แนวทางการบริหารจัดการสถานศึกษาเชิงนวัตกรรม
คำสำคัญ:
การบริหารจัดการสถานศึกษา, นวัตกรรมทางการศึกษา, ผู้บริหารสถานศึกษา, ศตวรรษที่ 21บทคัดย่อ
การบริหารจัดการสถานศึกษาเชิงนวัตกรรมเป็นแนวทางสำคัญในการยกระดับคุณภาพการศึกษาให้สอดคล้องกับการเปลี่ยนแปลงของสังคมในศตวรรษที่ 21 ซึ่งสถานศึกษาต้องเผชิญกับความท้าทายทั้งด้านสังคม เทคโนโลยี นโยบายทางการศึกษา และความคาดหวังของผู้มีส่วนเกี่ยวข้อง บทความวิชาการฉบับนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาแนวคิด หลักการ และทฤษฎีที่เกี่ยวข้องกับการบริหารจัดการสถานศึกษาเชิงนวัตกรรม รวมทั้งนำเสนอแนวทางการบริหารจัดการที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ในการพัฒนาคุณภาพสถานศึกษาอย่างเป็นระบบและยั่งยืน การศึกษานี้เป็นการศึกษาเชิงเอกสาร โดยการวิเคราะห์และสังเคราะห์แนวคิดจากเอกสารทางวิชาการ งานวิจัย และนโยบายด้านการศึกษา ผลการศึกษา พบว่า การบริหารจัดการสถานศึกษาเชิงนวัตกรรมควรมุ่งเน้นการพัฒนาในหลายมิติ ได้แก่ การบริหารวิชาการที่ส่งเสริมการจัดการเรียนรู้ฐานสมรรถนะและการเรียนรู้เชิงรุก การบริหารบุคลากรที่เน้นการพัฒนาศักยภาพครูและบุคลากรอย่างต่อเนื่อง การบริหารงบประมาณและทรัพยากรอย่างสร้างสรรค์และคุ้มค่า การใช้เทคโนโลยีดิจิทัลและระบบสารสนเทศเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการบริหาร รวมถึงการส่งเสริมการมีส่วนร่วมของครู ผู้ปกครอง ชุมชน และเครือข่ายทางการศึกษา นอกจากนี้ ผู้บริหารสถานศึกษาควรมีภาวะผู้นำเชิงนวัตกรรม มีวิสัยทัศน์ และสามารถขับเคลื่อนการเปลี่ยนแปลงได้อย่างเหมาะสม บทความนี้คาดหวังว่าจะเป็นแนวทางเชิงวิชาการที่ช่วยสนับสนุนผู้บริหารสถานศึกษาและผู้ที่เกี่ยวข้องในการนำแนวคิดการบริหารจัดการสถานศึกษาเชิงนวัตกรรมไปปรับใช้ เพื่อพัฒนาคุณภาพการศึกษาและสร้างความเข้มแข็งให้กับสถานศึกษาอย่างยั่งยืน
เอกสารอ้างอิง
กระทรวงศึกษาธิการ. (2564). แนวทางการพัฒนาการบริหารสถานศึกษาในยุคดิจิทัล. กรุงเทพฯ: กระทรวงศึกษาธิการ.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน. (2564). แนวทางการบริหารวิชาการสถานศึกษา ขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สพฐ.
สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2563). นวัตกรรมการบริหารการศึกษา. กรุงเทพฯ: พริก หวานกราฟฟิค.
สำนักวิชาการและมาตรฐานการศึกษา. (2562). การบริหารจัดการสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. กรุงเทพฯ: สพฐ.
สมชาย วงศ์คำจันทร์. (2564). การบริหารสถานศึกษาเชิงนวัตกรรมที่ส่งผลต่อคุณภาพผู้เรียน. วารสารบริหารการศึกษา, 15(2), 45–58.
สำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล. (2563). การบริหารจัดการภาครัฐด้วยเทคโนโลยีดิจิทัล. กรุงเทพฯ: DGA.
Bush, T. (2011). Theories of educational leadership and management. (4th ed.). London: Sage.
David, F. R. (2011). Strategic management: Concepts and cases. (13th ed.). Upper Saddle River, NJ: Pearson.
Fullan, M. (2016). The new meaning of educational change. (5th ed.). New York: Teachers College Press.
Hoy, W. K., & Miskel, C. G. (2013). Educational administration: Theory, research, and practice. (9th ed.). New York: McGraw-Hill.
Kast, F. E., & Rosenzweig, J. E. (1972). General systems theory: Applications for organization and management. Academy of Management Journal, 15(4), 447–465.
Likert, R. (1967). The human organization: Its management and value. New York: McGraw-Hill.
OECD. (2019). Innovating education and educating for innovation. Paris: OECD Publishing.
Rogers, E. M. (2003). Diffusion of innovations (5th ed.). New York: Free Press.
Senge, P. M. (2006). The fifth discipline: The art and practice of the learning organization. New York: Doubleday.
Trilling, B., & Fadel, C. (2009). 21st century skills: Learning for life in our times. San Francisco: Jossey-Bass.
