ข้อเสนอเชิงนโยบายการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมในโรงเรียนประถมศึกษา : กรณีศึกษา จังหวัดอุตรดิตถ์

พิชราพร มีปิ่น; สุมิตรา โรจนนิติ

ผู้แต่ง

พิชราพร มีปิ่น สาขาวิจัยและประเมินผลเพื่อพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์
สุมิตรา โรจนนิติ สาขาวิจัยและประเมินผลเพื่อพัฒนาการศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์

คำสำคัญ:

ข้อเสนอเชิงนโยบาย, การจัดการศึกษาแบบเรียนรวม, โครงสร้างซีท

บทคัดย่อ

บทความนี้ มีวัตถุประสงค์ 1) เพื่อศึกษาสภาพปัจจุบันของการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมตามโครงสร้างซีท (SEAT Framework) ในโรงเรียนประถมศึกษา กรณีศึกษาจังหวัดอุตรดิตถ์ 2) เพื่อศึกษาปัญหาและสาเหตุของการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมตามโครงสร้างซีท (SEAT Framework) สภาพความพร้อมของโรงเรียนและเจตคติของผู้เกี่ยวข้องที่มีต่อเด็กพิการเรียนร่วมในโรงเรียนประถมศึกษา 3) เพื่อศึกษาปัจจัยที่ส่งผลต่อการนำนโยบายการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมตามโครงสร้างซีท (SEAT Framework) ไปสู่การปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพ และ 4) เพื่อนำเสนอข้อเสนอเชิงนโยบายการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมในโรงเรียนประถมศึกษา โดยใช้วิธีการวิจัยแบบผสานวิธีทั้งเชิงปริมาณและเชิงคุณภาพ เครื่องมือ ที่ใช้ ได้แก่ แบบสำรวจ แบบสอบถาม แบบสัมภาษณ์มีโครงสร้าง แบบวัดเจตคติ แบบสนทนากลุ่ม การสังเคราะห์เอกสารและการสัมมนาอิงผู้เชี่ยวชาญ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงปริมาณ ใช้สถิติค่าเฉลี่ย ค่าร้อยละ ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การวิเคราะห์ความแปรปรวน และการทดสอบไค-สแควร์ การวิเคราะห์ข้อมูลเชิงคุณภาพ ใช้การวิเคราะห์เชิงเนื้อหาและการวิเคราะห์สามเส้า ประชากรที่ศึกษา ได้แก่ ผู้บริหารโรงเรียน ครูผู้สอน ผู้ปกครองนักเรียน และนักเรียนในโรงเรียนที่จัดการศึกษาแบบเรียนรวมสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา จังหวัดอุตรดิตถ์ โดยใช้การสุ่มตัวอย่างแบบเจาะจงได้กลุ่มตัวอย่างจากโรงเรียน 132 โรงเรียน จำนวนรวม 994 คน

ผลการวิจัยพบว่า

1. สภาพปัจจุบันของการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมตามโครงสร้างซีท (SEAT Framework) ในโรงเรียนประถมศึกษา กรณีศึกษา จังหวัดอุตรดิตถ์ มีการดำเนินงานอยู่ในระดับมาก

2. ปัญหาและสภาพความพร้อมของการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมตามโครงสร้างซีท เรียงตามลำดับ ได้แก่ ด้านเครื่องมือ ด้านกิจกรรมการเรียนการสอน ด้านสภาพแวดล้อมและด้านนักเรียน เจตคติของผู้เกี่ยวข้องที่มีต่อเด็กพิการเรียนร่วมอยู่ในระดับมาก

3. ปัจจัยที่ส่งผลต่อการนำนโยบายการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมตามโครงสร้างซีท ไปสู่การปฏิบัติ ที่มีประสิทธิภาพ ได้แก่ ปัจจัยด้านนักเรียน 2 ข้อ ด้านสภาพแวดล้อม 3 ข้อ ด้านกิจกรรมการเรียนการสอน 4 ข้อ และด้านเครื่องมือ 4 ข้อ

4. ข้อเสนอเชิงนโยบายการจัดการศึกษาแบบเรียนรวมในโรงเรียนประถมศึกษากรณีศึกษา จังหวัดอุตรดิตถ์ นำเสนอเป็น 3 ระดับ คือระดับโรงเรียน ระดับสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษา และระดับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน ผลการตรวจสอบข้อเสนอเชิงนโยบายในมิติความถูกต้องความเป็นประโยชน์ความเป็นไปได้และความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก

เอกสารอ้างอิง

คณะกรรมการส่งเสริมและพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ. แผนพัฒนาคุณภาพชีวิตคนพิการแห่งชาติ ฉบับ ที่ 5 พ.ศ. 2560 - 2564. เรียกใช้เมื่อ 26 มกราคม 2561, จาก http://www.oic.go.th/FILEWEB/CABINFOCENTER28/DRAWER042/GENERAL/DATA0000/00000138.PDF

จรรยา ชื่นเกษม และกัลยา ชนะภัย (2558). เอกสารประกอบการเรียนรายวิชาการศึกษาพิเศษ รหัสวิชา 1082105. กรุงเทพฯ : คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนดุสิต.

จักรกฤษณ์ โพดาพล. (2555). ข้อเสนอเชิงนโยบายเพื่อพัฒนาประสิทธิผลโครงการเมืองน่าอยู่ของเทศบาลตำบล (วิทยานิพนธ์ปริญญาปรัชญาดุษฎีบัณฑิต). ขอนแก่น : มหาวิทยาลัยขอนแก่น.

จักรพันธ์ รัตนสุวรรณ. (2555). การบริหารจัดการเรียนร่วมในโรงเรียนแกนนำจัดการเรียนร่วม สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาเชียงราย เขต 3 (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). เชียงราย : มหาวิทยาลัยราชภัฏเชียงราย.

เบญจา ชลธาร์นนท์. (2546). คู่มือการบริหารจัดการเรียนร่วมโดยใช้โครงสร้างซีท. กรุงเทพฯ : เพทาย การพิมพ์.

นพมาศ สุทธิวิรัช. (2551). การศึกษาการบริหารจัดการเรียนร่วมโดยใช้โครงสร้างซีทในโรงเรียนแกนนำ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาราชบุรี เขต 1. (วิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

พระราชบัญญัติการจัดการศึกษาสำหรับคนพิการ พ.ศ. 2551. (2551). ราชกิจจานุเบกษา. เล่มที่ 125 ตอนที่ 28 ก. (5 กุมภาพันธ์ 2551).

ระพินทร์ โพธิ์ศรี. (2557). การวิจัยทางการศึกษา. (เอกสารประกอบการสอน) พิมพ์ครั้งที่ 4. อุตรดิตถ์ : คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.

รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. 2560. ราชกิจจานุเบกษา. เรียกใช้เมื่อ 20 ตุลาคม 2561 จาก http://www.ratchakitcha.soc.go.th/DATA/PDF/2560/A/040/1.PDF

สุภาพร ชินชัย. (2551). การพัฒนารูปแบบการจัดการเรียนรวมสำหรับเด็กที่มีความต้องการพิเศษ : กรณีศึกษาโรงเรียนเรียนรวมในจังหวัดเชียงใหม่ (วิทยานิพนธ์ปริญญาวิทยาศาสตรดุษฎีบัณฑิต). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ.

สำนักวิจัยและพัฒนาการศึกษา. (2560). รายงานการวิจัย เรื่อง ความทั่วถึงและเท่าเทียมของการจัดการศึกษาในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน. นนทบุรี : 21 เซ็นจูรี่.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา กระทรวงศึกษาธิการ. (2560). แผนการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพฯ : พริกหวานกราฟฟิค.

อรวรรณ นิ่มตลุง. (2552). การศึกษาแบบเรียนรวม : หนทางนำไปสู่การศึกษาเพื่อปวงชน (Inclusive Education : Access to Education for All). วารสารมหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร, 1(2), 42.