การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรโรงพยาบาลหนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่

ผู้แต่ง

  • พระโกศัยเจติยารักษ์ วัดพระธาตุช่อแฮ (พระอารามหลวง) จังหวัดแพร่
  • อัมพร หงส์เจ็ด มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตแพร่

คำสำคัญ:

การประยุกต์ใช้, การปฏิบัติงาน, อิทธิบาท ๔

บทคัดย่อ

งานวิจัยมีวัตถุประสงค์เพื่อ ๑) เพื่อศึกษาระดับการปฏิบัติงาน โดยการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรโรงพยาบาลหนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่ ๒) เพื่อเปรียบเทียบระดับการปฏิบัติงานโดยการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรโรงพยาบาลหนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่ ๓) เพื่อศึกษาแนวทางและข้อเสนอแนะ โดยการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรโรงพยาบาลหนองม่วงไข่

งานวิจัยนี้เป็นการวิจัยเชิงสำรวจ (Survey Research)  ซึ่งเป็นการวิจัยเชิงปริมาณผสมการวิจัยเชิงคุณภาพ เครื่องมือที่ใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นแบบสอบถามการปฏิบัติงานของบุคลากรโรงพยาบาลหนองม่วงไข่จำนวน ๑๑๐ คน และแบบสัมภาษณ์ผู้บริหารที่เป็นหัวหน้าฝ่าย หัวหน้างาน จำนวน ๑๓ คน วิเคราะห์ข้อมูลด้วยโปรแกรมสำเร็จรูปสถิติที่ใช้ได้แก่ ค่าความถี่ ค่าร้อยละ ค่าเฉลี่ยและส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน การทดสอบค่าที (t-test)  และวิเคราะห์แบบสัมภาษณ์ผู้บริหาร หัวหน้าฝ่าย หัวหน้างานของโรงพยาบาลหนองม่วงไข่

ผลการวิจัย พบว่า การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรโรงพยาบาลหนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่ โดยภาพรวมอยู่ในระดับมาก (͞x=๓.๗๙) และเมื่อจำแนกเป็นรายด้านพบว่าบุคลากรโรงพยาบาล หนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่ มีการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานอยู่ในระดับมากทุกด้านโดยมีค่าเฉลี่ยจากมากไปหาน้อย คือ ด้านจิตตะ (͞x=๓.๙๕) ด้านวิมังสา (͞x=๓.๘๕)ด้านฉันทะ (͞x=๓.๗๕) และด้านวิริยะ (͞x=๓.๖๒)

          ด้านการเปรียบเทียบการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรโรงพยาบาลหนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่ โดยการจำแนกตามตามระดับตำแหน่งการปฏิบัติงานพบว่า มีระดับการปฏิบัติงานโดยการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานไม่ต่างกัน

          ด้านแนวทางและข้อเสนอแนะในการประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรโรงพยาบาลหนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่ พบว่า บุคลากรในโรงพยาบาลหนองม่วงไข่ ควรใช้หลักอิทธิบาท ๔ นี้ไว้เป็นแนวทางในการปฏิบัติงาน และการดำเนินชีวิตประจำวัน และนำมาประยุกต์ให้เหมาะสมกับงานจะทำให้ปฏิบัติงานได้อย่างเต็มกำลังความสามารถเกิดความสุข เกิดใจรักงานที่ทำ การพัฒนาบุคลากรให้มีคุณภาพ และมีประสิทธิภาพในการทำงานให้เกิดประโยชน์ต่อองค์กร

เอกสารอ้างอิง

มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. พระไตรปิฎกภาษาไทย ฉบับมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๓๙.

กุลธน ธนาพงศ์ธร. ประโยชน์และบริการในเอกสารการสอนชุดวิชาการบริหารงานบุคคลมหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช. นนทบุรี : โรงพิมพ์มหาวิทยาลัยสุโขทัยธรรมาธิราช, ๒๕๓๐.

บุญมา จิตจรัส. มงคล ๓๘ ประการ. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์การศาสนา, ๒๕๓๓.

ปรียาพร วงศ์อนุตรโรจน์. การบริหารงานวิชาการ. กรุงเทพฯ : สหมิตรออฟเซ็ท, ๒๕๓๕.

พระธรรมปิฎก (ป.อ. ปยุตโต). พุทธธรรม, พิมพ์ครั้งที่ ๘. กรุงเทพฯ: โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย, ๒๕๔๒.

พระมหาวุฒิชัย วชิรเมธี (ว.วชิรเมธี). คนสำราญ งานสำเร็จ. พิมพ์ครั้งที่ ๑๘. กรุงเทพฯ: บริษัทอมรินทร์พริ้นติ้งแอนด์พับลิชชิ่ง จำกัด (มหาชน),๒๕๕๑.

วิฑูรย์ อึ้งประพันธ์. นิติเวชศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ ๔. กรุงเทพฯ: มหาวิทยาลัยรามคำแหง, ๒๕๓๐.

พระมหาทองมี สุทฺธิจิตฺโต (สะพานหล้า). “การปฏิบัติงานของพนักงานการไฟฟ้านครหลวง ตามหลักอิทธิบาท ๔ : กรณีศึกษา การไฟฟ้านครหลวง เขตวัดเลียบ กรุงเทพมหานคร".วิทยานิพนธ์ พุทธศาสตรมหาบัณฑิต (สาขาวิชารัฐประศาสนศาสตร์). บัณฑิตวิทยาลัย : มหาวิทยาลัย: มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย,๒๕๕๔.

พระเทพวิสุทธิเมธี (ปัญญานันทภิกขุ). ปาฐกถาธรรม เรื่องภาวนา ช่วยเสริมเพิ่มกำลังจิต. [ออนไลน์].แหล่งที่มา: http://panya.iirt.net/read/txt/๒๐-๐๙-๑๑.TXT. [๑๑ ธันวาคม ๒๕๕๖].

สัมภาษณ์คุณปราณี สินธุชัย,หัวหน้ากลุ่มงานรังสีวิทยาโรงพยาบาลหนองม่วงไข่, ๑๓ ธันวาคม ๒๕๕๖.

สัมภาษณ์คุณสมร ละเลิง ,หัวหน้าพยาบาลโรงพยาบาลหนองม่วงไข่,๑๘ ธันวาคม ๒๕๕๖.

สัมภาษณ์คุณอุไร วงศ์พุฒิ, หัวหน้างานผู้ป่วยในโรงพยาบาลหนองม่วงไข่, ๑๒ ธันวาคม ๒๕๕๖.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-23

รูปแบบการอ้างอิง

พระโกศัยเจติยารักษ์, & หงส์เจ็ด อ. (2026). การประยุกต์ใช้หลักอิทธิบาท ๔ ในการปฏิบัติงานของบุคลากรโรงพยาบาลหนองม่วงไข่ จังหวัดแพร่. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 1(1), 49–66. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jgrp/article/view/3580

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย