นางนารายณ์แปลง : กลวิธีการรำของวรางคณา วุฒิช่วย

ผู้แต่ง

  • Nattaphol Klungklangdon Mahasarakham University

คำสำคัญ:

นางนารายณ์แปลง, กลวิธี, การรำ

บทคัดย่อ

            การศึกษาเรื่อง นางนารายณ์แปลง : กลวิธีการรำของวรางคณา วุฒิช่วย มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาประวัติและผลงาน  ในด้านการศึกษา กระบวนการได้รับการถ่ายทอด บทบาทการแสดงที่สำคัญ และศึกษากลวิธีการรำบทนางนารายณ์แปลง ในการแสดงโขน เรื่องรามเกียรติ์ ตอนนารายณ์ปราบนนทุก ของวรางคณา วุฒิช่วย โดยใช้ระเบียบวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ (Qualitative Research) และวิเคราะห์ข้อมูลจากการสังเกตการแสดง เอกสารทางวิชาการ ภาพถ่าย การลงพื้นที่เก็บข้อมูลภาคสนามภาคสนาม และการสัมภาษณ์กลุ่มผู้รู้ ผู้ปฏิบัติ 

ผลการวิจัยพบว่า แนวทางการถ่ายทอดท่ารำจากบรมครูทางนาฏศิลป์ไทยสู่ผู้แสดงที่มีความเชี่ยวชาญอย่าง วรางคณา วุฒิช่วย ซึ่งมีบทบาทสำคัญทั้งในด้านการศึกษา การแสดง และการสืบสานนาฏศิลป์ โดยเฉพาะบท “นางนารายณ์แปลง” ในการแสดงโขน ตอนนารายณ์ปราบนนทุก ที่ต้องอาศัยความสามารถในการรำแบบ “ทีท้าวทีพญา” อันแสดงถึงความสง่างาม สงบนิ่ง แต่ยังคงแฝงด้วยพลังอันมากล้น กลวิธีในการรำประกอบด้วยการใช้สายตา กระบวนท่ารำรวมถึงการเชื่อมท่ารำอย่างละเมียดละไม และการสื่อความหมายทางอารมณ์ เพื่อถ่ายทอดบทบาทนางแปลงที่มีภูมิหลังเป็นเทพเจ้า

เอกสารอ้างอิง

กิตติศักดิ์ เกิดอรุณสุขศรี. (2559). ท่วงทีลีลาและท่ารำตัวละครนาง : องค์ความรู้นาฏศิลป์ไทยของคุณครูบุนนาค

ทรรทรานนท์. รายงานกาวิจัยทุนส่งเสริมการวิจัย, สาขาวิชาศิลปะการแสดง, คณะมนุษยศาสตร์และประยุกต์,

มหาวิทยาลัยหอการค้าไทย.

โกวิท ตั้งตรงจิตร. (2547). คุยเฟื่องเรื่องรามเกียรติ์. กรุงเทพมหานคร: ชมรมเด็ก.

ทิวา พุทธสุวรรณ. (2552). กระบวนท่ารำตัวนนทุกในการแสดงโขน ชุดนารายณ์ปราบนนทุก กรณีศึกษาท่ารำครูทองเริ่ม

มงคลนัฏ. วิทยานิพนธ์ศิลปศาสตรมหาบัณฑิต, สาขานาฏยศิลป์ไทย, คณะศิลปกรรมศาสตร์,

จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ผุสดี หลิมสกุล. (2555). รำเดี่ยวแบบมาตรฐาน ตัวนาง เล่ม 1. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมพระนราธิปประพันธ์พงศ์. (2505). จดหมายเหตุลาลูแบร์ เล่ม 1. พระนคร: องค์การค้าของคุรุสภา.

รจนา สุนทรานนท์. (2549). นามานุกรมนาฏยศิลปิน : การศึกษาการสืบทอดนาฏยศิลป์สู่กรมศิลปากร.

ดุษฎีนิพนธ์ศิลปศาสตรดุษฎีบัณฑิต, สาขานาฏยศิลป์ไทย, คณะศิลปกรรมศาสตร์, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

เรณู โกศินานนท์. (2548). นาฏศิลป์ไทย. กรุงเทพมหานคร: ไทยวัฒนาพานิช.

สุนีย์ สมุทรานนท์. (2546). ทฤษฎีสุนทรียศาสตร์: การศึกษาทางศิลปะ. กรุงเทพมหานคร: สำนักพิมพ์จุฬาลงกรณ์

มหาวิทยาลัย.

หม่อมหลวงปิ่น มาลากุล. (2518). งานละครของพระบาทสมเด็จพระรามาธิบดีศรีสินทรมหาวชิราวุธพระมงกุฎเกล้าเจ้า

แผ่นดินสยาม. พระนคร: โรงพิมพ์ไทยวัฒนาพานิช.

อุษา สบฤกษ์. (2536). การศึกษาพฤติกรรมการสอนนาฏศิลป์ไทยในวิทยาลัยนาฏศิลป. วิทยานิพนธ์ครุศาสตรมหาบัณฑิต,

สาขาอุดมศึกษา, จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

Clive Bell. (1914). Art. London: Chatto & Windus.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-24

รูปแบบการอ้างอิง

Klungklangdon, N. (2026). นางนารายณ์แปลง : กลวิธีการรำของวรางคณา วุฒิช่วย. วารสารศิลปกรรมศาสตร์และวัฒนธรรมศาสตร์, 1(2). สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/FACS-JO/article/view/3077