วิเคราะห์ความเชื่อเรื่องการบูชาท้าวเวสสุวัณของประชาชน ในอำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่
คำสำคัญ:
ความเชื่อ, การบูชา, ท้าวเวสสุวัณบทคัดย่อ
บทความวิจัยนี้ มีวัตถุประสงค์ คือ 1. เพื่อศึกษาประวัติความเป็นมาของท้าวเวสสุวัณที่ปรากฏในพระพุทธศาสนา 2. เพื่อศึกษาความเชื่อเรื่องการบูชาในพระพุทธศาสนา 3. เพื่อวิเคราะห์ความเชื่อเรื่องการบูชาท้าวเวสสุวัณของประชาชนในอำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ ใช้วิธีการวิจัยเชิงเอกสาร และวิธีการวิจัยเชิงคุณภาพ เก็บข้อมูลจากภาคสนามจากผู้ให้ข้อมูลสำคัญ ผลการวิจัยพบว่า 1. ท้าวเวสสุวัณเป็นหนึ่งในท้าวจตุโลกบาลปกครองสวรรค์ทิศเหนือ มีหน้าที่ปกครองยักษ์ทั้งหลาย และท้าวเวสสุวัณเป็นพระโสดาบันมีศรัทธามั่นคงในพระพุทธศาสนา มีความเคารพต่อพระรัตนตรัย และเป็นตัวอย่างของผู้ที่ทำความดี ด้วยการให้ทาน รักษาศีล และเจริญภาวนา 2. หลักคำสอนเรื่องความเชื่อในพระพุทธศาสนามีเหตุและผลเป็นตัวประกอบมีลักษณะที่เชื่อในสิ่งที่ควรเชื่อ มีศรัทธาที่แท้จริงประกอบด้วยเหตุผล คือ กัมมสัทธา วิปากสัทธา กัมมัสสกตสัทธา ตถาคตโพธิสัทธา การบูชาในพระพุทธศาสนาเป็นการแสดงออกถึงความเคารพและความศรัทธาต่อพระรัตนตรัย โดยการบูชาแบ่งออกเป็นอามิสบูชา และปฏิบัติบูชา 3. ความเชื่อเรื่องการบูชาท้าวเวสสุวัณของประชาชนในอำเภอเมืองแพร่ จังหวัดแพร่ มีความสอดคล้องและความสัมพันธ์กับหลักความเชื่อในพระพุทธศาสนา ได้แก่ (1) กัมมสัทธา การปฏิบัติตนอยู่ในกรอบของศีลธรรม (2) วิปากสัทธา การทำบุญตามหลักบุญกิริยาวัตถุ (3) กัมมัสสกตสัทธา การทำความดี ละเว้นความชั่ว (4) ตถาคตโพธิสัทธา การยึดถือคุณธรรม ยึดมั่นในพระพุทธศาสนา และความสอดคล้องความสัมพันธ์กับการบูชาในพระพุทธศาสนา คือ (1) อามิสบูชา การภาวนาตั้งจิตอธิษฐานตั้งมั่นอยู่ในพระพุทธศาสนาเพื่อเป็นพุทธบูชา (2) ปฏิบัติบูชา การปฏิบัติตามหลักธรรม และมีสติในการดำเนินชีวิตช่วยป้องกันภยันตรายต่าง ๆ และมีปัญญาในการทำงาน ส่งเสริมความเจริญรุ่งเรืองในชีวิต
เอกสารอ้างอิง
กิติยวดี ชาญประโคน. (2560). ท้าวเวสสุวัณในสังคมและวัฒนธรรมไทย. วารสารรามคำแหง ฉบับมนุษยศาสตร์. 36(2), 27-46.
ไทยรัฐออนไลน์. (2567). คนล้นวัด ร่วมพิธีบวงสรวงใหญ่ ท้าวเวสสุวรรณ วัดจุฬามณี ปีละครั้ง. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2568. จาก https://www.thairath.co.th/news/local/central/2764240
ธนิต โสรัส. (2566). เศรษฐกิจอิสาน ปีแห่งความท้าทาย อ้างใน ดนย์ชาติ สีดาว. ปัจจัยที่มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมการตัดสินใจเช่าวัตถุมงคลท้าวเวสสุวัณ. การประชุมวิชาการระดับชาติ ครั้งที่ 18 และระดับนานาชาติ ครั้งที่ 8 มหาวิทยาลัยศรีปทุม ประจําปี 2566.
พระครูสิทธิสารโสภต (ชาคาร). (2554). ศึกษาหลักพุทธธรรมที่ปรากฏในวิมานวัตถุ (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระนิติเวท ญาณเมธี (ทานประสิทธิ์). (2565). การส่งเสริมรูปแบบการบูชาพระธาตุเจดีย์ในจังหวัดชัยภูมิ ตามหลักพระพุทธศาสนา (ดุษฎีนิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรดุษฎีบัณฑิต).พระนครศรีอยุธยา : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระปลัดมานิตย์ สาทโร (หงษ์ตนุ). (2557). การศึกษาความเชื่อเรื่องท้าวเวสสุวัณในสังคมไทย (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
พระมหาวีระยุทธ วชิรธมฺโม (ลำเนานาน). (2556). วิเคราะห์ความเชื่อของประชาชนที่มีต่อหลวงปู่กู่แก้ว วัดกู่แก้ว ตำบลไชยวาน อำเภอไชยวาน จังหวัดอุดรธานี (วิทยานิพนธ์ปริญญาพุทธศาสตรมหาบัณฑิต). พระนครศรีอยุธยา : มหาวิทยาลัยมหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย. (2532). อรรถกถาภาษาบาลี ฉบับมหาจุฬาอฏฺกถา. กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์มหาจุฬาลงกรณราชวิทยาลัย.
มั่นคง ตรงไป ตรงมา แนวหน้า. (2565). พิธีชวนขนลุก! ลูกศิษย์แห่ปลุกเสกท้าวเวสสุวรรณไม่พลาดเลขเด็ดหางประทัด. เรียกใช้เมื่อ 12 มีนาคม 2568. จาก https://www.naewna.com/likesara/682952
ยุพารักษ์ ชนะบวรวัฒน์. (2560). การบนสิ่งศักดิ์สิทธิ์ของชาวพุทธในสังคมไทย (วิทยานิพนธ์ปริญญาศิลปศาสตรมหาบัณฑิต). กรุงเทพฯ : มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์.
สุวิมล ติรกานันท์. (2555). ระเบียบวิธีการวิจัยทางสังคมศาสตร์. (พิมพ์ครั้งที่ 10). กรุงเทพฯ : โรงพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ดาวน์โหลด
เผยแพร่แล้ว
รูปแบบการอ้างอิง
ฉบับ
ประเภทบทความ
สัญญาอนุญาต
ลิขสิทธิ์ (c) 2026 วารสารบัณฑิตศึกษาปริทรรศน์ มจร วิทยาเขตแพร่

อนุญาตภายใต้เงื่อนไข Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International License.
บทความนี้ได้รับการเผยแพร่ภายใต้สัญญาอนุญาต Creative Commons Attribution-NonCommercial-NoDerivatives 4.0 International (CC BY-NC-ND 4.0) ซึ่งอนุญาตให้ผู้อื่นสามารถแชร์บทความได้โดยให้เครดิตผู้เขียนและห้ามนำไปใช้เพื่อการค้าหรือดัดแปลง หากต้องการใช้งานซ้ำในลักษณะอื่น ๆ หรือการเผยแพร่ซ้ำ จำเป็นต้องได้รับอนุญาตจากวารสาร
