รูปแบบการบริหารจัดการกลุ่มที่เอื้อต่อการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนบนพื้นที่สูง ในการสร้างความสมดุลระหว่างเป้าหมายทางเศรษฐกิจกับการสร้างความเป็นธรรม และลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม ของกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่จังหวัดน่าน

พุทธินันทน์ บุญเรือง

ผู้แต่ง

พุทธินันทน์ บุญเรือง คณะมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์

คำสำคัญ:

การบริหารจัดการกลุ่ม, เศรษฐกิจชุมชน, ความเหลื่อมล้ำ, กลุ่มชาติพันธุ์พื้นที่สูง

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีวัตถุประสงค์เพื่อพัฒนารูปแบบการบริหารจัดการกลุ่มที่เอื้อต่อการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนบนพื้นที่สูงในการสร้างความสมดุลระหว่างเป้าหมายทางเศรษฐกิจกับการสร้างความเป็นธรรมและลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมของกลุ่มชาติพันธุ์ กลุ่มตัวอย่างที่ใช้ในการศึกษา ได้แก่ ผู้นำกลุ่มในชุมชน จำนวน 253 ชุมชน โดยใช้แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์ และแบบสนทนากลุ่มย่อย ดำเนินการเก็บรวบรวมข้อมูล ใช้การวิจัยแบบผสมผสาน (Mixed Methods) ดำเนินการศึกษาทั้งวิจัยเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ ผลการศึกษา พบว่า

รูปแบบการบริหารจัดการกลุ่มที่เอื้อต่อการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนบนพื้นที่สูงในการสร้างความสมดุลระหว่างเป้าหมายทางเศรษฐกิจกับการสร้างความเป็นธรรมและลดความเหลื่อมล้ำทางสังคมของกลุ่มชาติพันธุ์ในพื้นที่จังหวัดน่าน ได้แก่ “ISEP-Model” ประกอบด้วย การบริหารจัดการกลุ่มบนพื้นที่สูง (Integration) การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนบนพื้นที่สูง (Stability) การสร้างความเป็นธรรมและลดความเหลื่อมล้ำทางสังคม (Equilibrium) และการสร้างความเข้มแข็งของกลุ่มบนพื้นที่สูง (Potential) รูปแบบที่พัฒนาขึ้นถือเป็นสิ่งสำคัญมากที่ควรดำเนินการ อีกทั้ง ในชุมชนพื้นที่จังหวัดน่านมีต้นทุนทางธรรมชาติและสิ่งแวดล้อมมากอยู่แล้วแต่ขาดการบริหารจัดการที่ดี หากสามารถดำเนินการบริหารจัดการหรือมีรูปแบบการบริหารจัดการที่ดีก็จะสามารถพัฒนาสู่ความยั่งยืนและพึ่งพาตนเองได้ในที่สุด ผลจากการประเมินรูปแบบที่พัฒนาขึ้นของผู้เชี่ยวชาญมีความเห็นว่า รูปแบบที่พัฒนาขึ้น หรือ “ISEP-Model” มีความเหมาะสม สอดคล้อง และสามารถนำไปใช้ให้เกิดประโยชน์ในการบริหารจัดการกลุ่มเพื่อพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนบนพื้นที่สูงได้

เอกสารอ้างอิง

กนกวรรณ จันทร์เจริญชัย. (2548). ความรุนแรงของปัญหาความยากจนในสังคมไทย ลดลง จริงหรือ?. วารสารเกษตรศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 12(2), 71-78.

ทวี วัชระเกียรติศักดิ์. (2549). การสร้างความเข้มแข็งทางเศรษฐกิจให้กับชุมชนโดยการพัฒนากลุ่มอาชีพในพื้นที่องค์การบริหารส่วนตำบลพลสงคราม อำเภอโนนสูง จังหวัดนครราชสีมา. วารสารวิชาการบริหารธุรกิจ สมาคมสถาบันอุดมศึกษาเอกชนแห่งประเทศไทย ในพระราชูปถัมภ์ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี. 5(1), 43-54.

นิศารัตน์ สังข์เสือ. (2560). การบริหารจัดการวิสาหกิจชุมชน : กรณีศึกษากลุ่มผู้ผลิตเมล็ดพันธุ์ข้าวศรีนคร อำเภอศรีนคร จังหวัดสุโขทัย วารสารนเรศวรวิจัย ครั้งที่ 13 : วิจัยและนวัตกรรมขับเคลื่อนเศรษฐกิจ และสังคม, 868-867.

พัชราภา สิงห์ธนสาร. (2560). ปัจจัยที่มีผลต่อการพัฒนาเศรษฐกิจชุมชน เขตตำบลแม่วงก์ อำเภอแม่วงก์ จังหวัดนครสวรรค์. วารสารดุษฎีบัณฑิตทางสังคมศาสตร์. 7(1), 57-69.

พระครูเกษมธรรมสุนทร. (2531). การพัฒนาเศรษฐกิจชุมชนตามแนวกูฏทันตสูตรของชุมชนตำบลวังสวาบ อำเภอภูผาม่าน จังหวัดขอนแก่น.กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สกลเกียรติ สังวรกิตติวุฒิ. (2562). การศึกษาการบริหารจัดการธุรกิจชุมชนสู่ยุคไทยแลนด์ 4.0 : กรณีศึกษากลุ่มข้าวซ้อมมือบ้านนาลิง ตำบลควนโส อำเภอควนเนียง จังหวัดสงขลา.วารสารวิชาการ สถาบันเทคโนโลยีแห่งสุวรรณภูมิ. 5(2), 330-341.

สุชา สิริจันทร์ชื่น. (2560). ความสำเร็จของการบริหารงานกลุ่มออมทรัพย์เพื่อการผลิตในพื้นที่จังหวัดขอนแก่น. วารสารสถาบันวิจัยพิมลธรรม. 4(1), 61-71.

Martin Ravallion. (2001). Growth, Inequality, and Poverty : Looking Beyond Averages. Policy Research Working Paper;No. 2558. World Bank, Washington, DC.

Simon Kuznets. (1995). Economic Growth and Income Inequality. The American Economic Review. Vol.45 No.1 (1955), pp. 1-28.

Tabuga, Aubrey D.; Reyes, Celia M. (2001). A Note on Economic Growth, Inequality, and Poverty in the Philippines, PIDS Discussion Paper Series, No. 2011-30, PhilippineInstitute for Development Studies (PIDS), Makati City.