การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นรายวิชา “การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช” สำหรับนักเรียน ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยใช้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบ โครงงานเป็นฐาน ตามหลักการ IP-CAS
คำสำคัญ:
หลักสูตรท้องถิ่น, การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช, โครงงาน, IP-CASบทคัดย่อ
การวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นรายวิชา "การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช" สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยใช้การจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานตามหลักการ Inquiry-based Exploration, Practical Skills Development, Collaboration and Communication, Analysis and Application, Self-reflection and Lifelong Learning (IP-CAS) และเปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนกับเกณฑ์ร้อยละ 80 รวมทั้งวิเคราะห์ความคิดเห็นของนักเรียนต่อหลักสูตร กลุ่มตัวอย่างคือนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 จำนวน 30 คน ที่ได้รับการคัดเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือวิจัยประกอบด้วย หลักสูตรท้องถิ่นรายวิชา "การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช" จำนวน 1.0 หน่วยกิต ใช้เวลา 40 ชั่วโมง แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียน แบบสังเกตการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ และแบบสอบถามความคิดเห็นของนักเรียน การตรวจสอบคุณภาพเครื่องมือโดยผู้ทรงคุณวุฒิ 5 ท่าน ตรวจสอบความตรงเชิงเนื้อหา ความยากง่าย อำนาจจำแนก และความเที่ยงตรงของแบบทดสอบโดยใช้วิธี KR-20 การวิเคราะห์ข้อมูลใช้สถิติเชิงพรรณนา (ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน) และสถิติเชิงอนุมาน (Paired sample t-test เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ก่อนและหลังเรียน) ที่ระดับนัยสำคัญ .05
ผลการวิเคราะห์ความคิดเห็นของนักเรียนพบว่าค่าเฉลี่ยความคิดเห็นโดยรวมอยู่ในระดับเห็นด้วยอย่างยิ่ง โดยแบ่งเป็น 5 ด้าน ได้แก่ ด้านเนื้อหาสาระ ด้านกิจกรรมการเรียนรู้ ด้านสื่อและแหล่งเรียนรู้ ด้านการวัดผลและประเมินผล และด้านประโยชน์ที่ผู้เรียนได้รับ ซึ่งเป็นด้านที่ได้รับคะแนนเฉลี่ยสูงที่สุด การศึกษาข้อมูลพื้นฐานและการพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นรายวิชา การเพาะเลี้ยงเนื้อเยื่อพืช สำเร็จตามเป้าหมาย โดยสามารถจัดทำหลักสูตรที่สมบูรณ์ จำนวน 1 หน่วยกิต ใช้เวลาเรียนรวมทั้งสิ้น 40 ชั่วโมง มีองค์ประกอบของหลักสูตรครบถ้วนทั้ง 10 ส่วน โดยผสมผสานแนวคิด IP-CAS เข้ากับการจัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบโครงงานเป็นฐานอย่างมีประสิทธิภาพ ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนักเรียนหลังจากเรียนด้วยหลักสูตรดังกล่าวเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยสำคัญทางสถิติ โดยคะแนนเฉลี่ยหลังเรียนสูงกว่าเกณฑ์ที่กำหนดไว้ ทั้งยังแสดงให้เห็นถึงพัฒนาการจากคะแนนก่อนเรียนอย่างชัดเจน นักเรียนมีความสามารถในการนำความรู้ไปประยุกต์ใช้ วิเคราะห์ และลงมือปฏิบัติได้จริงตามกระบวนการทางวิทยาศาสตร์
Downloads
เอกสารอ้างอิง
จิรัชญา เนื่องชมภู. (2564). ผลของการจัดการเรียนรู้แบบใช้โครงงานเป็นฐาน เรื่องการเคลื่อนที่เพื่อพัฒนาทักษะกระบวนการทางวิทยาศาสตร์ขั้นบูรณาการและความสามารถในการแก้ปัญหาทางวิทยาศาสตร์ของนักเรียนชั้นประกาศนียบัตรวิชาชีพปีที่ 2. วารสารการศึกษาและนวัตกรรมการเรียนรู้ มหาวิทยาลัยวลัยลักษณ์, 1(2), 171–186.
ณัฐภาคย์ พัฒนพิเชียร. (2553). การพัฒนาครูโดยใช้รูปแบบสวิปปาเพื่อพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่นความหลากหลายทางชีวภาพ เรื่องผีเสื้อในตำบลป่าเด็งของโรงเรียนป่าเด็งวิทยา อำเภอแก่งกระจาน จังหวัดเพชรบุรี. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี).
ธนัชพร อุทธา. (2566). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์ เรื่อง งานและพลังงานโดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบสืบเสาะหาความรู้ 5 ขั้น (5Es) สำหรับนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนพนาศึกษา. วารสารสังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม, 4(1), 55–72.
ปรียานุช พรหมภาสิต, และคณะ. (2557). Knowledge management: สร้างเกลียวความรู้พัฒนาการสอนแบบ Problem-based Learning (PBL), Project-based Learning (PjBL). คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏกำแพงเพชร
พิมพันธ์ เดชะอุปต์, พเยาว์ ยินดีสุข, & ราเชน มีศรี. (2556). การสอนคิดด้วยโครงงานการเรียนการสอนแบบบูรณาการ ทักษะในศตวรรษที่ 21 (พิมพ์ครั้งที่ 3). จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
บุญชม ศรีสะอาด. (2556). การวิจัยเบื้องต้น (พิมพ์ครั้งที่ 9). สุวีริยาสาส์น.
ปฏิญญา สังขนันท์. (2560). การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่องผลิตภัณฑ์จากมะพร้าวที่บ้านลาดเป้งของโรงเรียนวัดลาดเป้ง จังหวัดสมุทรสงคราม โดยกระบวนการวิจัยแบบมีส่วนร่วม. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏเพชรบุรี].
วรวรรณ มิถุนดี. (2554). การพัฒนาหลักสูตรท้องถิ่น เรื่อง เมืองขุขันธ์ กลุ่มสาระการเรียนรู้สังคมศึกษา ศาสนาและวัฒนธรรม สำหรับนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 6 สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาศรีสะเกษ เขต 3. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏสุรินทร์].
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2557). รูปแบบการจัดการเรียนการสอนจากการประยุกต์ใช้นวัตกรรมการเรียนรู้เพื่อสร้างสรรค์ด้วยปัญญา (Constructionism). สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560–2579. สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี. (2560). คู่มือการใช้หลักสูตรรายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์ (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พ.ศ. 2551 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย. สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี.
สุจันทร์ญา อุปแก้ว. (2564). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการเรียนรู้แบบร่วมมือเพื่อส่งเสริมความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 2. Journal of MCU Nakhondhat, 8(8), 191–209.
ซาวียะห์ สาเหาะ. (2566). การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาศาสตร์ เรื่องแสงโดยใช้รูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบห้องเรียนกลับด้าน เพื่อส่งเสริมทักษะการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3. [วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยราชภัฏยะลา].
Joyce, B. R., Weil, M., & Calhoun, E. (2015). Models of teaching (9th ed.). Pearson.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2025 วารสารนวัตกรรมการวิจัยเพื่อสังคม
อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
