การจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูด้วยชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ

ผู้แต่ง

  • นัยยะนันท์ ชุมบัวจันทร์ สาขาวิชาพุทธบริหารการศึกษา คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การจัดการเรียนรู้เชิงรุก, ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ, การพัฒนาครู

บทคัดย่อ

การเปลี่ยนแปลงของบริบททางการศึกษาในศตวรรษที่ 21 ส่งผลให้บทบาทของครูต้องปรับเปลี่ยนจากผู้ถ่ายทอดความรู้เป็นผู้ออกแบบการเรียนรู้ เน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ กระบวนการจัดการเรียนรู้เชิงรุกจึงได้รับความสำคัญมากขึ้นควบคู่กับการพัฒนาวิชาชีพครูอย่างต่อเนื่อง บทบาทของ “ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC)” จึงมีความสำคัญในฐานะเครื่องมือที่ช่วยส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ของครูให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด

          ผู้เขียนขอเสนอประเด็นต่าง ๆ ที่เกี่ยวข้องกับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูด้วยชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ดังนี้ 1) ความหมายและแนวคิดของการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 2) ความสำคัญของ ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ในการพัฒนาครู 3) ขั้นตอนการดำเนินงาน ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ที่ส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก 4) กรอบแนวคิดการพัฒนาครูด้วยชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพและ 5)แนวทางการนำไปประยุกต์ใช้ในสถานศึกษาโดยสามารถใช้เป็นแนวทางในการออกแบบกิจกรรม ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ เพื่อยกระดับการจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครู และสร้างวัฒนธรรมการเรียนรู้ร่วมกันในสถานศึกษา อันจะนำไปสู่การพัฒนาคุณภาพผู้เรียนอย่างยั่งยืนข้อค้นพบจากการสังเคราะห์เอกสารและวรรณกรรมที่เกี่ยวข้อง คือ 1) ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ เป็นกลไกการพัฒนาครูอย่างยั่งยืน โดยอาศัยการทำงานร่วมกัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสะท้อนแนวปฏิบัติระหว่างครู ซึ่ง ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ส่งเสริมการเรียนรู้ร่วมกันในสถานศึกษา และสร้างวัฒนธรรมของการเรียนรู้ต่อเนื่อง  2) การจัดการเรียนรู้เชิงรุก ถูกนำมาเชื่อมโยงกับการพัฒนาแผนการจัดการเรียนรู้ด้วยชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ซึ่งช่วยให้ครูสามารถออกแบบกิจกรรมการเรียนรู้เพื่อให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมและเกิดทักษะในศตวรรษที่ 21อย่างแท้จริง 3) เกิดกรอบแนวคิด สำหรับการพัฒนาครูด้วย ชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ ที่ส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุก ประกอบด้วย 4 ขั้นตอนสำคัญ ได้แก่ การระบุปัญหาการจัดการเรียนรู้, การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ, การออกแบบแผนการจัดการเรียนรู้
เชิงรุก, และการสะท้อนผลและปรับปรุงกระบวนการเรียนรู้

Downloads

Download data is not yet available.

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แนวทางการขับเคลื่อนชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ (PLC). สำนักพัฒนานวัตกรรมการจัดการศึกษา.

กีรติ บุญเจือ. (2554). ปรัชญากับการศึกษา. พิมพ์ดี.

พรธิภา ชินะประยูร. (2552). การจัดการเรียนรู้แบบสร้างสรรค์. โอเดียนสโตร์.

ศรีวรรณ สุวรรณพลาย. (2560). แนวทางการพัฒนาชุมชนแห่งการเรียนรู้ทางวิชาชีพในสถานศึกษา. วารสารศึกษาศาสตร์ปริทรรศน์, 32(1), 11–23.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). รายงานการวิจัยเชิงนโยบาย: แนวทางการส่งเสริมการจัดการเรียนรู้เชิงรุกในสถานศึกษา. พริกหวานกราฟฟิค.

Bonwell, C. C., & Eison, J. A. (1991). Active learning: Creating excitement in the classroom (ASHE-ERIC Higher Education Report No. 1). George Washington University.

Davies, D. (2003). Active learning strategies and teaching tools. Teaching and Learning Journal, 4(1), 20–25.

DuFour, R. (2004). What is a “professional learning community”? Educational Leadership, 61(8), 6–11.

DuFour, R. (2010). Whatever it takes: How professional learning communities respond when kids don't learn. Solution Tree Press.

DuFour, R., & Eaker, R. (1998). Professional learning communities at work: Best practices for enhancing student achievement. National Education Service.

DuFour, R., DuFour, R., Eaker, R., & Many, T. (2006). Learning by doing: A handbook for professional learning communities at work. Solution Tree Press.

Freire, P. (1970). Pedagogy of the oppressed. Herder and Herder.

Fullan, M. (2006). Leading in a culture of change. Jossey-Bass.

Hord, S. M. (1997). Professional learning communities: Communities of continuous inquiry and improvement. Southwest Educational Development Laboratory.

Johnson, D. W., & Johnson, R. T. (1999). Learning together and alone: Cooperative, competitive, and individualistic learning. Allyn & Bacon.

Lieberman, A., & Miller, L. (2011). Teachers in professional communities: Improving teaching and learning. Teachers College Press.

Lomos, C., Hofman, R. H., & Bosker, R. J. (2011). Professional learning communities: A review of the literature. Teaching and Teacher Education, 27(4), 591–598.

Prince, M. (2004). Does active learning work? A review of the research. Journal of Engineering Education, 93(3), 223–231. https://doi.org/10.1002/j.2168-9830.2004.tb00809.x

Stoll, L., Bolam, R., McMahon, A., Wallace, M., & Thomas, S. (2006). Professional learning communities: A review of the literature. Journal of Educational Change, 7(4), 221–258. https://doi.org/10.1007/s10833-006-0001-8

Vescio, V., Ross, D., & Adams, A. (2008). A review of research on the impact of professional learning communities on teaching practice and student learning. Teaching and Teacher Education, 24(1), 80–91. https://doi.org/10.1016/j.tate.2007.01.004

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

09/20/2025

รูปแบบการอ้างอิง

ชุมบัวจันทร์ น. (2025). การจัดการเรียนรู้เชิงรุกของครูด้วยชุมชนการเรียนรู้ทางวิชาชีพ. วารสารนวัตกรรมการวิจัยเพื่อสังคม, 1(4), 29–38. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/JRI/article/view/1745

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิชาการ (Academic Articles)