวสถิรคุณ ได้แก่ ขั้นตอนที่ 1 การสร้างการรับรู้และการยอมรับ ขั้นตอนที่ 2 การสร้างครูแกนนำและนักเรียนแกนนำ ขั้นตอนที่ 3 การกำหนดคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน ขั้นตอนที่ 4 การกำหนดวิธีบรรลุคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน ขั้นตอนที่ 5 การลงมือปฏิบัติเพื่อบรรลุเป้าหมายการเปลี่ยนแปลง และขั้นตอนที่ 6 การสร้างกลไกการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรมให้โรงเรียนประสบความสำเร็จ โดยนำหลักอิทธิบาท 4 ซึ่งเป็นพุทธธรรมที่ทำให้การทำงานประสบความสำเร็จ และมีความสุขได้นำมาประยุกต์ใช้ในการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ให้สำเร็จด้วยหลักอิทธิบาท 4 มีองค์ประกอบสำคัญ 5 องค์ประกอบ ได้แก่ 1) หลักการ 2) วัตถุประสงค์ 3) วิธีการดำเนินงาน 4) แนวทางการประเมิน และ 5) เงื่อนไขความสำเร็จ ซึ่งจะนำหลักอิทธิบาท 4 มาประยุกต์ใช้ในองค์ประกอบที่ 3 วิธีดำเนินงานขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรม สพฐ. ทั้ง 6 ขั้นตอน จึงเป็นเครื่องมือสำคัญในการขับเคลื่อนโรงเรียนคุณธรรมให้โรงเรียนประสบความสำเร็จ เริ่มจาก การวางแผนอย่างมีส่วนร่วม ส่งเสริมสนับสนุนและเสริมแรง เพื่อการดำเนินการอย่างมีประสิทธิภาพ ที่สำคัญต้องมีการนิเทศติดตามและแลกเปลี่ยนเรียนรู้ เพื่อประเมินผลการปฏิบัติงาน พร้อมทั้งถอดบทเรียน และประชาสัมพันธ์ผลการดำเนินโครงการโรงเรียนคุณธรรมอย่างมีส่วนร่วม เพื่อการพัฒนาคุณธรรมจริยธรรมนักเรียนอย่างยั่งยืน