ภาวะผู้นําของพระเจ้ามหาวิชิตราชในกูฏทันตสูตร

บทคัดย่อ

บทความนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อศึกษาภาวะผู้นําตามคติพระพุทธศาสนาของพระเจ้ามหาวิชิตราชที่ปรากฏในกูฎทันตสูตร และการประยุกต์ใช้ภาวะผู้นําของพระเจ้ามหาวิชิตราชในสถานการณ์ปัจจุบัน ผลการศึกษาพบว่า พระเจ้ามหาวิชิตราชทรงเป็นผู้นําตามคติของพระพุทธศาสนา โดยทรงมีคุณสมบัติภายใน คือคุณธรรมสําคัญ เช่น ทศพิธราชธรรมและคุณสมบัติภายนอก คือทรงมีบุคลิกลักษณะสง่างาม กล้าหาญ และสามารถแก้ปัญหาต่าง ๆ ของบ้านเมืองได้ดี หากพิจารณาจากทฤษฎีภาวะผู้นํา พระเจ้ามหาวิชิตราชทรงเป็นผู้นําพิเศษ (Charismatic Leader) เพราะทรงมีพรสวรรค์พิเศษในการทํางานให้สําเร็จได้อย่างน่าอัศจรรย์มีคุณธรรมเด่น เชื่อมั่นในตนเอง มีความสามารถสูงในการควบคุมตนเอง เมื่อพิจารณาจากทฤษฎีลักษณะพฤติกรรมของผู้นํา (Behavioral Theory) ทรงปกครองบ้านเมืองให้มีความเจริญรุ่งเรืองและแก้ไขปัญหาบ้านเมืองโดยใช้แนวทางการพัฒนาให้ประชาชนได้รับการศึกษา ส่งเสริมให้ประชาชนมีศีลธรรมและให้อยู่ดีกินดี และจากทฤษฎีสถานการณ์ (Situational Theory) ทรงวางแผนการบริหารบ้านเมืองไว้อย่างรอบคอบ ทรงแก้ไขปัญหาต่าง ๆ ตามลําดับความจําเป็นก่อนหลัง เช่น ปัญหาความยากจน ปัญหาการเกษตร และปัญหาการค้าการลงทุน ส่วนภาวะผู้นําของพระเจ้ามหาวิชิตราชที่สามาถนํามาประยุกต์ใช้ได้ในสังคมปัจจุบัน ได้แก่ การเป็นผู้นําที่ควรมีคุณสมบัติภายในคือคุณธรรมโดยเฉพาะหลักทศพิธราชธรรม และมีคุณสมบัติภายนอก คือมีบุคลิกลักษณะดี รู้จักวางตัวให้เหมาะสม และมีความสามารถในการแก้ปัญหา