การพัฒนากระบวนการคิดตามหลักธรรมโยนิโสมนสิการของครูผู้สอนในสถานศึกษา สถาบันการอาชีวศึกษา

Main Article Content

วิเชียร ดีฉาย

บทคัดย่อ

การสอนแบบโยนิโสมนสิการโดยกระบวนการสร้างศรัทธานั้นอาจารย์เป็นบุคคลสำคัญในการออกแบการสอนที่สอดคล้องกับการพัฒนาผู้เรียนและสอดคล้องกับปรัชญาของสถาบันการอาชีวศึกษาที่สามารถจัดสภาพแวดล้อมในการเรียนการสอนได้ดีและได้ฝึกฝนวิธีการคิด โดยแยบคายนำไปสู่การปฏิบัติจนประจักษ์จริงซึ่งสามารถทำให้อาจารย์และนักศึกษามีความปฏิสัมพันธ์ทางการเรียนการสอนอันดีต่อกันนักศึกษาได้มีโอกาสคิดโดยขั้นตอนของการคิด (วิตักกะ) มีความสำคัญอย่างยิ่งในการกำหนดบุคลิกภาพและวิถีชีวิตของบุคคลตลอดจนถึงสังคมจึงมีบทบาทสำคัญยิ่งในการศึกษาแต่ความคิดนั้นจะเป็นอย่างไรย่อมต้องอาศัยปัจจัยที่กำหนดหรือปรุงแต่งความคิดนั้นอีกต่อหนึ่งปัจจัยอย่างหนึ่งที่มีอิทธิพลอย่างมากต่อความคิดได้แก่ความรู้สึกสุขทุกข์ (เวทนา) ตามปกติสำหรับคนทั่วไปเมื่อมีการรับรู้และเกิดเวทนาแล้วถ้าไม่มีปัจจัยอย่างอื่นเข้ามาแปรหรือตัดตอนเวทนาก็จะเป็นตัวกำหนดวิถีของความคิด คือ ๑. ถ้ารู้สึกสบายเป็นสุขก็ชอบใจอยากได้อยากเสพอยากเอา (ตัณหาฝ่ายบวก) ๒. ถ้ารู้สึกไม่สบายบีบคั้นเป็นทุกข์ก็ขัดใจไม่ชอบอยากเลี่ยงพ้นหรืออยากทำลาย (ตัณหาฝ่ายลบ)


การนำรูปแบบกิจกรรมเป็นเครื่องมือในการฝึกคิดและพัฒนาเป็นกระบวนการคิดได้แสดงออกปฏิบัติอย่างถูกวิธีจนสามารถใช้ปัญญาแก้ปัญหาได้อย่างเหมาะสมทั้งในเรื่องของการจัดการเรียนการสอนและเกิดกระบวนการคิดอันดีงานในการดำรงชีวิตที่ถูกต้องเหมาะสมต่อไป

Article Details

รูปแบบการอ้างอิง
ดีฉาย ว. (2018). การพัฒนากระบวนการคิดตามหลักธรรมโยนิโสมนสิการของครูผู้สอนในสถานศึกษา สถาบันการอาชีวศึกษา. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 4(2), 209–225. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jgrp/article/view/3716
ประเภทบทความ
บทความวิชาการ

เอกสารอ้างอิง

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). โยนิโสมนสิการ – วิธีคิดตามหลักพุทธธรรม (พุทธธรรมฉบับ ปรับปรุงขยาย). ๒๕๕๖.

พระพรหมคุณาภรณ์ (ป.อ.ปยุตฺโต). พุทธธรรมฉบับปรับปรุงและขยายความ. พิมพ์ครั้งที่ ๓. กรุงเทพฯ : มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. ๒๕๔๙.

ลักขณาสริวัฒน์. การคิด. กรุงเทพมหานคร : โอ.เอส. พริ้นติ้งเฮาส์.๒๕๔๙.

วศินอินทสระ.“พุทธวิธีสอน”.กรุงเทพฯ : สำนักงานคณะกรรมการวัฒนธรรมแห่งชาติ. ๒๕๓๔.

สุมน อมรวิวัฒน์. การสอนโดยสร้างศรัทธาและโยนิโสมนสิการ.กรุงเทพมหานคร : โอเดียนสโตร์. ๒๕๓๐

สุมน อมรวิวัฒน์. หลักการเรียนรู้ตามแนวพระพุทธศาสนา. วารสารสุโขทัยธรรมาธิราช. ๑๒ (๑) : ๒๗-๓๕ ;มีนาคม-เมษายน,๒๕๔๒..

สำนักงานคณะกรรมการการประถมศึกษาแห่งชาติ.ชุดพัฒนากระบวนการเรียนการสอนครูอาชีพ.กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์คุรุสภาลาดพร้าว. ๒๕๔๒.