การสร้างแบบวัดจิตวิญญาณความเป็นครูสำหรับนักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ โดยใช้มาตรวัดเจตคติแบบนัยจำแนก
คำสำคัญ:
จิตวิญญาณ, แบบวัดจิตวิญญาณ, การสร้างแบบวัดบทคัดย่อ
บทความนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อสร้างแบบวัดจิตวิญญาณความเป็นครูสำหรับนักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ โดยใช้มาตรวัดเจตคติแบบนัยจำแนก 2) เพื่อทดสอบความสอดคล้องของโมเดลการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน และ 3) เพื่อแปลผลคะแนนจิตวิญญาณความเป็นครูสำหรับนักศึกษาคณะครุศาสตร์ ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงปริมาณ กลุ่มประชากร ได้แก่ นักศึกษาระดับปริญญาตรี คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ จำนวน 3,224 คน กลุ่มตัวอย่าง ได้แก่ นักศึกษาระดับปริญญาตรี ที่ลงทะเบียนในภาคเรียนที่ 2 ปีการศึกษา 2563 จำนวน 458 คน โดยการสุ่มตัวอย่างแบบแบ่งชั้นภูมิ เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบวัดจิตวิญญาณความเป็นครูสำหรับนักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ โดยใช้มาตรวัดเจตคติแบบนัยจำแนก การวิเคราะห์ข้อมูลโดยการวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน (CFA) ค่าอำนาจจำแนก (r) วิเคราะห์ค่าความเชื่อมั่น (rtt) และการแปลผลคะแนนโดยการแปลงคะแนนดิบให้อยู่ในรูปของคะแนนมาตรฐานเก้า (Stanine)
ผลการวิจัย วัตถุประสงค์ที่ 1 พบว่าแบบวัดจิตวิญญาณความเป็นครูสำหรับนักศึกษาคณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์ โดยใช้มาตรวัดเจตคติแบบนัยจำแนก ประกอบด้วย 7 องค์ประกอบหลัก 20 องค์ประกอบย่อย 79 ตัวบ่งชี้ จำแนกเป็น ความผูกพันระหว่างครูกับศิษย์ มี 2 องค์ประกอบย่อย 8 ตัวบ่งชี้ ความรักและศรัทธาในวิชาชีพ มี 2 องค์ประกอบย่อย 10 ตัวบ่งชี้ การมีจิตวิทยาในการสอน มี 3 องค์ประกอบย่อย 13 ตัวบ่งชี้ การเป็นแบบอย่างที่ดี มี 3 องค์ประกอบย่อย 12 ตัวบ่งชี้ การมีคุณธรรมและจริยธรรม มี 4 องค์ประกอบย่อย 13 ตัวบ่งชี้ การปฏิบัติตามบทบาท หน้าที่ มี 3 องค์ประกอบย่อย 11 ตัวบ่งชี้ และการมีมนุษยสัมพันธ์ที่ดีและมีความเป็นกัลยาณมิตร มี 3 องค์ประกอบย่อย 12 ตัวบ่งชี้ โดยผ่านการประเมินคุณภาพความเที่ยงตรงเชิงเนื้อหาจากผู้เชี่ยวชาญจำนวน 5 คน มีค่า IOC อยู่ระหว่าง 0.60 – 1.00 ค่าความเชื่อมั่น มีค่าเท่ากับ 0.881, 0.927, 0.913, 0.918, 0.899, 0.928 และ 0.936 ตามลำดับ ค่าอำนาจจำแนก ตั้งแต่ 0.431 - 0.757 วัตถุประสงค์ที่ 2 พบว่า การวิเคราะห์โมเดลองค์ประกอบเชิงยืนยัน ทั้ง 7 องค์ประกอบหลัก มีความสอดคล้องกับข้อมูลเชิงประจักษ์ ตัวบ่งชี้ขององค์ประกอบแต่ละตัวมีค่าน้ำหนักองค์ประกอบเกิน 0.30 และมีนัยสำคัญทางสถิติ ที่ระดับ 0.05 ทุกตัว ส่วนวัตถุประสงค์ที่ 3 พบว่าการแปลผลคะแนนจิตวิญญาณความเป็นครูสำหรับนักศึกษาคณะครุศาสตร์นักศึกษาส่วนใหญ่มีจิตวิญญาณความเป็นครูสูง
เอกสารอ้างอิง
กรมสามัญศึกษา. (2542). ครูแกนนำ : ต้นแบบปฏิรูปการเรียนรู้. กรุงเทพฯ : การศาสนา.
กิตติเชษฐ์ ธนาพรชัยพงษ์. (2548). การศึกษาการรับรู้และความคิดเห็นของนายทหารสัญญาบัตรกองทัพเรือ ต่อการปฏิรูปกองทัพเรือ (วิทยานิพนธ์ปริญญารัฐประศาสนศาสตรมหาบัณฑิต). ชลบุรี : มหาวิทยาลัยบูรพา.
จรูญ ขาวสีจาน. (2542). คุณลักษณะที่พึงประสงค์ของครูอุตสาหกรรมศึกษาตามทัศนะของผู้บริหาร ผู้สอน และนักเรียนโรงเรียนมัธยมศึกษาในเขตจังหวัดสกลนคร นครพนม และมุกดาหาร. สกลนคร (รายงานการวิจัย). สกลนคร : มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ธีรวัฒน์ เลื่อนฤทธิ์. (2552). การพัฒนาตัวบ่งชี้คัดสรรการปฏิบัติงานมาตรฐานวิชาชีพครู (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ธีรศักดิ์ อัครบวร. (2544). ความเป็นครูไทย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์ ก.พลพิมพ์ (1996) จํากัด.
นงลักษณ์ วิรัชชัย. (2542). โมเดลลิสเรล : สถิติวิเคราะห์สำหรับการวิจัย (พิมพ์ครั้งที่ 3). กรุงเทพฯ : จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ประไพ สิทธิเลิศ. (2542). ความเป็นครู. กรุงเทพฯ : คณะครุศาสตร์ สถาบันราชภัฏสวนสุนันทา.
พรรณอร อุชุภาพ. (2547). สถาบันวิชาชีพและการพัฒนาวิชาชีพครู. สกลนคร : คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
มานี แสงหิรัญ. (2554). ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อนักศึกษาในการเลือกเรียนคณะครุศาสตร์มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์. อุตรดิตถ์ : คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.
ระพินทร์ โพธิ์ศรี. (2560). หลักการวัดและประเมินผลการเรียนรู้. อุตรดิตถ์ : คณะครุศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุตรดิตถ์.
วิชิตพงศ์ ณ ป้อมเพชร. (2553). ปฏิรูปการศึกษา แนวคิดและข้อเสนอแนะ. กรุงเทพฯ : วศิระ.
วิไล ตั้งจิตสมคิด. (2544). การศึกษาและความเป็นครูไทย. กรุงเทพฯ : โอ.เอส.พร้นติ้งเฮ้าส์.
วิไล ตั้งจิตสมคิด. (2554). ความเป็นครู. กรุงเทพฯ : โอเดียนสโตร์.
ศิริชัย กาญจนวาสี. (2552). ทฤษฏีการทดสอบแบบดั้งเดิม (Classical Test Theory). พิมพ์ครั้งที่ 6. กรุงเทพฯ : คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
สุชีรา ภัทรายุตวรรตน์. (2548) คู่มือการวัดทางจิตวิทยา = Manual of psychological testing. กรุงเทพฯ : เมดิคัล มีเดีย.
สุริยา ฆ้องเสนาะ. (2557). รายงานการวิจัยแนวทางการพัฒนาการศึกษาการศึกษาไทยกับการเตรียมความพร้อมสู่ศตวรรษที่ 21 : บทบาทของครูไทยในศตวรรษที่ 21. กรุงเทพฯ : สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา.
เสรี ชัดแช้ม. (2547). การวิเคราะห์องค์ประกอบเชิงยืนยัน. วารสารวิจัยและวัดผลการศึกษา, 2(1), 15-42.
อมรรัตน์ แก่นสาร. (2558). การพัฒนาตัวบ่งชี้จิตวิญญาณความเป็นครู ของครูสังกัดสานักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน (วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตรดุษฎีบัณฑิต). สกลนคร : มหาวิทยาลัยราชภัฏสกลนคร.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร


