การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์และความสามารถ ในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โดยการเขียนแผนผังมโนมติ

กันธิมา  คำภูแก้ว

ผู้แต่ง

กันธิมา คำภูแก้ว โรงเรียนโพธิ์ตากพิทยาคม

คำสำคัญ:

ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์, การเขียนแผนผังมโนมติ, การคิดวิเคราะห์, นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4

บทคัดย่อ

การวิจัยครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อ 1) เปรียบเทียบผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ก่อนและหลังได้รับการจัดการเรียนรู้โดยการเขียนแผนผังมโนมติ และ 2) เปรียบเทียบความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนก่อนและหลังได้รับการจัดการเรียนรู้โดยการเขียนแผนผังมโนมติ การวิจัยเป็นการวิจัยเชิงทดลองเบื้องต้นแบบกลุ่มเดียวทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน (One-Group Pretest–Posttest Design) กลุ่มเป้าหมาย ได้แก่ นักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 โรงเรียนโพธิ์ตากพิทยาคม จังหวัดหนองคาย ภาคเรียนที่ 1 ปีการศึกษา 2569 จำนวน 29 คน ได้มาโดยการเลือกแบบเจาะจง เครื่องมือที่ใช้ในการวิจัย ได้แก่ แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้การเขียนแผนผังมโนมติ แบบทดสอบวัดผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์ จำนวน 30 ข้อ และแบบทดสอบวัดความสามารถในการคิดวิเคราะห์ จำนวน 30 ข้อ วิเคราะห์ข้อมูลโดยใช้ค่าเฉลี่ย ส่วนเบี่ยงเบนมาตรฐาน และการทดสอบค่าทีแบบกลุ่มสัมพันธ์
ผลการวิจัยพบว่า 1) ผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์หลังเรียนมีค่าเฉลี่ย 24.83 คะแนน (S.D. = 2.51) คิดเป็นร้อยละ 82.77 สูงกว่าก่อนเรียนซึ่งมีค่าเฉลี่ย 16.21 คะแนน (S.D. = 3.42) คิดเป็นร้อยละ 54.03 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 (t = 14.72, p < .001) โดยนักเรียนร้อยละ 93.10 ผ่านเกณฑ์ร้อยละ 70 และ 2) ความสามารถในการคิดวิเคราะห์หลังเรียนมีค่าเฉลี่ย 24.10 คะแนน (S.D. = 2.62) คิดเป็นร้อยละ 80.33 สูงกว่าก่อนเรียนซึ่งมีค่าเฉลี่ย 15.48 คะแนน (S.D. = 3.11) คิดเป็นร้อยละ 51.60 อย่างมีนัยสำคัญทางสถิติที่ระดับ .001 (t = 15.93, p < .001) ผลการวิจัยชี้ให้เห็นว่าการเขียนแผนผังมโนมติเป็นแนวทางการจัดการเรียนรู้ที่ช่วยส่งเสริมการจัดระบบความรู้ การเชื่อมโยงแนวคิดทางฟิสิกส์ และการพัฒนาความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของผู้เรียนอย่างเป็นระบบ

เอกสารอ้างอิง

กระทรวงศึกษาธิการ. (2551). หลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551. โรงพิมพ์ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่งประเทศไทย.

ชนิกานต์ เพชรประพันธ์ จิต นวนแก้ว และหัสชัย สิทธิรักษ์ .(2560). การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนฟิสิกส์และความสามารถในการคิดวิเคราะห์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 เรื่องแรงและกฎการเคลื่อนที่ด้วยวิธีสอนแบบวัฏจักรการเรียนรู้ 7 ขั้น โดยเสริมความสามารถด้านการคิดวิเคราะห์ตามเทคนิคการจัดแผนผังมโนทัศน์. วารสารมนุษยศาสตร์และสังคมศาสตร์ มหาวิทยาลัยราชภัฏพิบูลสงคราม, 11(1), 148–158.

ทิศนา แขมมณี. (2545). ศาสตร์การสอน: องค์ความรู้เพื่อการจัดกระบวนการเรียนรู้ที่มีประสิทธิภาพ. สำนักพิมพ์แห่งจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.

ปทุม ช่องคันปอน. (2558).การพัฒนาผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนวิชาฟิสิกส์พื้นฐาน เรื่องพลังงานนิวเคลียร์ โดยการจัดการเรียนรู้ 4 MAT ร่วมกับผังมโนทัศน์ของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 Zวิทยานิพนธ์ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยเทคโนโลยีราชมงคลธัญบุรี).

สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาแห่งชาติ สำนักนายกรัฐมนตรี. (2542). พระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542. สำนักนายกรัฐมนตรี.

Anastasiou, D., Wirngo, C. N., & Bagos, P. (2024). The effectiveness of concept maps on students’ achievement in science: A meta-analysis. Educational Psychology Review, 36, Article 39. https://doi.org/10.1007/s10648-024-09877-y