การศึกษาเชิงวิเคราะห์คัมภีร์ใบลาน เรื่องลักษณะการรักษาศีล ฉบับใบลาน วัดร่องฟอง จังหวัดแพร่

ผู้แต่ง

  • ศิรณัฏฐ์ มงคลวงศ์กัณฑ์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
  • รวีโรจน์ ศรีคำภา มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่
  • พระครูสุนทรธรรมนิทัศน์ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่

คำสำคัญ:

วิเคราะห์, คัมภีร์ใบลาน, การรักษาศีล

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ (1) เพื่อศึกษาลักษณะการรักษาศีลที่ปรากฏในพระพุทธศาสนา (2) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา เนื้อหาของคัมภีร์ใบลาน เรื่องลักษณะการรักษาศีล ฉบับใบลาน วัดร่องฟอง จังหวัดแพร่ (3) เพื่อวิเคราะห์เนื้อหาและคุณค่าของคัมภีร์ใบลาน เรื่องลักษณะการรักษาศีล ฉบับใบลาน วัดร่องฟอง จังหวัดแพร่ เป็นงานวิจัยเชิงเอกสาร ผลการวิจัยพบว่า

1. ศีลเป็นคุณธรรมที่ช่วยให้มนุษย์ดำรงชีวิตอย่างเป็นระเบียบเรียบร้อย และเป็นฐานรองรับกุศลธรรมทั้งหลาย เป็นความตั้งใจงดเว้นจากความชั่วทั้งทางกาย วาจา และใจ การรักษาศีลช่วยให้จิตใจสงบ มั่นคง นำมาซึ่งโภคทรัพย์ เมื่อตายไปเกิดในสุคติ การรักษาศีลอย่างเคร่งครัดเป็นแนวทางสำคัญที่นำไปสู่ความสงบสุขของชีวิตและสังคม

2. คัมภีร์ใบลานเรื่องลักษณะการรักษาศีล ซึ่งจารขึ้นในปีจุลศักราช 1279 โดยสามเณรชื่ออภิวังสามเณรที่วัดร่องฟอง กล่าวถึงพระพุทธเจ้าตั้งแต่การเป็นพระโพธิสัตว์จนถึงการตรัสรู้ และเผยแผ่พระธรรม รวมถึงอานิสงส์ของการรักษาศีล การให้ทาน และการเจริญภาวนา วิธีการปฏิบัติศีล และการเจริญภาวนาเพื่อให้เกิดผลบุญและอานิสงส์สูงสุด โดยอธิบายถึงอานิสงส์ที่เกิดจากการกระทำ เช่น การได้รับความสุข ความเจริญ การเกิดในภพภูมิที่ดี และการหลุดพ้นจากวัฏฏะสงสาร

3. เนื้อหาของคัมภีร์เน้นไปที่การรักษาศีล การให้ทาน และการฟังธรรม เป็นแก่นหลักในการปฏิบัติธรรมตามคำสอนของพระพุทธเจ้า และกล่าวถึงอานิสงส์ของการรักษาศีล และการให้ทานเป็นการฝึกจิตใจให้ละเว้นจากการกระทำบาป และคุณค่าของคัมภีร์ใบลาน การบันทึกคำสอนของพระพุทธศาสนา โดยเฉพาะเรื่องการรักษาศีลและการให้ทาน คุณค่าด้านความสำคัญของศีลในชีวิตประจำวัน การรักษาศีลและการปฏิบัติธรรมเป็นหนทางที่นำไปสู่ความสงบสุขในชีวิต ศีลช่วยให้มีสติและระมัดระวังในการกระทำทุกอย่างในชีวิตประจำวันเป็นหนทางที่นำไปสู่ความสุขที่ยั่งยืน

เอกสารอ้างอิง

ก่องแก้ว วีระประจักษ์. (2545). สารนิเทศจากคัมภีร์ใบลานสมัยอยุธยา. กรุงเทพฯ : กรมศิลปากร.

คณาจารย์โรงพิมพ์เลี่ยงเซียง. (2551). วินัยมุข เล่ม 3. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์เลี่ยงเซียง.

ธานี สุวรรณประทีป และคณะ. (2564). คัมภีร์อุปาสกาชนาลังการ : การปริวรรต การแปล และการวิเคราะห์ (รายงานการวิจัย). นครปฐม : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตบาฬีศึกษาพุทธโฆส.

พระภูเบศร์ เมตฺตจิตฺโต (จิตต์ไมตรี). (2565). การส่งเสริมการรักษาศีล 5 ของเยาวชนในจังหวัดนครราชสีมา : กรณีศึกษาโรงเรียนทอสี (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา : มหาวิทยาลัยจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

พระมหาวิศรุต วชิรสุธี และคณะ. (2566). การศึกษาเชิงวิเคราะห์คัมภีร์ใบลาน เรื่องปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟอง ตำบลร่องฟอง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่. 9(2), 83-96.

มหาจุฬาลงกรณราช. (2539). พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.

สมเด็จพระพุทธโฆษาจารย์ (ป. อ. ปยุตฺโต). (2565). ธรรมนูญชีวิตพุทธจริยธรรมเพื่อชีวิตที่ดีงาม. พิมพ์ครั้งที่ 236. กรุงเทพฯ : สำนักพัฒนาคุณธรรมจริยธรรม กรมการศาสนา กระทรวงวัฒนธรรม.

หอสมุดแห่งชาติรัชมังคลาภิเษก. (2527). ล้านนาไทย อนุสรณ์พระราชพิธีเปิดพระบรมราชานุสาวรีย์สามกษัตริย์. เชียงใหม่ : ทิพย์เนตรการพิมพ์.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-24

รูปแบบการอ้างอิง

มงคลวงศ์กัณฑ์ ศ., ศรีคำภา ร., & พระครูสุนทรธรรมนิทัศน์. (2026). การศึกษาเชิงวิเคราะห์คัมภีร์ใบลาน เรื่องลักษณะการรักษาศีล ฉบับใบลาน วัดร่องฟอง จังหวัดแพร่. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 11(1), 37–50. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jgrp/article/view/3660

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย