ศึกษาผลการดำเนินงานโครงการโรงเรียนวิถีพุทธ : กรณีศึกษากลุ่มโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต ๒

ผู้แต่ง

  • พระครูสังฆ์รักษ์ถวิน สุมโน วัดปงท่าข้าม อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่

คำสำคัญ:

ด้านปัจจัยนำเข้า, ด้านขบวนการ, ด้านผลผลิต, ด้านผลกระทบ

บทคัดย่อ

การวิจัยศึกษาครั้งนี้ ศึกษาผลการดำเนินงานโครงการโรงเรียนวิถีพุทธ : กรณีศึกษากลุ่มโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต ๒ โดยมีวัตถุประสงค์การวิจัย ๑) เพื่อศึกษาผลการดำเนินงานโครงการโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต ๒ ๒) เพื่อศึกษาแนวทางในการพัฒนาการดำเนินงานโครงการโรงเรียนวิถีพุทธ กลุ่ม โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต ๒

การศึกษาวิจัยครั้งนี้ ผู้วิจัยได้เลือกประชากรผู้บริหารโรงเรียนและครูผู้สอนในโรงเรียนวิถีพุทธกลุ่ม โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต ๒ จำนวน ๙ โรงเรียนโดยใช้กลุ่มประชากรแบบเจาะจง จำนวนทั้งสิ้น ๑๔๐ คน เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย คือ แบบสอบถามมาตราส่วนประมวลค่า สถิติที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ย ค่าเบี่ยงเบนมาตรฐาน

ผลวิจัยพบว่า การดำเนินงานโครงการโรงเรียนวิถีพุทธ : กรณีศึกษากลุ่ม โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต ๒ โดยรวม ๔ ด้าน มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุด ซึ่งมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๔.๕๕ และเมื่อพิจารณาเป็นรายด้านพบว่า มีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมากที่สุดและมากโดยเรียงตามลำดับจากมากไปหาน้อยตามค่าเฉลี่ย คือ ด้านกระบวนการมีค่าอยู่ในระดับมากที่สุดมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๔.๖๓ ด้านผลผลิตมีค่าอยู่ในระดับมากที่สุดมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๔.๕๖ ด้านผลกระทบมีค่าอยู่ในระดับมากที่สุดมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๔.๕๕ และด้านปัจจัยนำเข้ามีค่าอยู่ในระดับมากมีค่าเฉลี่ยเท่ากับ ๔.๔๖ ส่วนด้านแนวทางในการพัฒนาการดำเนินโครงการโรงเรียนวิถีพุทธ กลุ่ม โรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต ๒ โดยพิจารณาในแต่ละด้านพบว่าด้านปัจจัยนำเข้าผู้บริหารควรสนับสนุนให้มีการรณรงค์ต่อต้านยาเสพติดทั้งในโรงเรียน และชุมชนอย่างต่อเนื่อง, โรงเรียนควรมีการอบรมคุณธรรมนักเรียนทั้งในโรงเรียนและนอกโรงเรียน (วัดหรือป่าไม้ธรรมชาติ) และผู้บริหาร และครูควรได้รับการอบรมความรู้คุณธรรมด้านศีล สมาธิ ปัญญาอย่างต่อเนื่อง ด้านกระบวนการผู้บริหารควรจัดให้มีกิจกรรมพัฒนาด้านศีล สมาธิ ปัญญาให้กับนักเรียนอย่างสม่ำเสมอ, นอกจากนี้ผู้บริหารควรจัดให้มีการศึกษาแหล่งเรียนรู้วิถีพุทธนอกสถานที่ เช่น พิพิธภัณฑ์เมืองโบราณ วัดที่มีชื่อเสียงในการปฏิบัติธรรม เป็นต้น ด้านผลผลิต ผู้บริหารควรจัดให้มีการวัดและประเมินผลการพัฒนาด้านศีล สมาธิ ปัญญาให้กับนักเรียนอย่างสม่ำเสมอ และด้านผลกระทบผู้ปกครองที่บ้านได้ฝึกนักเรียนด้านศีล สมาธิปัญญาต่อจากโรงเรียนและวัดอย่างต่อเนื่อง และนักเรียนได้รับการยกย่อง ชื่นชมในการประพฤติปฏิบัติตนเป็นแบบอย่างที่ดี

เอกสารอ้างอิง

ชูศีล วงศ์รัตนะ. เทคนิคการใช้สถิติเพื่อการวิจัย. พิมพ์ครั้ง ๗. กรุงเทพฯ : เทพเนรมิต, ๒๕๔๑.

พระศรีธวัชเมธี (ชนะ ป.ธ. ๙) และคณะ. งานวิจัยเรื่อง โรงเรียนวิถีพุทธมหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๔๗.

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานและหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. คู่มือการจัดทำรายงานการปะเมินตนเอง โรงเรียนคุณธรรมชั้นนำ (Self - Assessmrnt Report : SAR). เอกสารอัดสำเนา, ๒๕๕๐.

ณฐดล โกมลสิงห์. “การดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุพรรณยุรี เขต ๒”. วิทยานิพนธ์ ศึกษาศาสตร์หาบัณฑิต: (บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยศิลปากร, พ.ศ. ๒๕๕๐.

พระโชคอนันต์ ถิรปญฺโญ (ดับร้อน). “ผลสัมฤทธิ์ของการจัดการเรียนการสอนโครงการโรงเรียนคุณธรรมชั้นนำกรณีศึกษา : โรงเรียนวัดศรีดอก ตำบลหัวฝาย อำเภอสูงเม่น จังหวัดแพร่”, วิทยานิพนธ์พุทธศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, พ.ศ. ๒๕๕๔.

พลชัย ชุมปัญญา. “ผลการดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสกนคร เขต ๓”. วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต,บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัย ราชภัฏสกลนคร, ๒๕๕๑.

ลภาภัทร พลสิทธิ์. “ศึกษาปัญหาและแนวทางแก้ไขปัญหาการดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษานครราชสีมา เขต ๑-๗” วิทยานิพนธ์ ครุศาสตรมหาบัณฑิต. (บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัย ราชภัฏนครราชสีมา, พ.ศ. ๒๕๕๑).

ลือชัย พิศิฏฐศักดิ์. “ศึกษาการดำเนินงานโรงเรียนวิถีพุทธในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน จังหวัดฉะเชิงเทรา”. วิทยานิพนธ์ ครูศาสตรมหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์, ๒๕๕๐.

วาสนา ต๊ะกาบโค “ศึกษาการดำเนินการของสถานศึกษาที่เข้าร่วมโครงการโรงเรียนวิถีพุทธ สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา เขต ๑”. วิทยานิพนธ์มหาบัณฑิต. (บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่), ๒๕๕๐.

สาลี่ ทาเหล็ก. “ศึกษาบริหารจัดการโรงเรียนวิถีพุทธในสถานศึกษาขั้นพื้นฐานช่วงชั้นที่ ๑-๒ สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาสุพรรณบุรี”. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์มหาบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏกาจนบุรี, พ.ศ.๒๕๕๐.

สวัสดิ์ เพชรบูรณ์. “การพัฒนาการบริหารจัดการโรงเรียนวิถีพุทธระดับมัธยมศึกษาตอนต้นโรงเรียนวัดสังเวช สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษากรุงเทพมหานครเขต ๑”. วิทยานิพนธ์ศึกษาศาสตรดุษฎีบัณฑิต. บัณฑิตวิทยาลัย มหาวิทยาลัยเกษตร ศาสตร์, พ.ศ.๒๕๕๐.

อัมพร บำรุงผล. “การบริหารการโรงเรียนวิถีพุทธในสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน สังกัดสำนักงานเขตพื้นที่ การศึกษาชลบุรี เขต ๓”. วิทยานิพนธ์ครุศาสตร์มหาบัณฑิต,บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัยราชภัฏราชนครินทร์, ๒๕๕๙.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-23

รูปแบบการอ้างอิง

สุมโน พ. (2026). ศึกษาผลการดำเนินงานโครงการโรงเรียนวิถีพุทธ : กรณีศึกษากลุ่มโรงเรียนสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาประถมศึกษาแพร่ เขต ๒. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 1(2), 75–94. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jgrp/article/view/3609

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย