การบูรณาการรักษาศีล ๕ อย่างมีส่วนร่วมในสถานศึกษาเพื่อสร้างความเข้มแข็งสู่ชุมชน : กรณีศึกษาโรงเรียนขยายโอกาสในอําเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่

บทคัดย่อ

การศึกษาวิจัยนี้มีวัตถุประสงค์ คือ ๑) เพื่อศึกษาบริบทและกระบวนการของสถานศึกษาในการรักษาศีล ๕ อย่างมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความเข้มแข็งสู่ชุมชน ของโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาอําเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ ๒) เพื่อศึกษาการบูรณาการการรักษาศีล ๕ อย่างมีส่วนร่วมในสถานศึกษาเพื่อสร้างความเข้มแข็งสู่ชุมชน กรณีศึกษาโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาอําเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ ๓) เพื่อเสนอแนวทางในการส่งเสริมการรักษาศีล ๕ อย่างมีส่วนร่วมในสถานศึกษาเพื่อสร้างความเข้มแข็งสู่ชุมชน กรณีศึกษาโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษาอําเภอเด่นชัย จังหวัดแพร่ เป็นการวิจัยแบบผสานวิธี ใช้วิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ โดยเก็บข้อมูลจากเอกสารและแบบสัมภาษณ์เชิงลึก วิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ด้วยการวิเคราะห์ข้อมูลจากแบบสัมภาษณ์ และวิธีการวิจัยเชิงปริมาณ เก็บข้อมูลโดยใช้แบบสอบถาม และทําการวิเคราะห์ข้อมูลด้วยค่าเฉลี่ย (Mean) และค่าส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน (Standard Deviation)

ผลการวิจัยพบว่า

๑) บริบทของสถานศึกษาในอําเภอเด่นชัย สถานศึกษาได้กําหนดทิศทาง/แนวทางการดําเนินงานในการบริหารจัดการศึกษา เพื่อให้สถานศึกษาและบุคลากรทางการศึกษาใช้เป็นแนวทางการจัดการศึกษา เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและประสิทธิผลอย่างสูงสุด มีแผนพัฒนาคุณภาพของสถานศึกษา และแผนปฏิบัติงานประจําปี มีนโยบายในการจัดการศึกษาแบบบูรณาการโดยใช้หลักพระพุทธศาสนาร่วมกับชุมชนในท้องถิ่นโดยสม่ําเสมอ ในการดําเนินโครงการส่งเสริมการรักษาศีล ๕ อย่างมีส่วนร่วมกับชุมชน ตามหลักของ “บ-ว-ร”

๒) การบูรณาการการรักษาศีล ๕ อย่างมีส่วนร่วมในสถานศึกษาเพื่อสร้างความเข้มแข็งสู่ชุมชน พบว่า ชุมชนและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับสถานศึกษาได้ส่งเสริมให้่นักเรียน ประชาชนในชุมชนรักษาศีล ๕ โดยการประสานงานของผู้นําชุมชนผู้นําท้องถิ่นในหมู่บ้าน ร่วมกับหน่วยงานราชการ และสถานศึกษา ผ่านโครงการกิจกรรมต่าง ๆ ในชุมชน รณรงค์ให้ทุกภาคส่วนรักษาศีลปฏิบัติธรรมและน้อมนําปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียงบูรณาการร่วมปลูกฝังคุณลักษณะนิสัยประชาชนรู้รักสามัคคีทําความดีถวายในหลวง สร้างสังคมน่าอยู่อย่างยั่งยืน บูรณาการร่วมส่งเสริมให้นักเรียนเป็นคนดี คนเก่ง และมีสุข และส่งเสริมให้นักเรียน นักศึกษา เยาวชน และประชาชน มีจิตสาธารณะทําความดีด้วยหัวใจ ส่งเสริมให้ชุมชนเข้มแข็งด้วยศีลธรรม

๓) ความคิดเห็นของผู้ตอบแบบสอบถามจากประชากรกลุ่มตัวอย่างต่อการศึกษาการบูรณาการการรักษาศีล ๕ ในสถานศึกษาอย่างมีส่วนร่วมเพื่อสร้างความเข้มแข็งสู่ชุมชน ตามหลักประกันทางพระพุทธศาสนาทั้ง ๕ ด้าน โดยภาพรวมอยู่ในระดับมีความพึงพอใจมาก มีค่าเฉลี่ย (= ๔.๓๐, S.D.= ๐.๖๙) เมื่อพิจารณาเป็นรายด้านตามหลักประกันทางพระพุทธศาสนา พบว่า อยู่ในระดับมากทุกด้าน ดังนั้น แนวทางในการส่งเสริมการรักษาศีล ๕ อย่างมีส่วนร่วมในสถานศึกษาเพื่อสร้างความเข้มแข็งสู่ชุมชน พบว่า ควรส่งเสริมด้วยหลักประกันทางพระพุทธศาสนาทั้ง ๕ ด้าน