การศึกษาเชิงวิเคราะห์คัมภีร์ใบลาน เรื่องปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟอง ตำบลร่องฟอง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่

บทคัดย่อ

บทความวิจัยฉบับนี้มีวัตถุประสงค์ คือ 1) เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมา เนื้อหา และโครงสร้างของคัมภีร์ปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟอง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ 2) เพื่อปริวรรต และตรวจชำระคัมภีร์ปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟอง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ จากอักษรล้านนาเป็นอักษรไทย 3) เพื่อวิเคราะห์หลักธรรมคำสอนและคุณค่า ในคัมภีร์ปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟอง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ เป็นการศึกษาวิจัยเชิงเอกสาร
โดยการศึกษาจากคัมภีร์ปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟอง พระไตรปิฎก หนังสือ เอกสาร และตำราที่เกี่ยวข้อง ผลการวิจัยพบว่า

1. คัมภีร์ปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟอง ตำบลร่องฟอง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ เป็นการแต่งขึ้นด้วยความรู้ความสามารถกำลังสติปัญญาของผู้แต่ง โดยมีต้นแบบจากพระไตรปิฎก และคัมภีร์ชั้นอรรถกถา โดยจุดมุ่งหมายเพื่อนำเสนอเกี่ยวกับเรื่องของวิบากกรรม หรือผลจากการกระทำกรรมดีและกรรมชั่ว ทั้งยังเป็นการแสดงให้เห็นความสำคัญในการอนุรักษ์คัมภีร์สำคัญทางพระพุทธศาสนา คัมภีร์ปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟอง ตำบลร่องฟอง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ มีการบรรยายคัมภีร์ในรูปแบบโวหารและพรรณนา เป็นการประสมประสานกัน เพื่อให้ผู้ที่ได้ศึกษาและได้รับฟังเกิดอรรถรสในการศึกษาหาความรู้ เริ่มแรกเป็นการพรรณนาเนื้อเรื่องของคัมภีร์ให้ทราบว่า มีใครบ้าง ในช่วงหลังจึงเป็นแบบโวหาร โดยการยกศัพท์บาลีขึ้นมาขยายความไป สำหรับนำเสนอเนื้อหานั้น และดำเนินเนื้อหาไปตามลำดับ ประมาณ 42 หน้าลาน

2. การปริวรรตและตรวจชำระคัมภีร์ปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟอง ตำบลร่องฟอง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ ในครั้งนี้ ผู้วิจัยได้ใช้หลักเกณฑ์การปริวรรตตามอักษรอันเป็นที่ยอมรับกันทั่วในล้านนา จากการปริวรรตพบว่า มีการใช้ภาษาบาลีที่มีความแตกต่างไปจากหลักของบาลีไวยากรณ์ในปัจจุบันอยู่ไม่น้อย เนื่องจากเป็นการจารตามคำพูดที่ใช้การสะกดคำตามสำเนียงของเสียง จึงได้ทำการตรวจชำระให้ถูกต้องตามหลักของบาลีไวยากรณ์ ในส่วนของเนื้อหาโดยรวมก็ได้มีการแปล และตีความออกมาเป็นภาษาที่มีความทันสมัยทั้งภาษาพื้นเมือง และภาษาไทยกลาง เพื่อให้ผู้มีความสนใจศึกษาได้เข้าใจและง่ายต่อการศึกษา

3. ผลวิเคราะห์หลักธรรมคำสอนและคุณค่าที่ปรากฏในคัมภีร์ปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟอง ตำบลร่องฟอง อำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ พบว่า มีการแสดงหลักธรรมที่สอดคล้องกับเรื่อง บุญกิริยาวัตถุ 3 คือ ทานมัย สีลมัย ภาวนามัย และกุศลกรรมบถ 3 ได้แก่ กายกรรม 3 วจีกรรม 4 มโนกรรม 3 อีกทั้งมีการแสดงบุคคลผู้ได้รับผลจากการปฏิบัติจะไปเกิดในภพภูมิที่แตกต่างกันไป คัมภีร์ปัญหาเทวดา ฉบับวัดร่องฟองนี้ จะช่วยส่งเสริมให้เกิดการเผยแผ่หลักธรรมคำสอนพระพุทธศาสนาผ่านวรรณกรรม อันเป็นมรดกภูมิปัญญาของชาติ สืบต่อไป