หลักทศพลญาณ : ยุทธวิธีการสื่อธรรมะของพระพุทธเจ้า

Main Article Content

พระครูสังฆรักษ์ศุภณัฐ ภูริวฑฺฒโน

บทคัดย่อ

บทความนี้เขียนจากทัศนของผู้เขียนสื่อถึงยุทธวิธีการสื่อธรรมะของพระพุทธเจ้าในหลักทศพลญาณ นำมาบูรณาการเพื่อเป็นแนวทางให้เกิดความรู้ความเข้าใจแก่บุคคลทั่วไป ในบริบททางสังคมที่มีพลวัต ส่งผลต่อการเปิดรับธรรมะที่แตกต่างกันของพุทธศาสนิกชนในยุคโลกาภิวัฒน์ ส่งผลให้สภาพความเป็นอยู่และการดำเนินชีวิตของประชาชนเกิดการเปลี่ยนแปลง โดยเฉพาะสังคมเมืองที่ต้องเผชิญกับวิถีชีวิตที่เร่งรีบ แข่งขันเพื่อความอยู่รอด เผชิญวิกฤติด้านคุณธรรมและจริยธรรมอย่างรุนแรง การเปลี่ยนถ่ายทางวัฒนธรรมอย่างรวดเร็ว ค่านิยมที่ดีงามของไทยเริ่มเสื่อมถอยลง สิ่งเหล่านี้ล้วนสะท้อนให้เห็นจากพฤติกรรมของคนในสังคมที่เปลี่ยนแปลงไป พระสงฆ์จึงมีบทบาทสำคัญในการเผยแผ่ธรรมะที่จะต้องมีการขัดเกลาจิตใจ พัฒนาจากเดิมผ่านการเทศน์ในวัด เป็นยุทธวิธีใหม่ ๆ ให้สอดคล้องกับปัจจุบัน ทั้งรูปแบบ สื่อ และเนื้อหา พุทธสัญลักษณ์ผ่านกระบวนการสื่อสารให้เกิด การเข้าใจ การเข้าถึง และการพัฒนา ผ่านsocial medial โดยสิ่งที่พระพุทธศาสนาสอนเป็นข้อแรก ก็คือ ความทุกข์ อันเป็นปัญหาที่มนุษย์พึงรับรู้และจัดการแก้ไขโดยถูกต้องและถือว่าภารกิจของพระพุทธศาสนาด้วยหลักทศพลญาณมาเป็นหลักในการบูรณาการเพื่อเป็นแนวทางในการเกิดความรู้ความเข้าใจแก่บุคคลทั่วไปอันจะสามารถนำความรู้ตามหลักธรรม 10 ข้อนั้น ๆ มาใช้บูรณาการเป็นหลักในการดำเนินชีวิต

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ภูริวฑฺฒโน พ. (2020). หลักทศพลญาณ : ยุทธวิธีการสื่อธรรมะของพระพุทธเจ้า. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 6(2), 104–117. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jgrp/article/view/4631
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

กาญจนา แก้วเทพ. (2554). การสื่อสาร ศาสนา กีฬา. กรุงเทพฯ : ภาพพิมพ์.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2556). พจนานุกรมพุทธศาสตร์ ฉบับประมวลธรรม. พิมพ์ครั้งที่ 25, กรุงเทพฯ : ผลิธัมม์.

พระพรหมคุณาภรณ์. (2556). พุทธวิธีในการสอน, พิมพ์ครั้งที่ 18. กรุงเทพมหานคร : บริษัท พิมพ์สวยจำกัด.

พระเทพเวที (ประยุกต์ ปยุตโต). (2532). หลักการศึกษาในพระพุทธศาสนา. พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร : อมรินทร์ พริ้นติ๊งกรุ๊พ.

พระพิจิตรธรรมพาที (ชัยวัฒน์ ธมฺมวฑฺฒโน). (2544). นักเทศนายุคโลกาภิวัตน์. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์เลี่ยงเชียง.

ณัฐนันท์ ศิริเจริญ. (2557). การสื่อสารเพื่อการรู้เท่าทันสื่อและสารสนเทศจากสื่ออินเทอร์เน็ตของนักศึกษาระดับปริญญาตรี (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต สาขานิเทศศาสตร์). กรุงเทพมหานคร : มหาวิทยาลัยสุโขทันธรรมาธิราช.

แสง จันทร์งาม. (2540). วิธีสอนของพระพุทธเจ้า. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหามกุฏราชวิทยาลัย.

สมชัย ศรีนอก. (2555). บทความเรื่องพุทธสื่อสาร. กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สิริพิชญ์ เตชะไกรศรี. (2549). การเผยแผ่ธรรมะเชิงรุกตามวิถีพุทธ : ศึกษาเฉพาะกรณี การจัดกิจกรรมธรรมะในสวน ณ สวนหลวง ร.9 (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบณัฑิต). พระนครศรีอยุธยา : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

Berlo, D.K. (1960). The Process of communication. New York : Holt Rinehart and Winston.

Schramm Wilber. (1954). The Process and Effects of Mass Communication. Urbana : University of Illinois Press.