บทบาทอาชีวศึกษาต่อการพัฒนาประเทศ

ผู้แต่ง

  • อรอุมา นาทสีทา มหาวิทยาลัยนครพนม

คำสำคัญ:

การพัฒนาประเทศ, อาชีวศึกษา, การศึกษา

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาบทบาทของอาชีวศึกษาที่มีต่อการพัฒนาประเทศ ในด้านการจัดการศึกษาเพื่อผลิตและพัฒนากำลังคน ด้านการส่งเสริมเศรษฐกิจ ด้านการพัฒนาท้องถิ่นและด้านการเตรียมพร้อมสู่อาชีพในอนาคต ผลการศึกษาพบว่า ในยุคของการเปลี่ยนแปลงทางเทคโนโลยีแบบก้าวกระโดดและภาวะการขาดแคลนแรงงานฝีมือบทบาทของอาชีวศึกษาในด้านการจัดการศึกษาที่มุ่งเน้นการฝึกทักษะวิชาชีพและการปฏิบัติจริงเป็นระบบการศึกษาที่มุ่งผลิตกำลังคนให้มีทักษะเฉพาะทาง และมีความสามารถในการประกอบอาชีพ ซึ่งสามารถตอบสนองต่อความต้องการของตลาดแรงงานให้พร้อมเข้าสู่อุตสาหกรรมเพื่อส่งเสริมการเติบโตของอุตสาหกรรม และยังเป็นกลไกขับเคลื่อนด้านเศรษฐกิจของประเทศในระยะยาว บทบาทของอาชีวศึกษาในการพัฒนาท้องถิ่น โดยการฝึกอบรมวิชาชีพซึ่งเป็นการจัดการศึกษาระยะสั้นทั้งในสถานศึกษาและนอกสถานศึกษา สำหรับการพัฒนาอาชีพให้คนในท้องถิ่น เพื่อลดความเหลื่อมล้ำในการเข้าถึงระบบการศึกษาซึ่งสอดคล้องกับแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติและแผนการศึกษาแห่งชาติในการลดความเหลื่อมล้ำในสังคมสำหรับการเตรียมพร้อมสู่เศรษฐกิจในอนาคต บทบาทอาชีวศึกษาคือกำหนดนโยบายที่สนับสนุนทุนอุปกรณ์ที่ดี มีคุณภาพสามารถใช้ได้จริงให้กับสถาบันอาชีวศึกษา เพื่อทันเทคโนโลยีสมัยใหม่ และครูต้องค้นคว้าความรู้อยู่เสมอและต้องพัฒนาทักษะของตนเอง เพื่อถ่ายทอดองค์ความรู้ใหม่ ๆ ให้กับนักเรียนและนักศึกษาได้ สำหรับนักเรียนและนักศึกษาต้องพัฒนาตนเองให้เป็นผู้เรียนรุ่นใหม่ที่ใช้เทคโนโลยีในการเรียนรู้ตลอดชีวิต

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2562). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ, สำนักนายกรัฐมนตรี.

กระทรวงแรงงาน สำนักงานปลัดกระทรวงแรงงาน กองเศรษฐกิจการแรงงาน. (2567). รายงานผลการวิเคราะห์ข้อมูลอุปสงค์และอุปทานแรงงานระดับประเทศ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2567. กระทรวงแรงงาน สำนักงานปลัดกระทรวงแรงงาน กองเศรษฐกิจการแรงงาน.

ขนิษฐา ชัยรัตนาวรรณ. (2561). แนวทางการขับเคลื่อนและพัฒนาอาชีวศึกษาไทย. วารสารอาชีวศึกษาภาคกลาง, 2(2), 1-9.

จุลนี เทียนไทยและกุลกนิษฐ์ สุธรรมชัย. (2565). การพัฒนาศักยภาพและเอกลักษณ์แรงงานอาชีวศึกษาไทยใน 3 อุตสาหกรรมหลัก: การวิเคราะห์ผ่านแผนที่เส้นทางการก้าวเข้าสู่แรงงานอาชีวศึกษาไทย ภายใต้แนวคิดความปกติใหม่. สำนักงานการวิจัยแห่งชาติ. กรุงเทพฯ.

ชญาวดี ชัยอนันต์. (25 มกราคม 2567). เศรษฐกิจไทยปี 67 กับความท้าทายเชิงโครงสร้าง. ธนาคารแห่งประเทศไทย. https://www.bot.or.th/th/research-and-publications/articles-and

ธนาคารออมสิน. (2564). โครงการออมสินอาชีวะสร้างอาชีพสู่ชุมชน. ธนาคารออมสิน. https://www.gsb.or.th/gsb_govs/gsb-archeeva/

ธีระ ชินะผา เสน่ห์ ฎีกาวงค์ สุรภี โสรัจจกุล และนันทิญาพร นาเรือง. (2565). การผลิตกำลังคนอาชีวศึกษาคุณภาพสูงรองรับยุคเทคโนโลยีเปลี่ยนโลก. วารสารวิชาการสถาบันวิทยาการจัดการแห่งแปซิฟิค (สาขามนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์), 8(1), 85-96.

มลฑา บุญลือ. (2562). การประเมินโครงการเสริมทักษะวิชาชีพแก่ผู้เรียนและชุมชนด้วยกิจกรรมชีววิถีเพื่อการพัฒนาอย่างยั่งยืน วิทยาลัยการอาชีพนครไทย. วิทยาลัยการอาชีพนครไทยสำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. พิษณุโลก.

วิทยาลัยอาชีวศึกษาหนองคาย. (2561). รายงานการติดตามผลและประเมินโครงการฝึกอบรมอาชีพระยะสั้น (108 อาชีพ) หลากหลายแก่ประชาชนทั่วไป ประจำปีการศึกษา 2561 ณ โรงเรียนเหล้าฝ้ายผุงวิทย์ อำเภอเมือง จังหวัดหนองคาย. งานโครงการพิเศษและบริการชุมชน วิทยาลัยอาชีวศึกษาหนองคาย. หนองคาย.

สมพร ปานดำ. (2564). การจัดการอาชีวศึกษาที่ตอบสนองกับการเปลี่ยนแปลงของโลกอนาคต. วารสารวิชาการสถาบันการอาชีวศึกษาภาคใต้ 1, 6(1), 9 – 22.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (2562). หลักเกณฑ์และแนวปฏิบัติการจัดการอาชีวศึกษาระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพและระดับประกาศนียบัตรวิชาชีพชั้นสูง. สำนักมาตรฐานการอาชีวศึกษาและวิชาชีพ สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา.

สำนักงานสภานโยบายการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมแห่งชาติ (สอวช.). (2564). ปรับแนวทางการศึกษาไทย เน้นสร้างทักษะให้ไทยก้าวทันการเปลี่ยนแปลงโลก. รายงานการพัฒนาการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรมของประเทศ ปี 2564.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (21 พฤษภาคม 2563). แผนพัฒนาการอาชีวศึกษาระยะ 5 ปี (พ.ศ. 2563–2567). สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. https://vec.go.th.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (20 มิถุนายน 2565). พระราชบัญญัติการอาชีวศึกษา พ.ศ. 2551. สำนักงานปลัดกระทรวงศึกษาธิการ. https://ops.moe.go.th/wp-content/uploads.

สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. (29 สิงหาคม 2565). รายงานสถานการณ์อาชีวศึกษาแห่งชาติ. สำนักงานคณะกรรมการการอาชีวศึกษา. https://vec.go.th/th-th

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (17 กุมภาพันธ์ 2568). รายงานภาวะเศรษฐกิจไตรมาสที่ 4/2567. สํานักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.https://www.nesdc.go.th/ewt_dl_link.php?nid=16140&filename=QGDP_report

สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ. (2564). รายงานสรุปผลการดำเนินการประจำปีตามแผนการปฎิรูป ประจำปี 2564. สำนักงานสภาพัฒนาการเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติ.https://www.nesdc.go.th/download/document/NSCR/CR64_Book.pdf

รรถพล สังขวาสี พา อักษรเสือ และชัยยุทธ ศิริสุทธ. (2564). อนาคตภาพการอาชีวศึกษาไทยในทศวรรษหน้า (พ.ศ. 2565-2574). วารสารวิชาการธรรมทรรศน์, 21(4), 221 - 223.

Malaysian-German Chamber of Commerce and Industry (MGCC) German Dual Vocational Training. (2025). German Dual Vocational Training in Malaysia. Malaysian-German Chamber of Commerce and Industry. https://malaysia.ahk.de/en/vocational-training

Praornpit Katchwattana. (December 23, 2023). ถอดบทเรียนการจัดการศึกษาร่วมกับสถานประกอบการมิติใหม่ของการผลิตคนตอบโจทย์ภาคอุตสาหกรรมอย่างมีประสิทธิภาพ (ตอนที่ 1). Salika Knowledge sharing space. https://www.salika.co/2022/12/03/lesson-learn-from-eec-model-with-industrial.

World Bank. (2019, July). Thailand Skills for the Future: Preparing Thai Workers for Tomorrow's Economy. World Bank Group. https://www.worldbank.org/en/country/thailand/publication/thailand-economic-monitor-reports

World Economic Forum (WEF). (2025, Jan 8). The Future of Jobs Report 2025. World Economic Forum. https://www.weforum.org/publications/series/future-of-jobs/

UNESCO-UNEVOC. (2020). Promoting quality in TVET: A practical guide. Institute of Education Sciences. https://files.eric.ed.gov/fulltext/ED608983.pdf

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

09/20/2025

รูปแบบการอ้างอิง

นาทสีทา อ. (2025). บทบาทอาชีวศึกษาต่อการพัฒนาประเทศ. วารสารนวัตกรรมการวิจัยเพื่อสังคม, 1(4), 39–52. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/JRI/article/view/1775

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ (Academic Articles)