การพัฒนาระบบการสอนตามพุทธวิธีเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองดี ของนิสิตคณะครุศาสตร์ วิทยาลัยสงฆ์พุทธชินราช มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

ผู้แต่ง

  • พระพิทักษ์ อริยปุตฺโต (บุญทอง) มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • พระมหาสมบูรณ์ สุธมฺโม มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย
  • นิเวศน์ วงศ์สุวรรณ มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย

คำสำคัญ:

การพัฒนาระบบการสอน, พุทธวิธี, ความเป็นพลเมืองดี

บทคัดย่อ

บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ เพื่อพัฒนาระบบการสอนตามพุทธวิธีเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองดีของนิสิตคณะครุศาสตร์ วิทยาลัยสงฆ์พุทธชินราช มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย โดยใช้รูปแบบการวิจัยและพัฒนา และได้นำแนวคิดการวิจัยและพัฒนานวัตกรรมทางการศึกษา 7 ขั้นตอน มาประยุกต์ใช้สำหรับการดำเนินการวิจัย ผลการวิจัยพบว่า

1. ระบบการสอนนั้นเป็นแบบชั้นเรียน มีการจัดการเรียนการสอนเป็นไปตามกลยุทธ์และวิธีการประเมินที่กำหนด ซึ่งเอื้อให้เกิดประโยชน์เป็นอย่างมากต่อการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนในรูปแบบต่าง ๆ ที่จะเสริมเข้ามาให้มีความทันสมัย และในส่วนของรายวิชาการเรียนรู้หน้าที่พลเมือง เป็นรายวิชาในกลุ่มที่ต้องมีการศึกษาและพัฒนาผลการเรียนรู้ให้เป็นไปตามเป้าหมายการเรียนรู้ที่ระบุในตัวหลักสูตรอย่างชัดเจน โดยเฉพาะอย่างยิ่งในเนื้อหาของการเสริมสร้างความเป็นพลเมืองดีที่สามารถพัฒนาระบบการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนให้สอดคล้องตามหลักการทางพระพุทธศาสนา เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพและผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนของนิสิตให้เพิ่มขึ้น

2. ผลการวิเคราะห์ระบบการสอน พบว่า มี 3 ส่วน คือ (ร่าง) ระบบการสอนตามพุทธวิธีเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองดี โดยภาพรวมมีค่าเฉลี่ยอยู่ในระดับมาก (4.00) การประเมินของผู้เชี่ยวชาญมีความเห็นว่าด้านการนำระบบการสอนไปใช้มีความเหมาะสมอยู่ในระดับมาก สามารถนำไปใช้ได้

3. การทดลองเปรียบเทียบทักษะความเป็นพลเมืองดี ก่อนเรียนและหลังเรียนในภาพรวมทุกด้าน มีค่าเฉลี่ยโดยรวมเท่ากับ 1.63 หมายความว่า มีเกณฑ์ทักษะพลเมืองดีอยู่ในระดับน้อย ไม่สามารถยอมรับได้และต้องปรับปรุง ส่วนหลังเรียนผลการประเมินหลังเรียนผ่านระบบการสอนมีค่าเฉลี่ยโดยรวมเท่ากับ 2.63 หมายความว่า มีทักษะพลเมืองดีอยู่ในระดับมาก และสามารถยอมรับได้

4. ผู้ทรงคุณวุฒิประเมินรับรองระบบการสอนอยู่ในระดับมาก โดยมีค่าเฉลี่ย 4.13 และได้ให้ข้อสรุปเป็นเอกฉันท์ คือ ระบบการสอนมีความเหมาะสมดีแล้ว

เอกสารอ้างอิง

จันทร์ชลี มาพุทธ. (2562). การพัฒนาความเป็นพลเมืองดีสำหรับนิสิตครู. วารสารศึกษาศาสตร์. 30(2), 14-26.

บุญส่ง นาแสวง. (2560). การเสริมสร้างสำนึกความเป็นพลเมืองดีของเยาวชนตามหลักพุทธธรรมของพระสอนศีลธรรม (รายงานการวิจัย). ขอนแก่น : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย วิทยาเขตขอนแก่น.

พระมหาอาเดช อุปนันท์ และเสริมศรี ไชยศร. (2550). การวิเคราะห์ความสอดคล้องของการเรียนการสอนตามแนวพุทธวิธีกับหลักการปฏิรูปการศึกษา (วิทยานิพนธ์ปริญญาศึกษาศาสตร์มหาบัณฑิต) เชียงใหม่ : มหาวิทยาลัยเชียงใหม่, 2550.

วัชรินทร์ ชาญศิลป์. (2561). ความเป็นพลเมืองของเยาวชนไทย. วารสารรัฐศาสตร์ปริทรรศน์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์. 5(1), 187-209.

ศรัณยุ หมั้นทรัพย์. (2550). การศึกษาเพื่อสร้างพลเมือง ฐานรากของการเมืองภาคพลเมือง. วารสารสถาบันพระปกเกล้า. 6(3), 110.

สำนักงานเลขาธิการสภาการศึกษา. (2560). แผนพัฒนาการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2560-2579. กรุงเทพมหานคร : บริษัท พริกหวานกราฟฟิค จำกัด.

สุภีร์ สมอนา. (2558). ความเป็นพลเมืองของนักเรียนในโครงการโรงเรียนพลเมืองสถาบันพระปกเกล้า (รายงานการวิจัย). กรุงเทพมหานคร : สำนักส่งเสริมการเมืองภาคพลเมือง สถาบันพระปกเกล้า.

สุวิมล ติรกานันท์. (2555). ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์. พิมพ์ครั้งที่ 10.กรุงเทพมหานคร : โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ดาวน์โหลด

เผยแพร่แล้ว

2026-02-19

รูปแบบการอ้างอิง

อริยปุตฺโต (บุญทอง) พ., สุธมฺโม พ., & วงศ์สุวรรณ น. (2026). การพัฒนาระบบการสอนตามพุทธวิธีเพื่อส่งเสริมความเป็นพลเมืองดี ของนิสิตคณะครุศาสตร์ วิทยาลัยสงฆ์พุทธชินราช มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่, 9(2), 167–178. สืบค้น จาก https://so13.tci-thaijo.org/index.php/jgrp/article/view/3542

ฉบับ

ประเภทบทความ

บทความวิจัย